
تا اینجا در جلسات قبلی یاد گرفتیم:
مخاطب چیست؟
مخاطب هدف چه کسی است؟
Persona چیست؟
مشتری چه نیازهایی دارد؟
Pain Point چیست؟
Customer Journey چیست؟
مشتری در هر مرحله چه سؤالات و نگرانیهایی دارد؟
برای هر مرحله چه نوع محتوایی مناسبتر است؟
اما یک سؤال مهم باقی میماند:
حالا با تمام این اطلاعات، دقیقاً چه محتوایی باید تولید کنیم؟
اینجاست که مفهوم Content Strategy وارد میشود.
استراتژی محتوا کمک میکند تولید محتوا از یک فعالیت پراکنده و تصادفی به یک سیستم هدفمند تبدیل شود.
Content Strategy یا استراتژی محتوا یعنی:
طراحی یک مسیر مشخص برای اینکه بدانیم چه محتوایی، برای چه کسی، با چه هدفی، در چه کانالی، با چه پیامی و با چه معیاری تولید و توزیع شود.
به زبان ساده:
استراتژی محتوا یعنی قبل از تولید محتوا بدانیم چرا قرار است آن محتوا را تولید کنیم.
فرض کنید یک فروشگاه کفش ورزشی دارید.
اگر بدون استراتژی کار کنید ممکن است امروز:
«عکس یک کفش منتشر کنیم.»
فردا:
«یک ویدئوی طنز بگذاریم.»
پسفردا:
«تخفیف اعلام کنیم.»
روز بعد:
«یک جمله انگیزشی منتشر کنیم.»
مشکل اینجاست که هر محتوا ممکن است بهتنهایی خوب باشد، اما مشخص نیست این محتواها در کنار یکدیگر چه هدفی را دنبال میکنند.
وقتی استراتژی وجود نداشته باشد، معمولاً این اتفاقها رخ میدهد:
انتشار محتوای تصادفی
تکرار موضوعات
ناهماهنگی پیامها
نداشتن هدف مشخص
تمرکز بیش از حد روی فروش
تولید محتوای زیاد بدون نتیجه
سردرگمی مخاطب
سردرگمی تیم تولید محتوا
ناتوانی در اندازهگیری موفقیت
مثلاً یک پیج ممکن است در یک هفته این موارد را منتشر کند:
شنبه: عکس محصول یکشنبه: جمله انگیزشی دوشنبه: تخفیف سهشنبه: میم چهارشنبه: معرفی محصول پنجشنبه: عکس محصول جمعه: تخفیف
این محتواها الزاماً بد نیستند.
مشکل این است که:
رابطه مشخصی بین آنها وجود ندارد.
حالا همان کسبوکار را با استراتژی ببینیم.
فرض کنیم هدف برند:
افزایش فروش کفش مناسب پیادهروی
مخاطب:
افراد 18 تا 35 ساله علاقهمند به پیادهروی و ورزش
مشکل مخاطب:
نمیداند چه کفشی برای پیادهروی مناسب است.
در این حالت محتوا میتواند این مسیر را طی کند:
آموزش ↓ ایجاد آگاهی ↓ ایجاد علاقه ↓ معرفی راهحل ↓ مقایسه محصولات ↓ اعتمادسازی ↓ رفع اعتراض ↓ خرید ↓ رضایت ↓ خرید مجدد
اینجا محتواها دیگر جدا از هم نیستند.
بلکه بخشی از یک سیستم هستند.
استراتژی محتوا به چند سؤال اساسی پاسخ میدهد:
برای چه کسی محتوا تولید میکنیم؟
چرا محتوا تولید میکنیم؟
چه چیزی باید بگوییم؟
چطور باید بگوییم؟
کجا باید منتشر کنیم؟
چه زمانی باید منتشر کنیم؟
چطور بفهمیم موفق بودهایم؟
برای شروع میتوانیم استراتژی محتوا را به این شکل ببینیم:
Audience + Goal + Message + Content + Channel + Distribution + CTA + KPI = Content Strategy
یعنی:
مخاطب
هدف
پیام
محتوا
کانال
توزیع
دعوت به اقدام
اندازهگیری
=
استراتژی محتوا
این دو مفهوم بسیار مهم هستند.
یعنی:
ساخت محتوا.
مثلاً:
نوشتن کپشن
فیلمبرداری
طراحی پست
ساخت Reel
نوشتن مقاله
ضبط پادکست
یعنی:
تصمیمگیری درباره اینکه چه محتوایی باید ساخته شود و چرا.
