ویرگول
ورودثبت نام
alireza eshagh
alireza eshaghعلاقه مند به سینما و فراتر از آن.
alireza eshagh
alireza eshagh
خواندن ۵ دقیقه·۵ سال پیش

دوربین به معنای دیگر| peeping tom 1960

چشم چرانی تجربه ای است فتیشیستی و تقبیح گرایانه به دوربین و سینما و نگاهی سادیستیک از عطش به ترس که از مجرای تمام ان چیزی که سینما می سازد میسر می شود. در واقع این اثر گذاری است به عمیق ترین بخش سینما و تصویری که بر جای میگذارد به واسطه نحوستی که می تواند گرفتارش شود. چنین تجربه ای در بستری صورت گرفته که در ان زمان بواسطه اثار هیچکاک نقل محافل بود . تریلر روانشناختی استفاده شده در اثر موازی با رازآلودگی ان بخشی از سینما طی مسیر می کند که قدمی عقب تر از کنکاش در روان انسان است . مکاشفه ی میچل پاول نه بازشناخت روان انسان و نگاهش به ان به شکل ابژه ای برای شناسایی بلکه قدمی است رو به عقب برای پیدا کردن معنای دوربین در این بازشناخت. در واقع چشم چرانی خود مکاشفه ای است درون جستجوی هیچکاکی که همان سال با روانی به اوجش میرسد. این اثر نه نگاه پژوهشی و به اصطلاح علمی به مقوله روان که بعضا بتواند در دانشگاه ها ارائه شود بلکه نگاهی تحلیلی است که فرایند هنری روان انسان.

مارک لوییس به عنوان ابژه اولیه چنین مکاشفه ای که در کودکی تحت این جستجو توسط پدرش قرار گرفته حالا سعی دارد همچنان که هوسش را در پیدا کردن ذات و حقیقت این جستجو ارضا میکند ، به نوعی از ان نیز رهایی یابد. این تناقض های اشکار رفتاری و لذت نبردن از این ارضا شدن در پی همین کنتراستی است که پس زمینه فکری مارک را اشغال کرده است . به همین دلیل وی مصرانه و در قامت قاتل های سریالی که همواره یکی از موضوعات عامه پسندی است که روان شناختی را در بر می گیرد به دنبال ابژه های خود است تا به حقیقتی دست یابد که احتمال میدهد پدرش از درون وی بدست اورده است . این وسواس که در دوربینش تجسم یافته تا زمانی که بواسطه همان تجسم و بازگشت به ابژه بودن خودکشی نکند ارام نمی گیرد. وسواسی که به مثابه چشیدن لحظه ای از حقیقت می نماید که به واسطه شخص دیگری انجام گرفته است .

درواقع این اثر نه فقط مانند دیگر هم موضوعانش در پی توجیه اختلالاتی که موجب قتل و غارت شده تا تصویری هولناک نشان دهد بلکه نمودی است از رسیدن به حقیقت . کمال و حقیقت ترس به عنوان احساسی از انسان که می تواند تا اخرین لحظه هم باور نشود در تحقیقات پدر که به قربانی شدن مادر پسر و در ادامه خودش انجامیده تصویر شده است . اما صرف تحقیقی مانند لغت نامه ها نمیتواند ان نگاه تحلیلی و هنری را که مارک از مجرای دوربین به دنبال ان است را بدست بدهد. ژست ها و اعمالی که مارک در کنار دوربین انجام می دهد او را در یک عشق بازی همیشگی با دوربین متجسم میکند تا هیچ وقت مسیرش به حقیقت را گم نکند . مارک لوییس به واسطه این وسواس می تواند هنرمند ترین شخصیتی باشد که در سینما شکل گرفته است .

