
کوچینگ فرآیندی است که با توجه به نیازهای فرد یا سازمان و در شرایط مختلف خدمات متفاوتی را ارائه دهد. اصطلاح کوچینگ به طور معمول از روشهای کمک به دیگران برای بهبود، پیشرفت، یادگیری مهارتهای جدید، پیدا کردن موفقیت شخصی، دستیابی به اهداف و مدیریت تغییر در زندگی و چالشهای شخصی اشاره دارد.
کوچینگ معمولاً به نگرشها، رفتارها، مهارتها و دانش و همچنین اهداف و آرزوهای شغلی میپردازد.
همچنین بر پیشرفت جسمی و ذهنی نیز تمرکز دارد. در ادامه انواع کوچینگ (Coaching) و کاربردیترین گرایشهای آن را یاد میگیریم.
بطور کلی کوچینگ را میتوان به دو نوع تقسیم کرد:
در کوچینگ داخلی شما یک فرد را به عنوان کوچ در مجموعه خود استخدام میکنید تا برنامههای خود را به صورت حضوری اجرایی نماید. اما در کوچینگ خارجی، کوچ لزوماً در سازمان شما به فعالیت نمیپردازد بلکه برنامههای خود را بصورت جلساتی مشخص در سازمان شما پیش خواهد برد. هر کدام از این روشها مزایای خاص خودشان را دارند و متناسب با شرایط مراجع میتوانند متفاوت عمل کنند.

اصول کوچینگ را میتوان به روشهای مختلفی اعمال کرد، به خصوص با بهرهگیری از سیستمهای ارتباطی مدرن. انواع کوچینگ میتواند به صورت حضوری و هم به صورت گروهی در گروههای کوچک صورت بگیرد، یا به صورت مکالمه صوتی و تصویری از طریق تلفن، اسکایپ، ایمیل یا با دسترسی به طیف گستردهای از منابع اینترنت قابل اجراست.
اگر قصد دارید کوچینگ را به صورت تخصصی دنبال کنید و از آن مستقیماً کسب درآمد کنید ابتدا باید انواع کوچینگ را به خوبی بشناسید و گرایش مناسب خودتان را برگزینید. انواع مختلفی از تخصصهای کوچینگ حرفهای وجود دارد. یک کوچ ممکن است متناسب با شرایط و نیاز مراجع، برنامه متفاوت و منحصر به فردی ارائه دهد. در ادامه به 10 مورد از رایجترین انواع کوچینگ میپردازیم:
کوچینگ توسعه فردی گستره پهناوری را در بر میگیرد که از آن میان میتوان به شناسایی راههایی برای افزایش میزان شادی، عشق ثروت و لذت در زندگی اشاره داشت. مراجعین میدانند ظرفیت رسیدن این چیزها در درونشان وجود دارد.
کوچ توسعه فردی باید به مراجع کمک کند تا به تواناییها و نقاط قوت ذاتی خود پیببرد. به عنوان یک کوچ توسعه فردی باید راه افزایش اعتماد به نفس، عشق به خویشتن و داشتن یک نگرش و تفکر مثبت را برای مخاطب خود هموار کند.
فعالیتهای کوچینگ عملکردی با هدف تقویت عملکرد فرد در جایگاه فعلی خود در محل کار، افزایش اثربخشی و بهرهوری حداکثری در محل کار است. به طور کلی، کوچینگ عملکرد زیربناها و مدلهای نظری خود را از روانشناسی تجارت، ورزش و همچنین نظریه روانشناسی عمومی به دست میآورد.
کوچ عملکرد به کارمندان در همه سطوح کمک میکنند تا شرایط کار خود، شایستگیهای لازم برای تحقق الزامات، هرگونه شکاف در عملکرد فعلی خود و فرصتهایی برای بهبود عملکرد را بهتر درک کنند.
آنها سپس با کارمندان، مدیر سازمان و سایر افراد در محل کار خود همکاری میکنند تا به کارکنان کمک کنند تا شکاف عملکردشان را پر کنند و برنامههایی را برای پیشرفت حرفهای تهیه کنند.

این نوع از کوچینگ متمرکز بر مهارتهای اصلی است که یک کارمند برای انجام نقش خود باید انجام دهد. کوچینگ مهارت، یک رویکرد انعطافپذیر، تطبیقی، “فقط در زمان” برای توسعه مهارتها را ارائه میدهد. برنامههای کوچینگ مهارت به طور اختصاصی برای فرد در نظر گرفته میشوند و عموماً در دستیابی به تعدادی از اهداف (توسعه مهارت) که با نیازهای سازمان مرتبط هستند متمرکز میشوند.