مثلاً:
مخاطب: افراد تازهکار در ورزش مشکل: نمیدانند چه کفشی بخرند. هدف: آموزش و ایجاد اعتماد محتوا: راهنمای انتخاب کفش فرمت: ویدئوی کوتاه کانال: Instagram CTA: مشاهده راهنمای کامل KPI: Save + Share
پس:
Creation = ساختن
و:
Strategy = تصمیم گرفتن که چه چیزی، چرا و چگونه ساخته شود.
این دو نیز نباید با هم اشتباه شوند.
به سؤال:
چرا و چه چیزی؟
پاسخ میدهد.
به سؤال:
چطور و چه زمانی؟
پاسخ میدهد.
استراتژی:
میخواهیم با محتوای آموزشی اعتماد مخاطبان تازهکار را افزایش دهیم.
برنامه:
شنبه: ویدئوی «چطور کفش مناسب انتخاب کنیم؟» دوشنبه: Carousel مقایسه دو مدل چهارشنبه: Review مشتری جمعه: ویدئوی پاسخ به یک سؤال متداول
بنابراین:
Strategy ↓ Plan ↓ Execution
ممکن است استراتژی داشته باشیم ولی برنامه اجرایی نداشته باشیم.
مثلاً:
«باید محتوای آموزشی تولید کنیم.»
این یک تصمیم استراتژیک است.
اما هنوز مشخص نکردهایم:
چه موضوعی؟
چند محتوا؟
چه زمانی؟
چه فرمتی؟
در چه کانالی؟
اینجاست که Plan لازم میشود.
برعکس این حالت هم ممکن است.
مثلاً:
شنبه: پست یکشنبه: Reel دوشنبه: Story سهشنبه: پست چهارشنبه: Reel
برنامه داریم.
اما نمیدانیم:
چرا این محتواها را منتشر میکنیم؟
این یکی از مشکلات رایج در تولید محتواست.
یک سیستم ساده:
Strategy │ │ تصمیم ↓ Plan │ │ برنامهریزی ↓ Creation │ │ تولید ↓ Distribution │ │ انتشار و توزیع ↓ Measurement │ │ اندازهگیری ↓ Optimization
یعنی کار با انتشار محتوا تمام نمیشود.
بعد از انتشار باید نتیجه را بررسی کنیم و در صورت نیاز استراتژی یا برنامه را اصلاح کنیم.
یکی از اشتباهات رایج این است که Content Strategy را فقط با Instagram مرتبط بدانیم.
استراتژی محتوا میتواند برای موارد مختلف استفاده شود:
YouTube
Website
Blog
Podcast
Newsletter
Telegram
Landing Page
Email Marketing
صفحات محصول
محتوای آموزشی
محتوای برند
بنابراین:
Content Strategy مربوط به «سیستم محتوا» است، نه فقط یک پلتفرم.
یک استراتژی محتوا معمولاً از چند بخش تشکیل میشود:
1. Business 2. Audience 3. Goal 4. Positioning 5. Message 6. Content Pillars 7. Topics 8. Formats 9. Channels 10. Distribution 11. CTA 12. KPI 13. Measurement 14. Optimization
در ادامه هر کدام را بهصورت جداگانه بررسی خواهیم کرد.
قبل از اینکه محتوا را انتخاب کنیم باید بدانیم:
کسبوکار چه میخواهد؟
ممکن است هدف کسبوکار:
افزایش فروش
جذب مشتری
افزایش آگاهی از برند
افزایش اعتماد
افزایش ثبتنام
دریافت Lead
حفظ مشتری
افزایش خرید مجدد
معرفی محصول جدید
باشد.
هدف کسبوکار و هدف محتوا همیشه دقیقاً یکی نیستند.
مثلاً:
افزایش فروش.
افزایش آگاهی و اعتماد مخاطب نسبت به محصول.
در نتیجه:
Business Goal ↓ Content Goal ↓ Content
فرض کنیم:
فروشگاه آنلاین کفش ورزشی «گامنو»
افزایش فروش کفش پیادهروی.
افراد 18 تا 35 ساله علاقهمند به پیادهروی.
انتخاب کفش مناسب برایشان سخت است.
آموزش و ایجاد اعتماد.
راهنمای انتخاب کفش مناسب.
ویدئوی کوتاه.
Instagram.
«راهنمای کامل انتخاب سایز را ببین.»
Saves
Shares
Profile Visits
یک نکته بسیار مهم:
داشتن استراتژی فقط به معنی انتخاب کارهایی که باید انجام دهیم نیست؛ بلکه یعنی بدانیم چه کارهایی را نباید انجام دهیم.
