خوب یا بد رو نمیدونم، ولی من اینجوریم. اینکه اگه از کسی خوشم نیاد، حذفش میکنم. اون آدمی که دنبالِ ساختن رابطهاس، من نیستم. از بچگیم همینطوری بودم. نمیدونم، شاید واسه همینه که انقدر تنهام اما به این معنی نیست که تنهایی رو دوسداشتم باشم.
به هر حال. شاید گفتنش، الان زود باشه ولی خودش اومد سر زبونم پس میگم. من این حس رو به علی قربانی داشتم. کسی که با به خاطر آوردنِ اسمش، حالم بد میشد. این برام عجیب بود چون من که مدت زیادی نمیشد که میشناختمش و هرچی ازش میدونستم، چیزی بود که از زبون این و اون شنیده بودم. یه آدم همهچی-باخته که به جز بچههاش، کسی رو توی این دنیا نداشت _ که یکیشون هم اونجوری افتاده بود روی تخت بیمارستان! _ نمیدونستم اگه جای اون بودم باید چطوری افکارم رو سر و سامون بدم. اینکه تکلیفم با زندگیم قراره چی باشه، اینها و خیلی سوال شبیه اینها، همه برداشتهایی بودن که ذهنم از علی قربانی ساخته بود. شاید لازم بود که اون رو از نزدیک میدیدم تا بیشتر میشناختمش. شاید نه به خاطر اینکه برای ادامهی کارم حتما بهش نیاز پیدا میکردم، بلکه به عنوان یه آدم. ولی با همهی این تفاسیر... طول کشید تا شهامتش رو پیدا کنم که رودررو باهم صحبت کنیم.
طبق برنامهی دستنویسی که برای خودم نوشته بودم، لیستی تهیه شده بود که باید بهشون سرک میکشیدم. در این بین، گزینههایی بودن که میتونستن کمک زیادی بهم بکنن اما جزء خط قرمزم بودن؛ چون نباید کسی رسما متوجه فعالیت من میشد. درست متوجه شدین، منظورم نیروی انتظامی و ارگان هایی بودن که قطعا اطلاعات خصوصی و دقیقتری در اختیار داشتن. اما خیالم راحت بود. انگار جواب از انتهای راه برام دست تکون میداد! این رو جدی میگم. اون روزها با وجود سختیش، بیشتر از هر دوران دیگهای، شبیه به همون چیزی بود که از زندگیم انتظار داشتم. داشتم تیکههای پازلی رو کنار هم میچیدم که برای دونه به دونهشون باید اذیت میشدم و چه خواستنی بود؛ احساس تعلق میکردم؛ به جایی که نمیدونم کجا بود، فقط قلبا احساسش میکردم.
آخ! باز من خیالپردازیم گل کرد! ببخشید.
میدونید، دیگه نمیترسیدم به عکس مریم نگاه کنم. بلکه بعد از اون شب، با هربار نگاه کردنش، بیشتر مطمئن میشدم که این درستترین کاریه که من انجام میدادم.
درسته که نمیتونستم از جاهای رسمی اطلاعات بگیرم اما مگه همهی حرفها صرفاً فقط در اختیار اونهاست؟ نه دیگه، اونهام اطلاعاتشون رو یه سری آدم معمولی گرفتن، درسته! حالا کار من چی بود؟ اینکه که از آشناهایی که داشتم، کسایی که توی این مدت میشناختم یا به هر طریقی کاری براشون کرده بودم استفاده میکردم. آره، چرا که نه؟ پس دوست و آشنا به چه دردی میخوره؟ کاش شرایط دست و پام رو نَبسته بود و میتونستم از دخترخالم کمک بگیرم! حیف که از این موهبت محروم بودم.
لابد الان با خودتون میگین که تو میخواستی از هیچی، همهچی در بیاری! خب ظاهر قضیه هم همینطوری بود ولی من دلم روشن بود. اونجا واقعا به معنی جملهی کلیشهای که میگه: « وقتی فکرِ انجام کاری به سرت میزنه، درواقع تو توانایی انجامش رو داری. فقط باید به خودت ایمان داشته باشی و قدم برداری!» ایمان پیدا کرده بودم؛ چون تنها دارایی من بود.
