شیطان موجودی متکبر، دارای غرور بیش از حد و حسادت فراوان است. این غرور و تکبر، عامل اصلی سقوط اوست. هرچند شیطان موجودی بسیار عابد و زاهد است، اما همینکه موجودی دیگر را که خالقش آفریده میبیند، سر تا پا به فرمان نافرمانی درآمده و با مکر و حیله میکوشد نظم الهی را بر هم زند. در حقیقت، سیاست شیطان بر پایه دروغ، فریب و مکر است؛ وسوسههایی که انسانها را از راه راست باز میدارد.
با این حال، سیاست شیطان هرچند زیرکانه و مکارانه باشد، هرگز به مکر خداوند که خالق حکیم و آگاه است، نمیرسد. خداوند، بهترین مکر کنندگان است و این نکته در قرآن کریم به صراحت بیان شده است:
> «وَمَكَرُوا وَمَكَرَ اللَّـهُ ۖ وَاللَّـهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ»
(سوره آلعمران، آیه 54)
این آیه نشان میدهد که مکر الهی بسیار پیچیدهتر و عمیقتر از مکر شیطان است، زیرا خداوند خالق تمام قوانین و نظام جهان است و همه رخدادها در نهایت تحت اراده و علم اوست.
حضرت علی (ع) نیز در نهجالبلاغه به این نکته اشاره میکند که مکر و تدبیر الهی بیهمتا و نافذ است و هرگونه مکر شیطانی در نهایت محکوم به شکست و نابودی خواهد بود.
از دیدگاه من، این مسئله فراتر از یک تضاد ساده میان خیر و شر است. انسان به عنوان خلیفه خدا روی زمین، با اختیار و هوشیاری خود میتواند در این میدان مکر و سیاست، با آگاهی و تعقل، از دام وسوسههای شیطان رهایی یابد و به مسیر حق بازگردد. ما باید به جای ترس از مکر شیطان، به مکر الهی و تدبیر حکیمانه خداوند اعتماد کنیم و در زندگی شخصی و اجتماعیمان، با تفکر و اخلاق، زمینه را برای تحقق عدالت و حقیقت فراهم کنیم.
---
نتیجهگیری
سیاست شیطان و مکر او، هرچند گاهی انسانها را فریب داده و به خطا میاندازد، اما نمیتواند در برابر تدبیر و حکمت الهی تاب بیاورد. این واقعیت به ما یادآوری میکند که با ایمان، آگاهی و هوشیاری میتوان در برابر وسوسههای شیطانی ایستاد و مسیر درست زندگی را انتخاب کرد. هرگونه نیرنگ و مکر در جهان محدود است، اما قدرت خداوند بیپایان و نامحدود است و پایان کار برای کسانی است که به حقیقت ایمان دارند. این مسیر، راه انسان کامل است؛ انسانی که با خرد، اخلاق و بینش الهی، به جای ترس از شرارت، به قدرت نیکی و عدالت ایمان دارد و آن را در عمل جاری میکند