ویرگول
ورودثبت نام
علی رفیعی وردنجانی
علی رفیعی وردنجانینویسنده کتاب های: وقتی اوفیلیا می گرید، در جست و جوی سینما(مجموعه مقالات سینمایی)، احتکار احساسات، جغله و حسن یوسف
علی رفیعی وردنجانی
علی رفیعی وردنجانی
خواندن ۲ دقیقه·۶ روز پیش

نقد فیلم «سامورایی و زندانی»

سامورایی و زندانی فیلمی از کیوشی کوروساوا، وحشت‌ساز سینمای ژاپن، اثری نوآر در مدیومِ تاریخی و انتقادی سامورایی‌ها است. مؤلف پیش‌تر بواسطه‌ی ایجاد عُمقِ ژانر در سینمای وحشتِ کلاسیکِ ژاپن شناخته می‌شود که مشخصاً در این فیلم داده‌های جنایی گامی روبه‌جلو برای انتقالِ نیروی مُحرّکه به موتور فیلم تبدیل شده‌اند. این داده‌ها به داستانِ مرموزِ سناریو کمک می‌کنند تا بخشی نهادینه از تاریخِ انتقادیِ شمشیرهای وفادار، سامورایی‌ها، را قصّه بگویند. فرسایشِ سطحی از محاصره‌ی قلعه تا زندانی کانبی و بعد کشفِ جرم به واسطه‌ی تلنگری که با شعرِ کوتاه به موراشیگه می‌زند، به حرفه‌ی کارآگاهیِ پوآرو طعنه وارد کرده. هوشْ در این فیلم بیشتر معنای اندوه به خود گرفته تا ابزاری برای کشفِ حقیقت. این پدیده شاملِ جزئیاتی خواهد شد که در قتلِ جینِن بوجود آمده و تا طرحِ یک استراتژی توسطِ کانبی ادامه پیدا می‌کنند. امرِ محال در سینمای ژاپن نوعی از تابو زُدایی و تالی‌فاسد زُدایی توسطِ فرهنگ در آنتروپیِ زمان بشمار می‌آید. سامورایی‌ها چرا باید به صلیب کشیده شوند، مگر آنها هاراگیری را مقدس نمی‌دانند؟ مسئله در سینما تفاوتِ ارائه‌ی فرهنگی مشخص از یک جغرافیا توسطِ مؤلفانی چون: کوبایاشی، اوزو یا آکیرا کوروساوا و این اواخر هیروکارو کورئیدا است. فرهنگی که هاروکی موراکامی با ادبیات‌اش گُربه‌ها را هم مقدس می‌شمارد چگونه توسط کیوشی کوروساوا نقدِ تاریخی می‌شود؟ این چگونگی را در ارتباطِ مرموزِ یک زندانی و زندان‌بان تا جایی خواهیم فهمید که قرنِ 16 میلادی به ما اجازه‌ی دسترسی به اطلاعات را داده. آنچه در سال‌های 1570 به بعد رخ می‌دهد، اشاره به سقوط قلعه موراشیگه توسط اودا، برای بیننده‌ی فارسی‌زبان و یا هر خارجیِ دیگری که تاریخِ ژاپن را نمی‌شناسد، خیلی مهم نیست، مهم فکتی است که از چرخشِ رفتاری موراشیگه نسبت به کانبی با محافظه‌کاریِ زیاد به دست می‌آید.

خیالِ خامِ دراماتیک

در سکانسِ ابتداییِ فیلم می‌بینیم که کسی را به سیاه‌چال می‌اندازند و او به پسرش که 11 ساله است اشاره می‌کند که باید برای نجات او باز گردد. این فرستاده چرا پس فرستاده نمی‌شود و به زندان می‌اُفتد؟ آیا کارما انتقامِ این فرستاده را دارد می‌گیرد یا انتقامِ کودکی که به ناحق در قلعه‌ی موراشیگه به قتل رسیده؟ فیلم با تعمیق بخشیدن به این تعلیق سعی در بازسازی بخشی از تاریخِ انتقادیِ سامورایی‌ها دارد که انتقادی و سؤالی است. حرفه‌ی فیلم‌ساز بازتولیدِ خیال در جمیعِ جهاتِ زمان است. تا جایی که «در میان ستاره‌ای» نولان یا «اودیسه 2001» کوبریک و از همه مهم‌تر «سولاریس» تارکوفسکی، به باورِ من نهایتِ جاه‌طلبی در این زمینه محسوب می‌شوند و...

متن کامل را در مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.

ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.

هاروکی موراکامیزندانینقد فیلمساموراییژاپن
۰
۰
علی رفیعی وردنجانی
علی رفیعی وردنجانی
نویسنده کتاب های: وقتی اوفیلیا می گرید، در جست و جوی سینما(مجموعه مقالات سینمایی)، احتکار احساسات، جغله و حسن یوسف
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید