ویرگول
ورودثبت نام
علیرضا حاتمی
علیرضا حاتمی
علیرضا حاتمی
علیرضا حاتمی
خواندن ۱۲ دقیقه·۶ سال پیش

کوید 19 و نگاهی به فرصت های کارآفرینی

امروزه جهان با پدیده جدیدی روبرو شده است که تا کنون مشاهده نشده است. شیوع بیماری کوید 19 باعث افزایش حداکثری فواصل فیزیکی بشر شده و از این حیث هر آنچه مرتبط با چنین ارتباطی بوده دستخوش تغییراتی اساسی خواهد شد. به خصوص آنکه پس از گذشت 6 ماه، همچنان واکسنی برای آن یافت نشده است و گمانه زنی های جدید نیز این احتمال را مردود نمی دادند که هرگز هم این واکسن کشف نشود. از سوی دیگر قدرت این پاندمیک در حدی است که با کشف واکسن، سال های زیادی برای تولید آن به مقدار تمامی افراد کره زمین نیاز است و متاسفانه واکسن آن نیز به دلیل ساختار خانواده ویروس های کوید، اثری مقطعی برای یک فرد دارد.

بنابراین از این به بعد چهره زمین تغییر خواهد کرد. رعایت حداکثری فواصل فیزیکی روی اصلی ترین نیاز بشر یعنی ارتباطات باعث خواهد شد شکل جدیدی از ارتباط بوجود آمده و معنایی متفاوت به ابعاد سیاسی، اقتصادی و اجتماعی انسان ها بدهد. این موضوع به معنای بوجود آمدن فرصت هایی جدید برای کارآفرینی ست زیرا ناخودآگاه جهان در چرخه تخریب روال های سابق خود قرار گرفته است.

در حال حاضر برخی کارآفرینان متولد شده در طول همه گیری، مشاغل خود را بر روی استراتژی انطباق با اهداف جدید تنظیم کرده اند و و دانش ، مهارت ها ، افراد و شبکه های موجود را به سمت نیازهای جدیدی سوق داده اند. از مبتدیان و افرادی که ماسک و سپرهای صورت را به جوامع محلی خود عرضه می کنند تا سیستم حمل و نقل که تحویل مواد غذایی را آغاز کرده اند. به هر حال ماهیت نوآوری غالبا افزایشی است اما در حال حاضر برای بقا و سازگاری ضروری است که با یک «عادی جدید» روبرو باشیم.

این عادی جدید باعث جهت گیری جدیدی در آنچه هست به آنچه می تواند باشد می شود و خود سطح جدیدی به فرصت های کارآفرینی می‌افزاید که باعث پدیدار شدن اقیانوس های ارامتری در تجارت خواهد شد.

موضوع دیگری که بسیار حائز اهمیت است، پایین آمدن «آستانه کارآفرینی» است. در سال های اخیر، کارآفرینی بیشتر بر فناوری های پیشرفته و یا در مناطق خاصی با دسترسی به منابع فکری، دانشی و آموزشی متمرکز بوده است.

بنابراین «عادی جدید» کمک خواهد کرد پتانسیل دموکراتیک کردن کارآفرینی و ایجاد مدل های جدید برای نقشهای کارآفرینی آزاد شده و عموم مردم راحت تر بتوانند با آن ها ارتباط برقرار کنند. این در نهایت می تواند آستانه کارآفرینی را برای بسیاری پایین بیاورد و افراد را برای شروع مشاغل شخصی خود تحریک کند.

فرصت های کارآفرینی محوری که بر کوید 19 می تواند استوار شود، توجه به فاصله اجتماعی و کاهش حداکثری آن در فیزیک و افزایش حداکثری آن در فضای مجازی یا امن خواهد بود. در ایران نیز این فرصت در ترکیب با تحریم های شدید اقتصادی می تواند به طرز مطلوبی مورد بهره برداری قرار بگیرد و سه گانه محیط، جامعه و حاکمیت را در نتایج خود همگرا کند و نتایج مثبی را در تمام ابعاد به دنبال داشته باشد.