این جستجوی شهوت گونه بن مایه ای است که اثر بر ان بنا شده است . مارک به دقت وسائلی را که نیاز دارد تا صحنه ای به مانند صحنه تئاتر و هنر نمایشی و به عبارتی کامل تر عملی که نسبتش را با هستی تغییر دهد مهیا کند. در این مهیا کردن تمام زوایای نور و اجزای صحنه و دروالا ترین مقام زوایه دوربین و در یک کلام میزانسن باید به دقت ایجاد شوند.عمل ترس فقط در صورتی شکل عمل و کنش دراماتیک به خود میگیرد و می تواند پلی باشد ما بین هنرمند و دنیای حقیقی که افلاطون ان را ایده نامید که به دقت انجام شود. این دقت به لحاظی مهم است که بتواند به خوبی نسبت جدیدی بین مارک و ترس برقرار کند. تمام این عمل های صحنه ای که در ان شخصی برای مقاصد مارک به قتل می رسند در عطف رخ میدهند . اما عطف خالص نمی تواند کسی را در جستجو با خودش همراه کند به همین دلیل داستان های پلیسی و عشقی جاری در اثر وظیفه خارج کردنش را از این عطف و تحمل پذیر کردنش دارند. گویی اگر این ها نبودند بینندگان نیز همه مانند مارک در بچگی به ابژه هایی برای رسیدن به حقیقت تبدیل می شدیم که نه تنها ارضا شده بلکه تشنه تر می شدیم تا کشفی مخصوص به خود را رقم بزنیم .

مرگ بن مایه ای است که این کشف حقیقت باید برای خود داشته باشد. اثر نیز هیچ حس ترحمی به کسانی که در پی این جستجو جانشان گرفته شده بر نمی انگیزد تا با بی محلی از کنارشان رد شود. ان ها قربانی هایی هستند که برای نتیجه به اجسادشان که مسیری بسازند نیازمندیم. حتی خود مارک که سازنده این مسیر است نیز از این قاعده مستثنی نبوده و ان تکه اخر پازلی است که تابلو را تکمیل میکند. اهمیتی ندارد بعد از مرگ اسطوره وار مارک چه اتفاقی می افتد یا چه کسی ناراحت می شود و اشک می ریزد چون او نیز مانند قربانی هایش وسیله هایی برای هدف بودند.

موازی گرایی شهوت حیوانی انسان و همزمان بی توجهی به ان در کنار هوس رسیدن به حقیقت بازشناختی دوباره از ان چیزی است که هوس نامیده می شود. هوسی که تقبیح شده و نحس است و انسان ها در خفا سعی در ارضایش دارند در اثر رنگ و بوی دیگر و به نوعی معیار های دیگری می یابد تا کمال و حقیقت را بیابد. در چشم چرانی هیچ صحنه اروتیکی وجود ندارد و تمام اشاراتی که به شهوت می شود از ورای کنایات است . در واقع پاول هم در نقش پیامبری عرضه کننده مذهب در امده که مذهب جدیدی را عرضه میکند که در ان همچنان شهوت تقبیح شده است .

هوس قانون مند جدید این مذهب که تمام اساسش بر پایه ان است در مراسمی ایینی اجرا می شود. اتاق تاریک و رنگ های قرمز انتزاعی مناسب ترین مکانی است که این ایین میتواند در ان اجرا شود . ایینی که حتی بی بهره ترین شخص ، یعنی کسی که عینیتی از دوربین و تصویر ندارد و همواره به واسطه چشمان نابینایش تصویری خیالی را در ذهن می پروراند هم به عنوان قربانی و همزمان مهمانش نگاه میکند. شاید این مهمان ناخوانده به صورت مستقیم به قتل نرسیده باشد اما پس از سرکشی اش به این محفل خصوصی دیگر هیچ نشانه ای ازش او در اثر دیده نمی شود. گویی که با مرگش فرقی ندارد. این اتفاق احتمالا خودسانسوری ای جهت پذیرش بیشتر اثر و زده نشدن مخاطب حاضر در سینما ها اتفاق افتاده است .

با تشکر

امضا : علیرضا

هنرمنددوربینعکاسیلنزسینما
۱
۰
alireza eshagh
alireza eshagh
علاقه مند به سینما و فراتر از آن.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید