
قابل حدس بود که نتیجهی زحماتمون قراره چه شکلی باشه. هردو یکصدا گفتیم:《یه کتاب!》 بله، یه کتاب بود. جلدی از جنس چوب، اون رو در آغوش کشیده بود؛ چوبی که تابحال از نزدیک ندیده بودم؛ بدونِ هیچ عنوانی که اون رو به ما معرفی کنه! این رو گذاشتیم به پای عمر درازی که پشت سر گذاشته؛ به هر حال که باید میخوندیمش؛ حتما اونجا سر از کارش در میآوردیم. اما قسمتِ سختِ ماجرا دقیقا همینجا بود. چِراش رو براتون توضیح میدم.
واضحه که بدونِ فوتِ وقت، کتاب رو باز کردیم. اینجا بود که عکسالعمل ما به صورت غیر منتظرهای، افتضاح، افتضاح بود. یعنی نتیجهی اونهمه زحمت باید به یه همچین جایی ختم میشد؟ کتابی که مجموعاً از دو صفحه تشکیل شده بود؛ دو صفحهی سفید که توی سطر اولِ برگهی اولش، تنها یه واژه نوشته شده بود. که همون رو هم متاسفانه اَزش سر در نمیآوردیم؛ هیچکدوممون! این چه بازیای بود که پای ما بهش باز شده بود!؟ انگار که آبِ سردی رومون ریخته باشن. هرکی رفت یه وَری و کلمهای حرف از دهنمون در نیومد. مگه همچین چیزی ممکن بود! در عرضِ کمتر از چند دقیقه، اون حس و حالِ ناب و تعریف نشده، تبدیل بشه به یه علامت سوالِ گنده که تکلیف ما رو روشن نمیکرد که در اون لحظه باید خوشحال باشیم یا ناراحت.
افشین رو نمیدونم ولی من که هیچ تمایلی به عملی کردنِ این فکر نداشتم؛ اینکه شاید این، یکی از همون رَدگمکنیهاست؛ که شاید اون چیزی که همون چیزیِ که قراره دست ما بهش برسه، یه جای دیگه انتظارمون رو میکشه. که دوباره برگردم سروقتِ نقشه و... احساسِ یه قمارباز رو داشتم که به همتیمیاش اعتماد کرده و نتیجهاش شکست بوده و اون الان نمیدونه باید چیکار کنه. من به کسی اعتماد کرده بودم که ندیده بودمش و مطمئن بودم که خودِ اون شخص، دست من رو به اون کتاب رسونده. وگرنه بعید بود که پیداش کنم. این یه قسمت از ماجرا بود. مسئلهی اصلی چیز دیگهای بود.
من بعد از مدتها (یا بهتره بگم برای اولینبار) احساس کردم حالم خوبه. و این مربوط میشد به شروع این ماجرا؛ از همون اولِ اولش، یعنی تماس افشین و... برای اولین بار احساس میکردم اونجاییام که باید باشم. احساس کردم برای زنده بودنم بهونه دارم. احساس کردم این که من به سمت این شغل سوق پیدا کردم، بیعلت نبوده؛ یعنی اونجایی که قرار بود من رو با خودِ واقعیم روبرو کنه، همونجاییِ دَرش قرار گرفتم. وااای حالا چجوری باید جواب اونهمه احساسِ زیر سوال رفته رو میدادم!
یعنی دروغ بود؟ یعنی حال من خوب نبود؟ یعنی همهی اونها، همهی اون رنگ و لعابی که به حال و روزم زده شده بود، دروغ بود؟ اونهمه باوری که داشت درونم جوانه میزد و حالا باید ریشه نَدُونده، خشکاش میکردم. شما بودین پیکار میکردین؟
انگار که همهی خستگیِ اون چند روزه و هرچی شببیداری که تا به اون لحظه از عمرم کشیده بودم، به جونم برگشت. سخت بود هضمِ اونهمه تضاد که به اون سرعت روی سرم آوار شده بودن! روی پام بند نبودم و این حالتِ آشفته رو توی افشین هم مشاهده میکردم. اون طفلی که مطمئنم خیلی بیشتر از من از این اتفاق بهم ریخته بود. لابد خودش رو سرزنش میکرد که چرا اونهمه راه، من رو کشونده بود اونجا و... تحملِ دیدن این صحنهها برام اذیت کننده بود. برگشتم و همون رفتار همیشگیام رو تکرار کردم؛ یعنی ترکِ میدون! دور شدم. این بار نمیدونستم چقدر باید دور بشم. نمیدونستم کجا باید خسته بشم و توقف کنم.