فرصت های اصلی کارآفرینی در این خصوص را می تواند در حیطه های زیر طبقه بندی نمود:

1. پیشگیری و مراقبت در حوزه سلامتی شامل خدمات و محصولات عمومی و تخصصی

در این محور، بخش های مختلفی درگیر موضوع خواهند شد. فرآیند های پیشگیری روزانه مانند شوینده ها که خود شامل بخش ها مستقیم ارتباط با بدن، مرتبط با پوشش و همچنین مرتبط با اشیا و اقلام است. در این بخش فرصت های بسیاری وجود خواهد داشت که باعث شکل گیری بازارهای دیگری در بطن آن خواهد شد.

اصلی ترین محورهای این بخش شامل:

· ضدعفونی کننده ها

· بهبود دهندگان اثرات منفی ناشی از ضدعفونی کننده ها

· مشاوره در خصوص استفاده و کاهش اثرات منفی

· درمان اثرات منفی ناشی از استفاده مواد ضدعفونی کننده

باید توجه داشت که ضدعفونی کننده ها در هر شکل و هر نوعی اعم از محلول و یا تابشی، به دلیل ماهیت خود باعث نفوذ به سطوح خواهند شد که عملا ویژگی کلیدی آن هاست. اما مسئله این است که آنچه تا کنون بشر تولید کرده عملا برای چنین نفوذی آمادگی ندارد.

ضدعفونی برای انسان ها باعث خشکی، ایجاد و یا تشدید حساسیت ها و همچنین واکنش های مختلفی در بخش های مختلف بدن خواهد شد. بنابراین دستیابی به ماده هایی که با تاثیر بالا عملا باعث بروز چنین واکنش هایی نشده و یا در سطحی حداقلی باشد خود فرصتی برای تولید مواد شوینده برای دست ها، صورت، مو، بدن و ... است. همچنین مواد بهبود دهنده اثرات منفی ناشی از استفاده مکرر از این مواد و به طبع آن نیاز به مشاوره های عمومی و تخصصی و سیستم درمانی مبتنی بر آن است.

دومین موضوع، شوینده های البسه و یا موارد مرتبط با لوازم خانگی است. ترکیب این موارد در خانه ها بسیار متنوع است. لباس ها خود دارای انواع مختلفی بوده، چرم، چوب، فلزات و ... همگی حساسیت های متفاوتی نسبت به ضدعفونی کنند ها نشان می دهند. به عنوان مثال لوازم چرمی پس از ضدعفونی شدن توسط چنین موادی به شدت خشک شده و نیاز به نگهداری کردن توسط موادی دیگر دارد.

سومین موضوع برخورد مواد ضدعفونی کننده با اشیای الکتریکی است. هر چند استانداردهایی برای عدم نفوذ این مواد به داخل دستگاه ها استفاده می شود اما این مواد قدرت زیادی در تخریب این اشیاء خواهد داشت. بنابراین تولید مواد یا دستگاه هایی برای ضدعفونی دستگاه های الکتریکی که به دلیل بحران های اقتصادی و شیوع بیماری قیمتی افزایشی دارند، بسیار پرطرفدار خواهند شد.

بنابراین با توجه به چنین محدودیت هایی بازارهای پیشگیری و یا ضدعفونی کننده بدون تماس در آینده پتانسیل خود برای رشد را نشان خواهند داد و در کنار آن ها بازارهای جانبی دیگری نیز رشد خواهند کرد. این بازارهای عبارتند از:

· پوشش های محافظتی

این پوشش ها شامل ماسک ها، دستکش، شیلدها و حتی لباس های ویژه حتی برای قدم زدن در محیط عادی تقاضایی بسیار زیاد خواهند داشت که بازاری جدید محسوب می شود. زیرا طیف وسیعی از افراد با نگرش ها و مرتبه های اجتماعی و همچنین قدرت خرید های متفاوت را در بر خواهد گرفت. این پوشش ها به مرور جنبه تکنولوژیک (مگاترند تولیدی در حال حاضر جهان) گرفته و قطعا به سمت Smart Wear ها سوق داده خواهد شد که علاوه بر آن فضایی گسترده برای صنعت مد و فش باز خواهد کرد.