این شکل از کوچینگ بر مهارتهای اصلی که یک کارمند برای انجام نقش خود باید انجام دهد تمرکز دارد. کوچینگ مهارت، یک رویکرد انعطافپذیر، تطبیقی و منحصر به یک بازه زمانی خاص برای توسعه مهارتها را در پیش میگیرد.
برنامههای کوچینگ مهارت به طور اختصاصی برای فرد در نظر گرفته میشود و عموماً در دستیابی به تعدادی از اهداف توسعه مهارتهایی مرتبط با نیازهای سازمان تمرکز میکند.
کوچینگ کسب و کار یکی از مهمترین انواع کوچینگ است که به بررسی محدودیتهای افراد برای رسیدن به اهداف سازمانی میپردازد. بیزینس کوچینگ را میتوان در این فرآیند خلاصه کرد؛ مدیریت کردن تیمها برای کشف نقاط قوت و نقاط قابل بهبود عملکرد شرکت. برای درک بهتر کوچینگ کسب و کار ابتدا باید مفهوم کوچینگ را بدانید.
بیزینس کوچینگ یک رابطه خلاقانه و پویا میان کوچ و صاحب کسب و کار یا اعضای تیم او است به منظور رسیدن به اهداف فردی و سازمانی، بهبود عملکرد، دستیابی به نتایجی قابل ارزیابی که در همان اولین جلسه کوچینگ مشخص میشود.
بیزینس کوچ به صاحب کسب و کار کمک میکند تا به درکی عمیقتر از توانمندیها و نقاط قابل بهبود خود دست یابند، نسبت به اهداف شخصی و کسب و کارشان آگاهی و بصیرت بیشتری کسب کنند.
تمرکز این روش بر بهبود تواناییهای رهبری، مدیریت تغییر سازمانی؛ یافتن تعادل کار در زندگی؛ مردم و مدیریت عملکرد. کوچهای اجرایی بر مهارتهای رهبری تمرکز میکنند.
آنها اغلب شامل سرپرستان اجرایی یا افراد دیگری از سازمان است. مخاطبان اصلی این نوع کوچینگ، مدیران تجاری و رهبران ارشد کسب و کارها هستند.
این شکل از کوچینگ مناسب افرادی است که مایل به ایجاد تغییرات مهم در زندگی خود هستند. کوچ به افراد کمک میکند تا هدفشان در زندگی و چگونگی دستیابی به آن را بیابند. کوچ شخصی یا لایف کوچ به طور کلی افراد را در جایگاه نقطه شروع آنها در نظر میگیرد.
کوچینگ زندگی برای افرادی که مایل به ایجاد نوعی از تغییرات مهم در زندگی خود هستند، مناسب است. لایف کوچ به افراد کمک میکند تا بفهمند چه میخواهند و چطور میتوانند به خواستههایشان دست پیدا کنند. کوچینگ فردی و زندگی به طور کلی موضوعات مد نظر مراجع را به عنوان نقطه شروع خود در نظر میگیرد.
کوچینگ زندگی مجموعه ابزارهایی است که توانایی و کارآیی خود را به اثبات رسانده است و میتوان در موقعیتهای مختلف زندگی آنها را به کار بست. این ابزارها در تمامی جنبههای زندگی به افراد کمک خواهند کرد و میتوانند توسعه انسانی، سلامت جسمی و روحی، موفقیت حرفهای و روابط فرد را هدف بگیرند.
تمرکز لایف کوچینگ بر ایجاد زندگی پرتحرکتر. شناسایی ارزشها، اهداف و رویاهاست. شناخت موانع. اقدام به سمت دستیابی به هدف. مخاطبان این نوع از کوچینگ افراد از هر نوع، سن و حرفهای هستند.
تمرکز کوچینگ رهبری بر کاوش ماهیت رهبری؛ شناسایی نقاط قوت رهبری و زمینههای پیشرفت، هوش هیجانی یا “مهارتهای نرم”، تعریف آینده برای خود به عنوان رهبر و اقدام به سمت اهداف رهبری است.
وظیفه کوچ رهبری است که راه یادگیری بهترین تکنیکهای کوچینگی را برای مراجعین خود هموار کرده و در عین حال اجازه ندهد به کسب و کار و برنامه روزانه او خللی وارد شود. کوچ رهبری باید بتواند موقعیتهای مثبت و منفی مراجع خود را به طور کامل درک کند و به آنها کمک کند پرسشهای درستی بپرسند و به مدارج بالاتری از موفقیت دست یابند.
