
چنین گفت موبد که یک روز طوس | بدانگه که برخاست بانگ خروس
موبد زرتشتی برای من [فردوسی] تعریف کرد که یک روز صبح همان وقتی که آواز خروس بر میخیزد، سپهبد طوس پسر نوذر شاه به همراه سپهبد گیو پسر گودرز پهلوان و چندی از سوارانشان از شهری که شاه ایران میزیست شاد و خندان برای تفریح و شکار بیرون آمدند. به کجا؟! بهسوی شکارگاهی در دشت دغوی[1] در نزدیکی مرز توران. در آن نخجیرگاه ایشان بهقدر خوراک چهل روزشان شکار کردند؛ ناگهان طوس و گیو دیدند پشت بیشهای آنسوی تر، نزدیک مرز توران؛ چیزی میجنبد!
گیو و طوس بهپیش و سواران به پشت بهسوی آن بیشه شدند و گرداگرد آن چمنزار گشتند که ناگهان زنی زیباروی را آنجا دیدند و هر دو پهلوان خندان بهسوی دختر اسبهای خود را تازاندند، چون هر دو به نزدیکش رسیدند دختری دیدند که از زیبایی همتایی در جهان بر وی نیست!
گیو پهلوان روی به زن زیبا نمود و گفت: ای ماه روی فریبنده، شما در این بیشهزار چه میکنید؟!
دخترک روی به پهلوانان ایران نمود و گفت: دیشب پدرم از بزمی روی به خانه کرد، در آن بزم ایشان شراب بسیار خورده بود، مست و ناهشیار به خانهدرآمد تا مرا در خانه دید از مستی بهسختی مرا زد و خنجری بیرون کشید تا سرم را ببرد که من از دستش جان به در بردم و از خانه گریختم!
گیو پهلوان از نژادش پرسید و دخترک پشتبهپشت نام پدران خود را بر شمرد و گفت: من از خویشان گرسیوزم[2] و نژادم به فریدون شاه میرسد.
گیو پهلوان باز از او پرسید: ای دختر تا بدین جا چگونه پیاده آمدی؟!
دخترک گفت: اسبی داشتم و بیاندازه گوهر و طلا، تاجی از زر به روی سرم بود؛ از روی اسبم افتادم و زر و گوهرم بدزدیدند؛ مستی از سر پدرم برود و هشیار گردد بهسرعت سوارانی پشت من خواهند فرستاد و نخواهند ماند من از سرزمین توران بیرون روم.
گیو و طوس در دلشان مهر دختر افتاد؛ فرزند نوذر شاه [طوس] رو به گیو پهلوان نمود و گفت: اول بار این دختر را من یافتم! پس او از آن من است! پسر پهلوان گودرز [گیو] به طوس گفت: ای سپهدار شاه! تو بدون سپاهت تاب جنگیدن با من را نداری! طوس فریاد زد: مگر نه آنکه اسب من اول بدین سوی آمد؟! گیو گفت: این سخن را مردان که همگان دیدند من اول بدین سوی با اسبم تاختم و این زیبندهٔ توی پهلوان نیست که بهخاطر زنی با پهلوان دیگری پرخاشجویی نمایی!
طوس و گیو چون دیدند سخنانشان بهتندی میگراید و هیچکدامشان از مهر زن چشم نمیتوانند بپوشند، گفتند: دختر را بکشیم و سرش ببریم! چون سخن بدین جا رسید یکی از سواران ایشان به میانجیگری درآمد و گفت: ای دو پهلوان ایرانزمین، راه سومی هم هست! و آن این است که دختر را بهپیش شهنشاه ایران ببرید و او بین شما داوری نماید و هرچه فرماید آن کنید. هر دو سپهبد سخن میانجی را پذیرفتند و سوی دربار شهریار ایران شدند. چون دو پهلوان و دخترک به درگاه شهریار ایران درآمدند، آن دو سپهبد داد خود بر شاه بردند، کاووس شاه دخترک را بدید و بر لبش خنده آمد و در دلش مهر دختر افتاد! پسروی به گیو و طوس نمود و فرمود: من اندوه میان شما دو سپهبدم را تمام میکنم! این شکاری که از نخجیرگاه آوردید در اندازه شاهان است پس آن را خود بر میگزینم! هر دو پهلوان سخن شاه را پذیرفتند و از کاخ بیرون رفتند.
خسرو ایران روی به دخترک کرد و پرسید: تو کیستی و نژادت به که میرسد؟! دخترک گفت از مادر نژادم خاتونان و زنان والا رتبهٔ توران است و از سوی پدر به فریدون شاه خون میبرم؛ پدربزرگ من گرسیوز برادر افراسیاب است.
شاه روی به دختر گفت: اگر تو را مردان من نمییافتند و به پیشم نمیآوردند این روی و موی و نژاد را تباه میکردی و به باد میدادی! اگر پیوند مرا بپذیری، من مشکهای گرانقیمت و جواهرات کمیاب به تو خواهم بخشید و تو را بانوی شبستان خویش خواهم کرد. دخترک چنین پاسخ شاه ایران را بداد که: تو را دیدم و سخنت را شنیدم و به همسری گزیدمت. پس شاه ایران آن زیباروی را به شبستان خود فرستاد و دستور داد در آنجا برایش تختی آماده نمایند و بیارایندش به پارچههای ابریشمی زرنگار و جواهراتی از یاقوت و فیروزه و لاجورد.
چندی نگذشت که از شبستان پادشاه خبر رسید پسربچهای خورشید روی از آن دختر به دنیا آمده است. این خبر شاد به شهریار بردند و گفتند که: پادشاها، تخت شاهی تو را دیگر نه روی زمین که بر روی ابرها باید نهاد که تو صاحب پسری شدی فرخنده پی، که در جهان به خوب رویی و زیبایی او کسی ندیده.
کیکاووس شاه شاد شد، میخواست جهان را به فرزند دلبندش ببخشد؛ نامش را سیاوَخش نهاد.
جهاندار نامش سیاوخش کرد | برو چرخ گردنده را بخش کرد

جلد دوم از داستانهای شاهنامه
همراهان گرامی از داستان ۶۲ تا داستان ۱۳۵ به ترتیب روایت در نسخه اصلی شاهنامه به همت انتشارات میراث اهلقلم در ۲۳۰ صفحه منتشر شد. (قیمت با تخفیف ویژه ۲۰۰ هزار تومان)
● کتاب داغ سهراب؛ سوگ سیاوش
● اثر علی نیکویی
۰۰۰۰۰۰
🚩 پیامک و تلگرام:
🔻
09370770303
[1] دشت دغوی باید در حدود حواشی رود شهد، هریرود کنونی، در حدفاصل هرات تا سرخس بوده باشد، البته درصورتیکه واقعاً چنین دشتی وجود داشته باشد. اکنون دشتی بدین نام در آن حدود نمیشناسیم، مگر مرز ایران و افغانستان در نزدیکی شهر تایباد را که به دوغارون شهرت دارد.
[2] گرسیوز در شاهنامه فردوسی فرمانده سپاه توران است. او پسر پشنگ و برادر کوچک افراسیاب است.