· پوشش های نانو برای سطوح

برای عدم نیاز به ضدعفونی های مداوم، تکنولوژی که در دسترس است پوشش های نانو است که اجازه چسبندگی کمتری به ویروس ها داده و و یا با خواص انتی‌باکتریال بیشتری باعث تضعیف آن ها شوند و یا حداقل مانع از نفوذ مواد ضدعفونی به درون وسایل الکتریکی را بدهند. همچنین این پوشش های می توانند پوشش های محافظتی مانند ماسک ها و همچنین البسه را در مقابل ضدعفونی کننده ها بیشتر مقاوم کنند.

· لوازم خانگی ضدعفونی کننده

صنعت لوازم خانگی که در حال حاضر به سطحی غیرقابل پیشرفت رسیده بود، حالا این بیماری فضایی برای بزرگتری شدن سبد کالایی تولید پیدا کرده است. از آنجا که هرآنچه از بیرون ممکن است آلوده به بیماری باشد و باعث ایجاد هزینه هایی در داخل خانه شود (اثرات زمانی، مالی و ریسک های ناشی از ضدعفونی کننده ها) باید هر آنچه وارد می شود ضدعفونی شود. بخصوص در خانه ها در خصوص کفش، لباس و اجناس خرید شده مانند خوراکی ها به صورت روزانه باید مراقبت شوند. از این حیث مجموعه هایی نظیر اسنوا در ایران طراحی دستگاه هایی را به این منظور در دستور کارخود قرار داده اند. Disinfector مانند کمدی برای لباس ها و کفش ها و اقلام غیرخوراکی که می توانند با کمک تکنولوژی تششع آبی (نوعی تابش فرابنفش کنترل شده) در کمتر از 10 دقیقه به سطح پاکسازی 99.99% دست پیدا کننده و O2 که بوسیله یک مینی ژنراتور ازن مواد خوراکی را ضدعفونی می کند.

· بیمه ها و تعهدات آن

آینده به آنچه بیمه ها دنبال می کنند تعهداتی در خصوص این بیماری اضافه خواهد شد. در حال حاضر این موضوع به عنوان مهمترین جنبه فکری انسان ها تبدیل شده است.

همچنین با توجه به تقابل دو نقطه تخریب (توسط مواد ضدعفونی کننده) و محافظتی، چرخه مصرف وسایل سرعت بیشتری خواهد گرفت و با توجه به ورود این بخش های از سطوحی غیراجتماعی(یکنواختی و طراحی تخصصی) به سطحی عمومی، دیدگاه های طراحی های صنعتی، گرافیکی و مد و فشن نیز روی آن ها فعال خواهد شد.

2. آموزش های آنلاین

در حال حاضر والدین، دانشجوها و مدرسان از حضور در کلاس های درس امتناع می کنند. چرا که ساعت های طولانی و تعدد افراد و وسایل می تواند بسیار خطرناک باشد. از سوی دیگر بستر ساخته پیش از این در خصوص تماس های تصویری و صوتی، فرصتی برای چنین روندی پس از 8000 سال تمدن جهان از حضور در کلاس ها بی نیاز ساخته است. البته ابزارهای فعالی دارای نواقص و کاستی هایی هستند که نیازهای امروزه، انگیزه شرکت های نرم افزاری را برای دستیابی به فرصت های این بخش را به شدت افزایش خواهد داد. البته در این بین آنچه مهم است، آموزش های آنلاین کاملا تعاملی و زنده است و آموزش های آنلاین غیر زنده رشدی متفاوت را تجربه نخواهند کرد.