یادم میاد بابام که زنده بود، یکی از دوستاش که زیاد بهمون سر میزد، کارمند ادارهی ثبت احوال بود. کارمند که چه عرض کنم، آبدارچی اونجا بود. ولی به هر حال داخل اونجا رفت و آمد داشت و همین هم مهم بود. ولی خب چیزهایی هم که من ازش یادمه، اینِ که همیشه با یه ژست خاص، از کارش حرف میزد؛ جوری که بعد از رفتنش، من همیشه از کارگر بودن بابام ناراحت میشدم. با این حال، اون خیلی دوسم داشت. هر موقع میومد خونهی ما، برام کلی خوراکی میگرفت. طفلی بچهدار نمیشد، زنش هم به همین خاطر ازش جدا شده بود. اونموق من کلاس دوم ابتدایی بودم و دستم تازه به نوشتن باز شده بود. هربار که میومد، دفتر و قلمم رو برمیداشتم و مینشستم بین اون و بابام و ازش میخواستم که باهام اسم و فامیل بازی کنه. نوبت من که میشد، همش حرف سین رو انتخاب میکردم! هی، یادش بخیر!
ولی خیلی وقت بود که خبری ازش نداشتم. امیدوار بودم زنده باشه. متاسفانه هیچ آدرسی ازش نداشتم. آخه تا جایی که یادم میاد _ بچگیهام رو میگم _ اون همیشه پیش ما بود. بزرگتر هم که شدم، کلا درگیر درس و دانشگاه شدم و... ولی جایی که کار میکرد! بله، اونجا. حتما بازنشسته شده بود اما حتما چیزی دربارهی کارمندشون داشتن که بتونه به من کمک کنه. پس وقت تلف نکردم. شال و کلاه کردم و راه افتادم سمت ادارهی ثبت احوال! پیدا کردنه آدرسش، سادهتر از اون چیزی بود که فکرش رو میکردم. فقط امیدوار بودم هنوز همونجا زندگی کنه!
حتما خیلی پیر شده بود. صددرصدِ من رو نمیشناخت. درسته نیت من چیز دیگهای بود اما همین که میرفتم تا یه دوست خانوادگیِ تنها و البته مهربون رو ببینم، حالم خوب بود. انگار میخواستم بابام رو ببینم. خیلی وقت بود که به دیدنش نرفته بودم...
آدرس، خیلی قدیمی بود. دردسر کشیدم تا تونستم پیداش کنم. اسم اکثر کوچهها عوض شده بود. اینم بگم که دست خالی به ملاقات نرفتم. به یاد بچگیها، به رسم ادب، از همون شیرینیهایی که بابام خیلی دوست داشت گرفتم. حتما رفیق بابایی هم همسلیقهاس با رفیقش دیگه ها! _ البته امیدوار بودم! _
از سر اتفاق، رسیدنِ من و اون، همزمان با هم بود. سرم رو که بالا آوردم نشناختمش اما اون... اون، چشمهای رفیقِ قدیمیش رو خوب به یاد داشت! بعد از مکثی کوتاه، قطرهی کوچیکی از کنار چشماش سر خورد و بعد با دست لرزونش کلید انداخت و در رو باز کرد و صمیمانه تعارف کرد که وارد بشم. پر بودم از حس نابِ کودکی کردن! همینطور که داشتم پشت سرش شمرده شمرده قدم برمیداشتم، حیاط رو از زیر نگاه ریزبینم میگذروندم: دیوارهایی سیمانی که ترکهایی با اصالت داخلشون ریشه دُونده بود؛ دیوارهایی که معلوم بود، پابهپای صاحبش پیر شده بودن و عاشقانه، آرامگاهی درست کرده بودن برای شاخههای انگور که در طولِ اونها جاخوش کرده بودن. یه حوض سیمانی کوچیک، وسط حیاط که به رسم قدیمیها، هندونهای کوچولو داخلش آهسته غلت میزد. کف حیاط انقدر تمیز بود که دلم نمیخواست برم داخل و دوسداشتم خواهش کنم تا اجازه بده کفشهام رو درآرم و یه گوشه، زیر سایهی دالانِ انگور بشینم. عجیب بود. یه مردِ تنها، کِی وقت کرده بود این کارها رو بکنه. شاید منتظر بود؛ منتظرِ یه مهمونِ ناخوانده! نمیدونم.
بوی عطر نون تازه، شامهام رو نوازش میکرد. از خیال دست کشیدم و سر برگردوندم و توی واقعیت، اون رو دیدم که ساکت جلوی در ورودی تراسِ کوچیکش وایستاده و من رو تماشا میکنه. گونههام از خجالت سرخ شد. عذرخواهی کردم. سرم رو انداختم پایین و به سمتش به راه افتادم. خیلی کارها بود که باید انجام میدادم. با همهی وجودم خوشحال بودم که رفیق بابام زنده بود!