
ابن شمر به کارگردانیِ شکیبا معقولی که تا 1 آبان 1405 در تالار هنر اصفهان به روی صحنه میرود، یک اثر جامع است که با شکستن دیوارهای روبهروی بیننده سعی در واکاویِ اُنتولوژیِ شخصیتها دارد. طرحِ درام در این نمایش فارغ از اینکه بر اساسِ داستان کوتاهی از گُلشیری بوجود آمده، بطور ویژه من را به یادِ «خانه پدری» عیاری انداخت. البته قاببندیِ نسلها در سینما از دریچهی لنز دیده میشود و در تئاتر با سویههایی که برای بیننده در نظر گرفته شده. این سویهها در نمایشِ موردِ بحث وجود ندارند و شکل تعزیه، استوانهای شده که سجاد ضیغمی هرچه هنرمندانهتر آن را به تصویر بکشد. این وسط از بازیِ نازنین زهرا قهرائی غافل نمانیم چرا که به باورِ من سه شخصیت را در کمتر از یک ساعت مِتُد کردن هنرِ خاصّی از بازیگری را در بر خواهد شد و قطعاً کارگردانیِ هوشمندانهی مؤلف دخالتِ مثبتی در شکلگیریِ این مِتُدها داشته. از اثرِ عیاری صحبت کردم چرا که در صعودِ فرهنگیِ یک جامعه همواره این زنان هستند که باید قُربانیِ خرافاتِ خلق شده توسط جمعی مردانه شوند. این جمع در نمایشِ معقولی فُرمتی از شهادت بازیگرِ نقشِ شمر را اجرا میکند که با گریستن برای امام حسین (ع) استغاثهاش مُدرن میشود. این استغاثهی مُدرن در نمایشِ اصفهان جای بسیار خالیای دارد و من با تمام جرأت میگویم همانطوری که حسین (ع) کشتیِ نجات است ادامه دادنِ راهِ او در تئاتر و درامی که اسلامی باشد هم بینندگان را سوارِ بر آن کشتی خواهد کرد.
آنچه در نهایت نمایشِ «ابن شمر» میخواهد بگوید آن است که اگر فردی در نقشِ فردِ گناهکارِ دیگری برای به گریه انداختن و متهیج کردن مخاطبان ظاهر شد آن فردِ نقاش هرگز گناهکار نخواهد بود؛ کما اینکه ما در ادبیاتِ مذهبیمان هم داریم که گریستن برای امام حسین (ع) نوعی از عبادت است. شکیبا معقولی که پیش از این «ظلّ النساء» را از هوشنگ گلشیری کار کرده بود و من با چهارسویه بودنِ آن بسیار مخالف بودم، در این نمایش ثابت کرد که نگاهِ گُلشیری به فرهنگِ ایرانی را از چهارگوشهی دو چشمِ خود بررسی میکند و...
متن کامل را روزنامهی برداشت بلند بخوانید.
ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.