
از آن پس چنین کرد کاووس رای | که در پادشاهی بجنبد ز جای
پس از آن کاووس شاه تصمیم گرفت که در تمام سرزمینهای پادشاهیاش بگردد و سرکشی نماید؛ با سپاه و لشکر بهسوی توران و چین رفت، چون آن سامان مطیع و آباد دید به مکران زمین درآمد، آنجا را نیز باجگزار خویش یافت، در مکران سپاه را آراست و عزم بازدید از بربرستان[1] را نمود. پس کاووس شاه و سپاهیان ایرانزمین بهسوی بربرستان روان شدند؛ اما شاه بربرستان بجای فرستادن باجوخراج و پیشواز، پیشروی شهریار ایران لشکری بزرگ آراست و لشکریان را با فیل جنگی و شمشیر کشیده به پیشواز کاووس شاه فرستاد. لشکر بزرگ بربران پیش سپاه ایرانزمین صف کشید و جنگی بزرگ سر شد؛ گودرز پهلوان چون لشکر بربریان را بدید شمشیر از میان برکشید و با سوارهنظام هزارنفره خویش به قلب دژخیم تاخت و شاه ایران چون این بدید با سواران خویش از پی گودرز تاختند، قلب سپاه بربر از هم پاشید و بسیارشان از دم تیغ گذشتند و سوارهنظامشان تارومار شد و نیزهدارانشان گریختند، وقتی خبر این شکست به شهر بربر رسید همه سالخوردگان و مو سپیدان بربرستان گریان و جگرسوخته سوی شهریار ایران آمدند و فریادکشان گفتند:
که ما شاه را چاکر و بندهایم | همه باژ[2] را گردن افکندهایم
به جای درم[3]، زر[4] و گوهر دهیم | سپاسی ز گنجور[5] بر سر نهیم
کاووس شاه چون پیران بربرستان را در آن حال دید، شرم از موی و ریش سپیدشان کرد و بربریان را بخشید و پیرانشان را نواخت، پس به ایشان دین و آیین ایزدپرستی آموخت؛ صدای شیپورها و طبلهای سپاه ایرانزمین برخاست و شهریار ایران و لشکرش از بربرستان درآمدند و سوی مکران رفتند و از مکران این بار شاه و لشکر بهسوی مشرق شاهنشاهی حرکت کردند و به کوه قاف رسیدند؛ چون خبر آمدن شهریار ایران به ساکنان شهرها و آبادیهای آن دیار رسید، مرد و زن و کودک دعا کنان از بر شاه به استقبال او درآمدند و تمام بزرگان آن دیار به دستبوسی کاووس شاه رسدند. شاه ایران چون ایشان را در اطاعت و فرمانبرداری خویش دید بیهیچ آزاری شاه و لشکریان از آنجا گذشتند و این بار مقصد زابلستان بود و شاه ایران به مهمانی زال و پسر پهلوانش رستم میرفت. شاه یک ماه در نیمروز ماند و هر شب باده گستری کردند و هر روز با باز و یوز به شکار میرفت.
روزگار راحت و استراحت شاه ایران در نیمروز دوام نیاورد زیرا بر ایشان خبر آوردند که اعراب بر شاه ایران سرکش شدهاند و مردی ثروتمند در شام و مصر درفش جدایی برافراشته و خود را پادشاه خوانده و باجوخراج آن دیار را نفرستاده! کاووس شاه و سپاهیانش بهسرعت از نیمروز به راه افتادند تا آن سرکش را به فرجام کارش برسانند؛ چون راه زمینی از سیستان تا آن وادی طولانی مینمود، شهریار ایران دستور داد تا کشتیهای بسیار ساختند و بر دریا انداختند و شاه و لشکرش به کشتیها درآمدند و از راه دریا بهسوی دژخیم راندند تا به موقعیت دریایی رسیدند که میان سه شهر بودند و نامش دریای زره بود؛ دست چپ مصر و دست راست بربرستان و پیشروی شهر هاماوران که پادشاه هر سه کشور علیه کاووس شاه متحد شده بودند؛ دیدبانان بر ایشان خبر بردند که سپاه شهریار ایران با کشتیهای بسیار از دریای زره گذشتند؛ ایشان بهسرعت لشکری بزرگ ساختند و پیشروی شاه ایران فرستادند. چون کشتیهای کاووس شاه به خشکی رسید پیشاپیش خود لشکری بزرگ و پرتعداد دیدند؛ صدای طبلِ جنگ لشکر دژخیم برخاست و از اینسوی صدای شیپورهای جنگی سپاه ایران در آسمان پیچید؛ کاووس شاه سپاهیان ایران را سه پاره کرد و هر پاره را به گروهی از پهلوانان سپرد، گرگین و فرهاد و طوس بخشی از سپاه را راندند و آنسوی سپاه را گودرز و کشواد برگرفتند و روی دیگر را گیو و شیدوش و میلاد جنباندند. کاووس شاه در قلب سپاه ایران دستور تاختن بر دژخیمان را داد و سه لشکر سپاه ایران چنان در کارزار درخشیدند که پادشاه هاماوران مرگ و نابودی خود را دید و از ادامه جنگ باز ایستاد و پیکی نزد شهریار ایران فرستاد، پیک گفت: سالار هاماوران باجوخراج بزرگی به شاه ایران خواهد داد و جنگجویانش شمشیر بر زمین خواهند انداخت و همگان به کاووس شاه پناه خواهیم آورد اگر شاه ایران قبول نماید و از کشتن ما دست بکشد و با سپاهش به شهر هاماوران به کشتار و غارت در نیاید!
کاووس شاه روی به پیک شاه هاماوران گفت: این پیمان را پذیرفتم و خون شما را نخواهم ریخت و شهرتان را ویران نخواهم نمود و از امروز در شمار بندگان منید و در پناه شاهنشاهی من خواهید بود. پیک پس از موافقت کاووس شاه به شهریار ایران گفت: که سالار هاماوران دختری دارد که بلندای قامتش از سرو بیشتر است با چشمانی سیاه و موهای کمندش همچون بهشت میماند، برازندهاش شوهری جز شهریار ایران نیست و چه چیز نیکوتر از آنکه جفت پادشاه یک ماهروی باشد!
کاووس شاه چون این بشنید دلش جنبید و به گوینده گفت:...
بجنبید کاووس را دل ز جای | چنین داد پاسخ که اینست رای
[1] بربر انسانی است که تصور میشود غیر متمدن یا حتی وحشی است. بهطور سنتی نامگذاری این واژه معمولاً به صورت کلیگویی براساس کلیشههای قدیمی و تاریخی مشهور اعمال میشود. از این منظر بربرها میتوانند اعضای هر قومی باشند که توسط برخی از افراد از همان طایفه دارای تمدن و نظم کمتر ارزیابی میشوند
[2] باج، خراج، مالیات.
[3] واحد پولی نقره.
[4] طلا.
[5] خزانه دار.

جلد اول از داستانهای شاهنامه
همراهان گرامی از داستان ۱ تا تا داستان ۶۰ به ترتیب روایت در نسخه اصلی شاهنامه به همت انتشارات میراث اهلقلم در ۱۷۶ صفحه منتشر شد. (قیمت با تخفیف ویژه ۱۴۰ هزار تومان)
● کتاب آفرینش رستم
● اثر علی نیکویی
۰۰۰۰۰۰
🚩 پیامک و تلگرام:
🔻 09370770303
🚩 برای خرید اینترنتی
🔻