3. دورکاری و مدیریت فرآیندهای کاری به صورت آنلاین

دورکاری چالشی متفاوت را تجربه کرده است. بارها چنین روندی آزموده شده بود اما هرگز به چنین قدرتی انجام نشده بود. مورد اول عدم اطمینان کارفرمایان از انجام درست کار توسط کارمندان و مورد دوم نیاز کارمندان به قرارگرفتن در محیطی کاری برای دستیابی به نقطه ای انگیزشی در کار بوده است. اما امروزه ریسک ناشی از پاندمیک کوید 19 باعث اعتماد اجباری طرفین به یکدیگر شده است. ساخت و توسعه ابزارهای دورکاری باعث شکل گیری فرصت های زیادی برای تهیه کنندگان و پشتیبانی کننده از چنین ساختارهایی نظیر متخصصان اینترنت، شبکه، برنامه نویسی باز شده و البته تغییر زمینه برای نسل جوانی که فرهنگ حضور اجباری را نمی پذیرد، آسانتر خواهد شد و درب جدیدی از اندیشه ها به سوی سازمان ها باز خواهد شد.

4. حداکثر سازی نیاز به کاهش حضور فیزیکی خدمات

جامعه با شیوع بیماری به دنبال حداقل حضور برای روندهای غیر لازم است. این روندها که به صورت ساده و فاقد پتانسیل شدت بخشی به احساسات (مانند خرید لباس) وجود دارند باعث بروز فرصت هایی در این بخش خواهد شد. این فرصت های در دو دسته قابلیت ظهور و بروز دارند:

· بخش حاکمیتی دولتی و عمومی

در این بخش که طیف وسیعی از خدمات دستگاه ها و نهادها را در بر خواهد گرفت می توانند به طور کامل آنلاین شوند. تا کنون نیز این بخش به واسطه هزینه های غیرضروری وارد چنین فضایی نشده بود اما شیوع کوید 19 می تواند بخش قابل توجهی از آن را غیرحضوری کرده و به این واسطه بخش های نرم افزاری، سخت افزارهای مورد نیاز اجرای نرم افزارها، نگهداری و همچنین فرآیند تحویل در آن ها تبدیل به فرصت های جدید خواهند شد.

· بخش اجتماعی

بخش اجتماعی تر جامعه مانند خرید از سوپرمارکت ها یا فروشگاه هایی که دارای موارد خرید فاقد نیاز به درگیر شدن حس هایی مانند لامسه خواهند شد می توانند به طور کامل آنلاین شده و به واسطه حمل و نقل هایی که خود دارای ابعاد عمومی و تخصصی (ضدعفونی شده و امن) تبدیل به فرصتی گسترده تر شود. از فروشگاه های محلی یا ملی همگی امکان بهره برداری از چنین فرصتی را خواهند داشت.

5. سرگرمی ها و نشاط اجتماعی

همانطور که این بیماری باعث تجربیاتی موفق در فروش فیلم «خروج» و یا کنسرت «همایون شجریان» شده، عموم مردم و هنرمندان و بسترهای سرگرمی حالا در یک صعود شارپی قرار دارند. نیاز به ماندن ساعات طولانی تر در خانه باعث چنین صعودی شده است و درگیر شدن بیشتر مخاطبان با آن را به سمت پرداخت هزینه های جانبی آن سوق خواهد داد. به این واسطه بازارهای زیر تحت الشعاع این صعود قرار خواهند گرفت:

· نوشتن، چاپ و انتشار کتاب

· کنسول های بازی و خدمات آنلاین مرتبط

· بازی های گوشی های همراه

· سرویس های توزیع و فروش کالاهای صوتی و تصویری

البته موضوع به اینجا ختم نخواهد شد. فرصت های بیشماری در جهان جدید وجود خواهد داشت؛ و مهمتر اینکه بیماری هایی با قابلیت های پاندمیک در حال تقویت هستند. از سال 2000 به بعد ظهور بیماری ها در حال تسریع شدن است. بنابراین شکل جهان ما قطعا تغییر خواهد کرد و اینترنت سنگ بنای بسیاری از این فرصت های خواهد بود.

کارآفرینیکوید 19کرونااقتصاد
۴
۱
علیرضا حاتمی
علیرضا حاتمی
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید