وقتی سخن از برگزاری انتخابات آزاد به میان می آید، آن هم در کشوری مهم مانند ایالات متحده آمریکا، پیش بینی نتایج از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. حتی چند صد رای یک ایالات، مانند اتفاقی که در سال 2000 در فلوریدا و در نبرد بین گور و بوش رخ داد به نوعی مسیر تاریخ را عوض کرد. ایالات متحده از یک رژیم لیبرال که به دنبال گسترش اقتصاد از طریق انرژی های پاک بود، تبدیل به ماشین جنگی سیری ناپذیر شد که برای دستیابی به منافع نفتی خود را در معرض سخت ترین نبردها قرار می داد.
در این دوره و کارزار انتخاباتی بین بایدن و ترامپ نیز، سران بسیاری از کشورها چشم انتظار نتیجه انتخابات هستند. از نتانیاهو در اسراییل گرفته که به نوعی شکست ترامپ آغاز افول او خواهد بود ( با توجه به اینکه در سال 2021 نیز باید قدرت را به بنی گانس تحویل دهد)، تا اروپا، چین ، روسیه و آنچه برای ما آشنا تر است، ایران، منتظر نتایج انتخابات آمریکا هستند.
بنابراین نه تنها نظرسنجی و برآورد کردن در میان افکار عمومی و نهادهای آمریکایی پر طرفدار است، بلکه صدها مقام و مسوول دولتی و خصوصی در سراسر دنیا نیز آن را به دقت دنبال می کنند. اما علم نظرسنجی و افکار پژوهی در سال 2016 با یک شوک عظیم مواجه شد، درحالی که آخرین نظرسنجی ها شانس کلینتون را چیزی در حدود 75% پیش بینی می کردند، دونالد ترامپ به پیروزی غیر قابل باوری رسید. این امر سبب شده ، بسیاری ، مخصوصا در ایران که به شدت چشم انتظار یک رییس جمهور دموکرات است، به نظرسنجی های این دوره که بایدن را با شانس 80درصدی پیروز می دانند به دیده ی تردید نگاه کنند. در این یادداشت به سه دلیل اینکه چرا به باور من نظرسنجی های این دوره نسبت به سال 2016 از دقت بیشتری برخوردار هستند اشاره خواهم کرد:
حتی چند صد رای یک ایالات مانند اتفاقی که در سال 2000 در فلوریدا و در نبرد بین ال گور و بوش رخ داد به نوعی مسیر تاریخ را عوض کرد.
شوک حاصل از شکست نظرسنجی های 2016، تنها مردم و تحلیل گران را در بهت فرو نبرد. نهادهای نظرسنجی و متخصصان افکارسنجی خود در صف مقدم تعجب و شگفتی از نتایج بودند و بلافاصله پس از انتخابات 2016، درباره روشهای بهبود افکار سنجی ها بحث و هم اندیشی کردند و سوالات و نحوه برگزاری نظرسنجی ها را تا حد بسیار زیادی بهبود دادند. همین سبب شد که در سال 2018، این نظرسنجی ها در پیش بینی پیروزی دموکرات ها در انتخابات مجلس نمایندگان و شکست آنان در دستیابی به اکثریت سنا، کاملا موفق عمل کنند.
یکی از دلایلی که در شکست نظرسنجی های 2016 عنوان می شود، این است که افرادی که مورد سوال قرار گرفته بودند قصد داشتند که به یک عمل غیرعادی و عجیب دست بزنند، رای دادن به مردی که حتی یک ساعت هم تجربه در سیاست و مدیریت کشور نداشته است، به نظر این رای دهندگان هم تصمیمشان یک عمل انقلابی و عجیب بوده است و دقیقا به همین دلیل بسیاری از آنان رای خود را علنی عنوان نکرده اند. در حال حاضر، ترامپ هرچقدر هم غیرعادی و غیر منتظره باشد باز رییس جمهور مستقر و فرمانده کل قوا است و رای به او هرگز مثل 2016 تابویی نیست که نیازی به پنهان کردن داشته باشد.
شاید بخش دلیل سوم عجیب ترین دلیل باشد، ولی تا حدود بسیار زیادی درست است، اصلا نظرسنجی ای به معنی نظرسنجی علمی و کارآمدی که سراغ داریم در کار نبوده است! آنچنان که می دانیم بر اساس عملکرد و روش آنها، موسسات نظرسنجی رتبه بندی اعتباری دارند. همچنان می دانیم که انتخابات آمریکا حول چند ایالات خاص می گردد و در هر دوره اگر نامزدی آن ایالات ها را ببرد، رییس جمهور آمریکا خواهد بود. حتما متعجب خواهید شد اگر بشنوید در هیچ یک از ایالات های کلیدی مهم مانند میشیگان، ویسکانسین، پنسیلوانیا ، فلوریدا و ...، اساسا هیچ نظرسنجی معتبری با بالاترین درجه اعتباری (A+) صورت نگرفته بود و تنها نظرسنجی های کم اعتبار و غیر دقیق به انجام رسیده بود!
یعنی موسسات نظرسنجی و به خصوص کمپین کلینتون در یک خواب خرگوشی حاصل از اطمینان به شکست ترامپ، هیچ علاقه ای به صرف هزینه و برگزاری نظرسنجی های دقیق و موشکفانه نداشتند! یکی از شواهد آن این است که هیلاری کلینتون با اطمینان به پیروزی در یکی از ایالات هایی که به ترامپ باخت، در طول دو سال کمپین انتخاباتی مقدماتی و نهایی، حتی یک سفر هم به ویسکانسین ترتیب نداده بود! کاری که جو بایدن حدود 11بار انجام داده است!
نکاتی که گفته شد، شاهدی بر قطعی بودن پیروزی بایدن نیست. حتی در صورت اعتماد به نظرسنجی های فعلی نیز، ترامپ چیزی حدود 20 درصد (یک پنجم) شانس پیروزی دارد، بلکه بدین معنی است که درست است پس از 2016، به شدت به نظرسنجی ها بی اعتماد شده ایم، ولی وقت آن است که اندکی با نظرسنجی های معتبر آشتی کنیم و کمتر دل به شایعات و اما و اگرهای نامربوط به فضای سیاسی ایالات متحده بسپریم.
منابعی که از آنها استفاده کرده ام:
