
ساعت نه و سی، سی و پنج دقیقهی شبِ دوم مهرماه بود. شبِ قبل بود که ساعتها را یک ساعت رو به جلو کشیده بودند. پس نه و نیم، میشود همان ده و نیمِ قدیم و این یعنی مردم باید اندازهی همان ساعتِ ده و نیم خسته و گرفته باشند. در راه بازگشت از قراری مهم، از کوچهای خلوت عبور میکردم. تیرهای چراغ برق، لکههایی از نور را در حاشیهی خود به وجود آورده بودند و حدفاصل بین آنها ( که به نه، ده متر میرسید ) در تاریک-روشنی جادویی قرار گرفته بود. نورِ لامپِ خانهها، از پنجرههای تراسِ رو به کوچه، یادآور میشد ک آدمهای ساکن آنها، هنوز بیدارند. نه اینکه آدمِ هیزی باشم، عادتی است قدیمی که خانههای کوچههایی که برایم تازگی دارند را از پِی تا بام، برانداز میکنم!
نسیمی نهچندان خنک، در کوچه میوزید که به زحمت پوستهی پلاستیکیِ کلوچهای که برروی زمین افتاده بود را تکان میداد. در حین گذشتن از مقابل درِ خانهای، پلاستیک زبالهای را دیدم که وارونه شده و گرهِ انتهای آن، شُل شده و چند تکه پوست سیبزمینی و سوسیس از آن آویزان شده بود. یک قوطی خالی دوغ هم کنارش افتاده بود و درست روبروی آن، مقابل یک آپارتمان چندطبقهای با نمای سنگی، یک قوطی خالی نوشابهی خانواده هم درحال قِل خوردن بود. همانجا با خود گفتم که آیا گذر ماشین آشغالی به آنجا میخورد یا تمام اینها روزیِ گربههای محل هستند! با این جابجایی ساعت، احتمالا آنها نیز هنوز در وِفق دادنِ خود با شرایط جدید، دچار مشکل هستند. به راه خود ادامه دادم.
در تمرینِ صاف راه رفتن، شانههایم را جمع کرده و با حرکتی تمرین شده، کمر و ستون فقراتم را رو به جلو هل دادم. درنهایت شبیه به دوستانِ باشگاهیام، سینه سِپر کردم و با گردنی سیخ، به راه خود ادامه دادم. عجب پروسهی سنگینیست این صاف راه رفتن و صاف نشستن و فرار از قوزِ کمر! کاش من هم مانند خانوادههای بعضی از دوستانم، از همان بچگی هروقت کمرم را قوز میکردم، یا یک پسِ گردنی اَزم پذیرایی میشد تا الان در این سن، اینگونه به هول و وَلا نیفتم! زیربغلهایم کم کم داشت خیس میشد. حال نه به آن صورتِ فجیعِ بیست مرداد ولی باز هم از مهرماه، اینگونه انتظار نداشتم! تازه داشتم دست نوازش بر سر هودی و سوییشرتهایم میکشیدم که... طبق عادت قدیمیام، دستها را در جیب شلوار اِسلَشم فرو کردم و با قدمهایی شُل، هوس تسبیح گرداندن به سرم زد. اینیکی، از عادتهای جدیدم است! نمیدانم چرا وابستگیِ غریبی به تسبیح پیدا کردهام! مخصوصا برای زمانهایی که تنها هستم یا در جمعی قرار گرفتهام و میخواهم با خودِ درونم تنها باشم! البته نه هر تسبیحی! تسبیحی که از دانههای طبیعی ساخته شده باشد؛ ترجیحا چوبی! سنگی هم بَدک نیست اما چوب یکجور حسِ همزادپنداریِ بخصوصی را درونم زنده میکند! عاشق حرکاتی هستم که با آن میزنم: دوتا-یکی شمردن یا از وسط به هردوطرف شمردن یا آویزان نگه داشتن و دانهها را یکی، یکی رها کردن و شنیدن صدای برخورد آن با دانههای رهاشدهی قبلی و... این حرکات، ذهنم را بازی میدهند و برای همان چند دقیقه، سکوت را لمس میکنم و این غنیمت است!
هندزفریام خراب شده و مال برادرم نیز نمیدانم کجا گم و گور شده ( یا به لطف حافظهی خوبم، گم کردهام! ) و مجبورم ترانههایی که اَزبَرم را زیرلب زمزمه کنم. تصویرِ من از آن بالا، درحالی که تسبیح میگردانم و شُل قدم برمیدارم و ترانه زمزمه میکنم، با موهایی که از پشت دماسبی بستهام، قطعا برای خدا صحنهای مفرح است که هرشب برای دیدن آن لحظهشماری میکند! یک خندهی نامحسوس هم گوشهای از لبم جاخوش کرده و هرازچندگاهی سَری بهم میزند و میرود. یادم است که یکی از آنها را نیز به گربهای که در مسیر مخالفم، از کوچه درحال یورتمه رفتن بود تحویل دادم؛ به صورتی که خدایی نکرده احساس نکند دیوانهام و اَزم فرار نکند! با لحنی دوستانه، به سمت میز شامَش ( همان پلاستیک زباله ) راهنماییاش کردم!
نیمی از کوچه را طی کرده بودم که سرم را بلند کردم و به درِ خانهای که در فاصلهی چند متریام، قرار داشت، نیمنگاهی انداختم. صاحبِ آن خانه برایم آشنا بود: پیرزنی خندهرو که یک روز با دوستم درحال گذشتن از مقابل خانهاش، دستی گرفتیم و یخچالش را برایش جابجا کردیم. فرشهایش را تازه شسته بود و کمک-لازم بود. بندهی خدا چقدر دعای خیر نثار زنده و مردهیمان کرد و البته آرزوی سلامتی برای خودمان! در باز بود و در آن تاریک-روشنی، درست تشخیص ندادم که خودش است یا نه! زیرا که طبق حدسیاتِ خودم، ( از آن کمکی که بهش کرده بودیم ) گمان میکردم پیرزنی تنها باشد! نزدیکتر که شدم ( طوری که آن شخص متوجه نگاه من نشود ) سرم را قدری بالا آوردم و نگاهی دقیقتر انداختم و متوجه شدم که او نیست، بلکه پیرمردی است که برروی سکوی سیمانیِ جلوی درِ خانهی قدیمی نشسته و چانهاش را بر ساعدهایش تکیه داده و به زمینِ مقابلش نگاه میکند.
برای یک لحظه، دلم خواست جای او میبودم! افکاری که دلیلِ این آرزوی گُذرا بود، به این شرح بودند: « خوشبحالت! منتظرِ مرگی؛ اونم با خیالی راحت! زندگیت رو کردی. عرقِ جَبینهات رو ریختی. دُورهات رو زدی. خندههات رو کردی. با نوه-نتیجههات بازی کردی و دیگه کاری برای انجام دادن نداری! همهی راهی که من برای طی کردن دارم رو رفتی و الان منتظری که با خیالی آسوده، آماده بشی برای یه استراحتِ مطلق! به نظر من که نه بهشتی هست که براش شکم چرب کنی و نه جهنمی که مو به تنت سیخ کنه؛ اون خدایی که من شناختم، تنها دلیلش از این آزمایش ( زندگی ) فقط یه تجربهاس نه بیشتر! پس تو هم اگه یه درصد باهام موافق باشی، مخالفتی برای این سفر نداری! برای پرواز، چه زمانی از هوای دلچسب پاییزی مناسبتر، ها!؟ »
در همین گفتگوها، دوباره خود را درحال لبخند زدن پیدا کردم که دارم از او دور میشوم و به پیچِ دوراهیِ نرسیده به خیابان، نزدیکتر. تسبیح، درحال بازی بین انگشتان شست و سَبابهام بود و شجریان، زیر لبم میخواند: « خوب شد
دردم دوا شد
خوب شد
دل به عشقت
به عشقت مبتلا شد خوب شد... »