در برخی مواقع رهبران برای حل مسائل کوتاه مدت همچون بحرانهای زودگذر یا فقدان انگیزه در اعضای تیم به کوچینگ رهبری نیاز پیدا میکنند.
کوچینگ شغلی را میتوان فقط به یک رشته تخصصی نسبت داد. غالباً کوچ با افرادی از صنایع مختلف با سطح شغلی متفاوت سر و کار خواهد داشت. چالش شما این خواهد بود که مراجع را ترغیب کرده و به او نیرو دهید تا در زمینه شغلی حال حاضرش به فعالیت ادامه دهد یا این که او را از یک دوره گذر دهید تا بتوانند به شغل رویایی خود برسند. کوچینگ شغلی به شناسایی نقاط قوت، احساسات و علاقههای فردی. چشمانداز و اهداف شغلی و هینطور شفافسازی بهترین “تناسب” بین شخص و یک حرفه شغلی یا فرهنگ سازمانی در جهت سرعت بخشیدن به مسیر شغلی شخص میپردازد.
این افراد برای ایفای نقش خود نیازهای منحصر به خود را دارند اما در عین حال میتوان نقاط مشترک بسیاری هم برای این نقشها در نظر گرفت. این افراد به دنبال شرکای تجاری جدید، راهکارهایی برای افزایش فروش، پایدار کردن هر چه بیشتر کسب و کار خود و افزایش درآمدهای شرکتشان هستند.

افراد به کوچینگ موفقیت مراجعه میکنند چون به اعتقاد خود آن طور که باید و شاید از تواناییهای خود استفاده نکردهاند و در نتیجه به دنبال یافتن شادی و موفقیتهای فردی میباشند. هر کس تعریف متفاوتی از موفقیت دارد.
نقش کوچ موفقیت کمک کردن به مراجع برای مشخص کردن مسائل است که واقعاً برایش اهمیت دارد. این مسائل اغلب فراتر از اقداماتی است که برای رسیدن به ثروت و رفاه مالی صورت میگیرد و معمولاً شادی و موفقیت در جنبههای انسانیتر زندگی را در بر میگیرد.
کوچینگ روابط فراتر از روابط صمیمانه بوده و هر نوع رابطهای را در بر میگیرد که میتوان با فرد دیگری برقرار کرد. اگر فرد در دوستیابی مشکل داشته باشد یا نتواند دوستانی را جذب خود کند که ارزشها و اهدافی مشابهی را در زندگی دنبال میکنند.
ممکن است تصمیم بگیرد به یک کوچ روابط مراجعه کند. شاید این افراد از فقدان اعتماد به نفس رنج ببرند و برای همین ارتباط برقرار کردن با دیگران برایشان دشوار باشد.
کوچینگ متناسب با مدل برگزاری جلسات، مدت زمان و برنامه جلسات، موضوع مورد برررسی و فردی یا گروهی بودن جلسه در انواع شیوهها و متد مختلفی برگزار میگردد.
انواع کوچینگ بر اساس نیاز مراجع به صورت فردی و سازمانی قابل ارائه است و طبق تجربه ما در مدرسه توسعه فردی و کسب و کار علی مسچی ، رهبران را در 3 سطح کوچ میکنیم:
در سطح مهارتهای فردی و ارتباطی مدیر و افراد سازمان بررسی میشود. در سطح مهارتها، یک رهبر بر روی تکنیکهای خاص کار میکند تا در یک هدف مشخص پیشرفت کند.
در سطح ظرفیتها، افراد شروع به دیدن وقایع به روشی جدید میکنند. آنها میتوانند اهداف خود را از زاویهای گستردهتر مشاهده کنند و تأثیر اقدامات خود در دستیابی یا رهایی از اهداف خود را بشناسند.
هنگامی که فرد قادر به عقبنشینی از باورهای اساسی که رفتار آنها را تحت تاثیر قرار میدهد میشود، به طور خودکار ظرفیت خود را برای انجام اقدامات بهتر در لحظه افزایش میدهد. اما در سطح تحقق، فرد کوچینگ را به عنوان راهی برای رسیدن به اهداف و برنامههایش در سطح عمیقتر تجربه میکند. سؤالات بهتری از خود میپرسند و مطمئناً یک سیستم منسجم و کارآمدتر ارائه خواهند داد.
هر سطح در یک فضای متفاوت عمل میکند. سطح مهارت را میتوان دامنه انجام کار، ظرفیتهایی به عنوان حوزه دیدن و تحقق به عنوان حوزه زندگی و بودن دانست. همانطور که این مقاله را میخوانید، برای لحظه ای درنگ کنید که بیشتر روز در چه سطحی قرار دارید!