بازیهای پنهان، مناسباتِ شنگولانهٔ پنهان در ساحت ناپیدا (غیب) است. حافظ میگوید: باشد اندر «پرده» بازیهای «پنهان». یعنی هم در پرده است، هم در عین حال پنهان است. یعنی غیب در غیب. پس با چشم عادی (و فهم عادی) نمیتوان آن را دید. و چون نمیتوان با منطق و نگاه عادی آن را دید، آدمی وقایع جهان (واقعیت) را میبیند و غصه میخورد. غم میخورد که بدترین خوردنیِ دنیاست. حرام اندر حرام است. اما اگر بداند که یک بازیهایی یکجایی در پشت پردهای پنهانی در جریان است، دیگر غصه نمیخورد که! و برای همین حافظ مصرعش را با ردیفِ «غم مخور» تمام میکند: باشد اندر پرده بازیهای پنهان، غم مخور!
حافظ یکی از امیدوارترین آدمهای روزگار بوده و با اینکه در واقعیتی نهچندان دلچسب میزیسته، یکچیزی از آن بازیهای پشت پرده دیده بود که سروده:
هان مشو نومید چون واقف نهای از سرّ غیب
باشد اندر پرده بازیهای پنهان، غم مخور!
سرّ است، غیب است، در پرده است، پنهان است؛ با اینهمه حقیقیتر از هر واقعیتی است و راهِ دل را به روی آن باز کردن، حقیقتِ امید و امیدِ حقیقی است.
علیاکبر قزوینی
۲۸ آبان ۹۹