در گزارش تلویزیون، پسر بچهای با پدرش که پلیسی جانباخته در حوادث اخیر بود در تابوت وداع میکرد. اگر ده بار هم تکرار آن را پخش کنند میدانم باز با دیدنش، گریه خواهم کرد. بعضی میگویند در این حوادث کمتر از ۲۰۰ و برخی ادعا میکنند بیشتر از ۵۰۰ نفر جانباخته اند. شنیدنِ این آمار، ناراحت کننده است ولی به اندازه آن گزارش، تاثیرگذار نیست. چرا؟ چون در اینجا، برای مخاطب کشتهها، به یک عدد، تقلیل مییابد. این گذر از جان به آمار، مرحله خطرناکی در تحولات است. مخاطب را غافل میکند از اینکه این اعداد (همان انسانهای کشته شده) خانواده، فرزند، مادر و ...داشتهاند. مسأله «جان آماری» در مقابل «جان شخصی» است.
وقتی شرایط یک دختر کوچولوی ۹ ساله زیبایی که به دلیل سرطان نیاز به کمک مالی دارد را در تلویزیون میبینیم ما هم مثل میلیونها بیننده دیگر تشویق میشویم که به او کمک کنیم اما اگر برنامه تلویزیونی بگوید که موسسات حمایتی برای کمک به مثلا ۱۲ هزار بیمار سرطانی نیازمندِ تحت پوشش، کمبود بودجه دارد، تعداد کمتری برای کمک پا پیش میگذارند. ظاهراً جان انسانها به یک اندازه ارزش دارد ولی در واقعیت جان آن فردی که میشناسیم نسبت به جان مجموع هزاران نفری که نمیشناسم ارزشمند تر است. این مفهوم «جان آماری» در مقابل «جان شخصی» است.
گذز از مرحله #جان_شخصی به #جان_آماری مرحلهای خطرناک در تحولات است. انسانها به آمار و تعداد تقلیل مییابند. در این حالت، تفاوتی بین پانصد یا پنجاههزار نیست. همه اش یک عدد میشود که چند صفر با هم تفاوت دارند. گذر به این مرحله خیلی نیاز به زمان ندارد و سریع اتفاق میافتد. یک آن میبینیم که تاثیر این صفرهای جلو اعداد کشتهها برای همه یکسان میشود. بیرحمانه است ولی طبیعت انسان همین است مگر برای اکثر ما هزاران کشته شده در رواندا خیلی اهمیت داشت؟ یا الان هزاران جانباخته در سودان جنوبی را پیگیری میکنیم. چون که در آنجا، جان انسانها به آمار تبدیل شده است و کسی برای آمار سوگواری نخواهد کرد. خیلی مهم است تا مراقب باشیم جان این پانصد یا دویست یا چه فرقی میکند ده نفر جانباخته در حوادث اخیر به آمار تبدیل نشود.