رفتم و نقطه شدم. میدونی! یه روزهایی میرسه که آدم دنبالِ بهونهاس برای نفس کشیدن. برای ادامه دادن، دنبال یه بهونهاس. فراموش میکنه کیه و کجاس و فقط قدم برمیداره. اینکه مقصدش کجاست، براش مهم نیست. فقط میخواد به یه جایی برسه؛ میخواد انگشتاش سختیِ یه چیزی رو لمس کنه تا به خودش بقبولونه که اونم از پس یه کاری برمیاد. آدم، پوچترین تعریف از یه موجود زندهاس. موجودی که بدونِ اختیار پا توی یه سرزمینی ناشناخته گذاشته که طبق یه لطف اجباری، محکوم به پذیرفتنِ ویژگیِ قدرتِ انتخاب شده. ویژگیای که با دنیایی که هرروز در اطرافمون میبینیم، هیچ #سِنخیتی نداره! انتخاب؟ چه قدرت انتخابی؟ خندهدار نیست؟ باید خوب باشی؛ چون بد بودن، تو رو به بیراهه میکشونه. باید بخندی؛ وگرنه جسمت زود میمیره. باید... باید انسانها رو همینجوری که هستن بپذیری؛ چون کاری جز این ا ت برنمیاد؛ تازه، این یعنی اوجِ انسانیت و کمال که همه رقم آدم رو برای خودت نگهداری.
از این بایدها زیاد هست؛ خودت با سلیقهی خودت ادامهاش بده. اینها قوانینیِ که نیرویِ حاکم بر هستی از تو میخواد و تو کاری جز اطاعت اَزش، اَزت برنمیاد. حالا با وجود اینهمه باید، جایی هم برای قدرت انتخاب باقی میمونه؟ قدرت؛ باز یه کلمهی خندهدار دیگه! اصلا قدرت یعنی چی؟ چرا اون رو پیشوَندِ اختیار قرار دادن؟ این اگه عذاب نیست، اسمش چیه؟ تو بهم بگو، مگه میشه نمک بخوری و بگی شور نیست؟ واقعیت همینه. اصلا شک ندارم اونی که گفته واقعیت تلخه؛ قطعا منظورِ حرفش همین اصل بوده! تلخه زنده بودن. تلخه خندیدن. تلخه تحمل آدما. تلخه پذیرفتنِ موهبتی که امکان استفاده اَزش رو نداشته باشی. تلخی، به مزاج هیچکدوممون سازگار نیست ولی بعضیا هستن که میان و از تَهموندهی اختیاری که دارن استفاده میکنن و راه رو بر اکسیژنی که قراره قلب رو به تپیدن تحریک کنه میبندن. جسمشون رو به خاک تحویل میدن و نیست میشن. عدهای هم هستن که جراتِ حتی فکر کردن به این موضوع رو ندارن و زندگی رو انتخاب میکنن؛ اینکه یه بازیگر باشن و سِناریویی که از قبل براشون نوشته شده رو اجرا کنن؛ حالا یکی نقش اوله، یکیام سیاهی لشکر. نهایتاً هردوشون بازیگرن؛ مهم اینه.
《خب حالا تو جزء کدوم دستهای؟!》 این سوالیِ که بارها و بارها از خودم پرسیدم و جوابی براش نداشتم. شاید من جزء دستهی سومی بودم که نه جرته رفتن رو داشت و نه توانِ موندن؛ یه جایی بین زمین و آسمون معلق بود؛ یه برزخ.
حسابی از افشین و توقفگاهمون دور شده بودم. یه قدم به جلو، دهتا قدم به عقب. نه تمایلی به برگشتن و نه زوری برای قدم بعدی. به خودم که اومدم، دیدم یه مسیرِ دایرهای رو طی کردم و دوباره برگشتم سر نقطهی اول. افشین رو دیدم که بیتوجه به کشفمون، مشغولِ جمع کردن وسایلِ سفرِ. به زحمت، میخهای چادر رو از زمین بیرون میکشید و پرت میکرد سمت کولهها. بیل و کلنگ، همونجوری وِلو، روی سطح زمین خاک میخوردن. به سمتشون حرکت کردم. با چند تا حرکت جمعشون کردم و به کولههامون آویزون کردم. نیم ساعت رد نشد که جز خاکسترهای ذغال، آثاری از حضور ما توی اونجا به چشم نمیخورد. روزهی سکوت، همچنان پابرجا بود و هیچکدوم از طرفین برای شکستن اون، پیشقدم نمیشد.
خورشید، نیمهی آسمون رو رد کرده بود. برگشتن، تنها تصمیم مشترکی بود که هردومون دَرش اتفاقِ نظر داشتیم. با تقسیمِ وسایل، شونه به شونهی هم، شیب کوه رو پایین رفتیم. مکثی کردوم و سرم رو به عقب برگردوندم و آخرین وداع رو ایستگاهِ علامت سوالها به جا آوردم. افشین همچنان بیتوجه به من، به راه خودش ادامه میداد. میدونستم مقصودم از این کار چیه! آره. دنبال کشفمون بودم که بیتفاوت به رفتارِ زنندهی ما، همونجایی که رهاش کرده بودیم، جا خوش کرده بود. نه. نتونستم به حال خودش بذارم و بیخیال ماجرا بشم. پس برگشتم و سمتش حرکت کردم. باز هم نمیدونستم چرا برگشتم. چرا مثل دوستم، تنهاش نذاشته بودم. توی همین فکرها بودم که کتاب رو توی مشتم احساس کردم. شبیه یه شبیخون، به خونهای که صاحبش آهی در بساط نداره و به حداقلها قناعت میکنه؛ به حاصل زحمتمون رو زدم زیر بغل و مسیر جلوی روم برای ادامه انتخاب کردم.