امروز هم سه تا بسته در محدوده کتابفروشی داشتیم. یکی خیابان وصال، یکی برادران مظفر شمالی و دیگری فردوسی. یکی از سبدهای خرید کتابفروشی را روی ترکبند دوچرخه نصب کردم تا بتوانم بستهها را راحتتر با خودم ببرم. سه بسته را به مقصد رساندم و برگشتم. خیلی لذتبخش بود. امروز چند مشتری آمدند و راجع به چند کتاب از من مشورت گرفتند، بعد از کمی صحبت راجع به ترجمهٔ کتابها آنها را به همکارم سپردم و رفتم تا چایی برای خودم بریزم. با چایی برگشتم و به یکی از مشتریها که هنوز آنجا بود تعارف کردم. وقتی تشکر کرد متوجه تغییر عجیبی در رفتارش شدم. شدیداً خوشحالتر و سرحالتر به نظر میرسید. به همکارم گفتم چه بر شما گذشته که حال مشتری تا این حد دگرگون شده است. همکارم گفت، حال و هوای روشنفکری داشت و من هم چند جمله روشنفکری برایش بازگو کردم. همدیگر را نگاه کردیم و قاهقاه به کارهای خود خندیدیم. گفتم اصلا انگار آدم دیگری شده است. البته نکته دیگری هم بود که به همکارم یادآوری کردم. از آنجایی که کتابفروشی تعطیل است، وقتی مشتریای را به داخل راه میدهیم، همانقدر که در این غربت و بیمشتریایِ این روزها برای ما خاص و ویژه است، کتابفروشی ما هم برای او خاصتر از همیشه است. چرا که او تنها مشتری کتابفروشی بوده و گویی کتابفروشی و کتابفروشانش دربست در اختیار او هستند. حسی شبیه حس ما وقتی در کودکی با مادر و خواهرم تنها کسانی بودیم که در سالن سینما حضور داشتیم و فیلم فقط برای ما سه نفر و عوامل سینما اکران شد. بعدازظهر هم یک بسته را با خود به خانه بردم تا صبح قبل از رفتن به مغازه به دست مشتری که منزلش بالاتر از منزل ما است، برسانم. خانمم یک لیست خرید برایم فرستاده بود. رفتم ترهبار. وقتی از فروشنده ترهبار راجع به تفاوت دو سیبزمینی که جداگانه و با قیمتهای متفاوت کنار هم بودند پرسیدم، طی گفتگوی کوتاهی متوجه شدم که باید از کدام سیبزمینی خرید کنم. همچنین با توجه به تجربه متوجه شدم که با یک کتابخوان طرف هستم. بیمقدمه بهش گفتم کتاب میخونی؟! با تعجب گفت گهگاهی میخونم. گفتم من کتابفروشم، کتابخوانها را میشناسم. در ادامه هم گفتم اگر کتابی خواستی بهم بگو. تشکر کرد و رفت. من هم با خوشحالی خریدم را انجام دادم و به خانه برگشتم. به این فکر میکنم که باید آنچه را منجر به تشخیص کتابخوان از غیر کتابخوان با چندتا سوال راجع به تفاوت سیبزمینیها میشود را تدوین و یک شابلون برای تشخیص به دست بیاورم. بعد با خودم میگویم که چه بشود؟! به خودم جواب میدهم همانطور که مسئول توسعه کسب و کار مجموعه میگفت برای تولید دانش باید تدوین و مکتوبش کنم. باز در جواب خود، جواب میدهم این دانش به در چه کسی جز علی رکاب میخورد؟! فعلاً تا همینجا فکر کردهام. و به این که آدمها، تک تکِ آدمها، چقدر وسیع هستند. چه دانشهای تخصصی و عجیبی در خود نهفته دارند. به اینکه آن بخش از دانش که عمومیت مییابد و تبدیل به قانونی کلی میشود چقدر شکننده و غیر قابل توصیه است؟! ولی خب باید کلیتی وجود داشته باشد. وگرنه نمیتوان نوع انسان را از دیگر موجودات تفکیک کرد. باید بیشتر بهش فکر کنم. فکر میکنم.
#خاطرات_روزانه_یک_کتابفروش
۲۴ فروردین ۱۳۹۹
