از نگاه فلسفی، هر کنش انسانی باید با عقل، نیت، و پیامد آن سنجیده شود. وقتی به قیام امام حسین (ع) مینگرم، در مییابم که این حرکت، هرگز در چارچوب منطق قدرتطلبی نمیگنجد. اگر هدفش دستیابی به حکومت بود، چرا با تنها ۷۲ نفر از یاران، که بسیاریشان خانواده و فرزندانش بودند، در برابر هزاران نفر از سپاه یزید ایستاد؟
هیچ عقل سیاسی، چنین تصمیمی نمیگیرد. در تاریخ، قدرتطلبان همواره برای رسیدن به تاج و تخت، محاسبهگر و حتی بیرحماند. آنان خانوادهشان را پنهان میکنند، نه اینکه آنان را با خود به میدان مرگ ببرند.
و در شب عاشورا، لحظهای رخ داد که هرگونه تردید را از بین میبرد: امام حسین (ع) در جمع یارانش فرمود که فردا هیچکس زنده نخواهد ماند و اگر کسی میخواهد برود، برود؛ نه تنها مانع نشد، بلکه شمعها را خاموش کرد تا اگر کسی خواست، بیشرم و پنهانی برود. و بسیاری هم رفتند. این نشان میدهد که او بهدنبال همراهان آگاه بود، نه سپاهیان ناآگاه یا فرصتطلب.
از این رو، به این نتیجه میرسم که قیام امام حسین (ع)، قیام برای بازگرداندن معنا به هستی انسان بود، نه کسب قدرت. قیامی برای نجات وجدان بشر. برای دفاع از یک حقیقت فراموششده.
من، به عنوان یک انسان اندیشنده، وقتی فلسفهی این قیام را مرور میکنم، درمییابم که امام حسین (ع)، یک فیلسوف میدان نبرد بود. او میدانست که حقیقت، اگر بیقربانی بماند، دفن میشود. و او، قربانیِ آگاهانهی خویش و عزیزانش را، به جان خرید تا حقیقت، جاودانه شود.
در فرهنگها، میتوان دید که "قدرت"، ابزار تداوم سلطه است. اما در دین، آنگونه که امام حسین (ع) فهمید، "قدرت"، اگر در خدمت حقیقت نباشد، ظلم است. و سکوت در برابر ظلم، بدترین نوع همدستی با باطل.
پس عاشورا، فریادی است علیه قدرتپرستی، و دعوتی است به آزادی عقل و وجدان از زنجیر ترس.