مثلاً اگر مخاطب ما:
افراد تازهکار در ورزش
باشد، ممکن است محتوای بسیار تخصصی درباره تکنولوژی ساخت کفش برای این مخاطب مناسب نباشد.
این محتوا شاید از نظر علمی عالی باشد.
اما:
برای این مخاطب مناسب نیست.
هر محتوا باید حداقل با چند مورد هماهنگ باشد:
مخاطب + نیاز + هدف + مرحله Journey + پیام برند
اگر این ارتباط وجود نداشته باشد، محتوا ممکن است از مسیر استراتژی خارج شود.
قبل از اینکه هر محتوایی تولید کنید، از خودتان بپرسید:
اگر جواب این سه سؤال را ندانیم، احتمالاً هنوز برای تولید آن محتوا آماده نیستیم.
یک کسبوکار انتخاب کنید.
سپس جدول زیر را تکمیل کنید:
سؤال پاسخ کسب و کار چیست؟مخاطب چه کسی است؟مشکل مخاطب چیست؟هدف کسبوکار چیست؟هدف محتوا چیست؟چه محتوایی باید تولید شود؟در چه کانالی؟CTA چیست؟KPI چیست؟
مشخص کنید هر مورد مربوط به Strategy است یا Creation.
«برای افراد تازهکار محتوای آموزشی تولید کنیم.»
پاسخ: Strategy
«امروز یک Reel ضبط کنیم.»
پاسخ: Creation
«هدف ما افزایش اعتماد مخاطب است.»
پاسخ: Strategy
«این کپشن را بنویسیم.»
پاسخ: Creation
«برای مخاطبان مرحله Consideration محتوای مقایسهای تولید کنیم.»
پاسخ: Strategy
موارد زیر را دستهبندی کنید:
الف) افزایش اعتماد مخاطب ب) انتشار سه محتوا در هفته ج) تمرکز روی محتوای آموزشی د) انتشار Reel در شنبه هـ) جذب Lead و) ساخت مقاله آموزشی
Strategy:
افزایش اعتماد مخاطب
تمرکز روی محتوای آموزشی
جذب Lead
Plan / Execution:
انتشار سه محتوا در هفته
انتشار Reel در شنبه
ساخت مقاله آموزشی
نکته: بعضی تصمیمها بسته به سطح جزئیات میتوانند در Strategy یا Plan قرار بگیرند؛ مهم این است که منطق پشت تصمیم مشخص باشد.
برای کسبوکار انتخابی خود پاسخ دهید:
........................................
........................................
........................................
در این بخش یاد گرفتیم:
Content Strategy چیست.
چرا استراتژی محتوا اهمیت دارد.
تفاوت Strategy و Creation چیست.
تفاوت Strategy و Plan چیست.
چرا برنامه بدون استراتژی کافی نیست.
چرا محتوا باید به هدف کسبوکار متصل باشد.
چرا مخاطب در مرکز استراتژی قرار دارد.
چرا استراتژی فقط مخصوص شبکههای اجتماعی نیست.
اجزای اصلی یک استراتژی محتوا چیست.
سه سؤال طلایی قبل از تولید محتوا چیست.
محتوای خوب لزوماً محتوای استراتژیک نیست.
ممکن است یک ویدئو:
زیبا باشد،
بازدید زیادی بگیرد،
سرگرمکننده باشد،
اما اگر ندانیم:
چرا تولید شده و قرار است چه نقشی در مسیر برند داشته باشد،
نمیتوانیم آن را بخشی از یک استراتژی موفق بدانیم.
شناخت مخاطب + هدف مشخص + پیام مناسب + محتوای مناسب = شروع یک استراتژی محتوا
برای یک کسبوکار واقعی یا فرضی، این جمله را کامل کنید:
«ما برای __________ محتوا تولید میکنیم تا __________ را حل کنیم و در نهایت __________ اتفاق بیفتد.»
ما برای افراد 18 تا 35 ساله علاقهمند به پیادهروی محتوا تولید میکنیم تا مشکل آنها در انتخاب کفش مناسب را حل کنیم و در نهایت اعتماد و احتمال خرید آنها افزایش پیدا کند.
در بخش بعدی وارد یکی از مهمترین قسمتهای Content Strategy میشویم:
و بررسی میکنیم:
چرا محتوا تولید میکنیم؟
Business Goal چیست؟
Content Goal چیست؟
هدف آموزشی چیست؟
هدف برندینگ چیست؟
هدف فروش چیست؟
هدف اعتمادسازی چیست؟
هدف جذب مخاطب چیست؟
SMART Goal چیست؟
چطور یک هدف مبهم را به هدف قابل اندازهگیری تبدیل کنیم؟