
آنتیک به کارگردانیِ هادی نائیجی فیلمی از سینمای ایران است که آن را با خانواده نمیتوان دید. سینمایی که ضدِّ زن، خانواده، اسلام و انقلاب حرف میزند و گُفتمانِ داستانیاش به اندازهای ابلهانه است که یک خودروی پنچر را جلوی زندان قرار میدهد و نشان میدهد باکِ بنزیناش سوراخ است و منفجر میشود. خندیدن با تمسخُرِ تاریخ و بخشِ مهمی از فرهنگِ اجتماعی تمدّنِ ایران متفاوت است. این پدیده با «هزارپا» داوودی، شروع شد و بعد «فسیل» امینی، آن را ادامه داد و اکنون هم این مزخرفی که تار و پود و انقلاب را نشانه رفته. مسئلهی اساسی در ذاتِ قصّهی «آنتیک» زندانیان سیاسی و ارتباطات حسّی و نژندیِ آنها است. این رُکنِ مهمِ انقلابی که بیان کنندهی وجودِ تالیفاسد در احکامِ دورانِ پهلوی است، نمایندهی نسلی نخواهد شد که به اعدام محکوم شدهاند و با ناهنجاریِ اجتماعی از زیرِ تیغ فرار کردهاند. سینمای ایران بجای دفاع از شرایط انقلابی و سوار کردنِ داستانهای خود بر این کِشتیِ نجات در حالِ تحریفِ دورانی فرهنگی است. به دیالوگی دقت کنید؛ بیژن بنفشهخواه بعد از ریختن بنزین روی سرِ برادرِ از زندان فراری دادهاش، پژمان جمشیدی، میگوید: این روزها هرچه بگویی بقیه نیز تکرار میکنند. این دیالوگ که تعجبِ شخصیت را در فیلم همراه خود دارد همهی آنچه که فیلم میخواهد بگوید هست: انقلابِ ایران قبل از آنکه فرهنگی باشد، حاصلِ تهییج و فرصتطلبی است.
واقعاً عجیب است که در فیلمی ایرانی، که همراه با خانواده در سینما نشستهایم، ببینیم زنی دامن پوشیده، ستاره پسیانی، جوراب بپا دارد و این دیالوگ را با گوشِ جان میشنود که: شوهرِ خودت رو هم من ختنه کردم الآن ناراضی هستی با این 4 تا بچه. حُرمتِ زن در «آنتیک» شکسته شده. این پدیده عادّی است که در فیلمی غربی مانند «ماده» کورالی فارژا، ببینیم این حُرمتْ عُریان به ضدّیتِ انسان و علم تبدیل میشود امّا در سینمای ایران و حتّی سینمای قبل از انقلاب هم چُنین حُرمتی از زن شکسته نشده. کمدی باید انتقادی باشد و انتقاد باید سازنده. این فیلم همهی انتقادش در این است که انقلابیها اجازه نمیدهند من جنسهای «آنتیک» خود را بفروشم، پس دست به جعلِ مُهرِ آنها میزنم و...
متن کامل را مجلهی سینمایی برداشت بلند بخوانید.
ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.