
سکوت، به چهارمین شخص حاضر در خانه مبدل شده بود! تونلی به قطر نگاههای آن دو، در امتداد قدمهایشان که در زمین، خشک شده بود، به وجود آمده بود. هردو خسته، درمانده، بی راه نجات، بی یار و یاور، در انتظار زندگی، نفسهایی بی صدا را از سینهی خود به بیرون پس میفرستادند.
گذشته از راه رسید و پردهای رنگارنگ را در برابر چشمان سارا به اِهتزاز درآورد. اولین نگاهِ معمولی، به شخصی که میتوانست همچون سایر موجوداتِ دوپا، هرروز مانند سایه از مقابلش عبور کند، در کلاس جبر و احتمال. اولین سلام، به یک همکلاسی. اولین لبخند، به گونههای سرخ پسری که زیر فشار شرم و حیا، موزاییکهای زیر پایش را میشمرد. اولین دستخط، در جزوههای آخر ترم. اولین برخورد در تِریا، و بر زبان آوردن جملهای به طول بیش از دو کلمه. آخرین ملاقات در سالن امتحانات و صفحهای از خاطرات سادهی بین دو همکلاسی که هرروز کِدرتر میشد؛ در نهایت فراموشی و همسفر شدن با جریان روتین زندگی.
(سارا) خودش را بخاطر آورد که چگونه از یک همکلاسی، تصویر یک مرد ایدهآل را در ذهنش ساخته بود و در لحظات خستگی و کلافگی، با رجوع به آن، لبخندی نامحسوس گونهاش را نوازش میکرد. نوعی از سرگرمی که اخیرا (قبل از ازدواج) جای خود را به یک عادت داده بود. گویا بدون اینکه خودش متوجه شود، جاذبهای را به کائنات میفرستاده و او را به سمت خود جذب مینموده است. این کارِ قلبش بوده است، به صحّتش شک نداشت. (به پشتوانهی خاطرات کودکی، زمانی که آرزوی یک پاککن دورنگ را در ذهنش میپروراند. خوابش را میدید و آنجا بود که قلبش به او گواهی میداد که به آن میرسد و دیر یا زود این اتفاق میافتاد.) شاید آرزوی داشتنش را کرده بود که در میان آنهمه شرکت تجاری، وی برای استخدام، قدم به آنجا گذارده بود!
تلاقیِ اولین نگاه بعد از چند سال و جان گرفتن خاطراتی در حال محو شدن، قلبش را لرزانده بود. خود را پشت دیوارِ بیمحلی پنهان کرده و در ورای آن، به ندای قلبش که اکنون از اثبات فرضیههای کودکی، موفق بیرون آمده است؛ به جستجوی سابقهی شخص مصاحبه شونده دست زده بود. هیچوقت مانند آن زمانی که از میان تمام گزینههای سابقه، گزینهی وضعیتِ تاهل را بررسی کرده بود، خود را آنقدر در اختیار احساسش قرار نداده بود. اگر هم کنجکاوی بود، نوعی متفاوت با آنهایی بود که در زندگیش با آن مواجه شده بود. یک کنجکاویِ عاشقانه! شک نداشت که اینبار میخواهد بیشتر به او نزدیک شود. بیشتر حواسش به او باشد. بیشتر با او وقت بگذراند. حقیقت ماجرا آن بود که پیش از ملاقات دوبارهی حمید در شرکت و بعد از آخرین دیداری که با وی در دانشگاه داشت، دست به چند رابطهی احساسی مختلف زده بود و در تمامی آنها ناکام مانده بود. در اولین شکست عشقی، حمید را به یاد آورده بود، با آن نگاههای خمار و عمیق که در انتخاب قبلی خود ندیده بود. چند صباحی را در افسردگی به سر برده اما از آنجایی که هیچ نشانیای از او نداشت و از طرفی میخواست به خود بقبولاند که شبیه به او باز هم پیدا میشود؛ با خودسری، باز هم دست به عاشقی زده بود اما اینبار با افکارش. همهی ما خوب میدانیم که عاشقی، تنها پیشامدیست که فقط از عهدهی قلب بر میآید! او هم در جنگهای پیاپی با قلبش، بلاخره شکست خورد و سرخورده از تنهایی، به اجبار، مشغول کردن خود با محیط کار را انتخاب کرده بود. نمیدانست که قلبش در انتظار رسیدن زمانی مناسب، در گوشهای آرام گرفته است.
آری! او با تمام وجود، مرد مورد علاقهاش را تمنا کرده و تقدیر هم به او جواب مثبت داده بود. هر کاری که از دستش بر میآمد برای موافقت با استخدامی او انجام داد. از هر فرصتی برای برقراری رابطه استفاده میکرد. بارها حتی برای کارهایی که به ایشان مرتبط نمیشد هم از او درخواست کمک کرده بود. سر صحبت را باز میکرد. امواجِ نیازش را از طریق لبخندهای معناداری به سویش میفرستاد. تا اینکه در نیایشهای شبانهاش به زبان آمد و تصاحبِ او را از خدایش تقاضا کرد. او (حمید) همان موجود چند سال پیش بود. گویی روحش را در قابی، ثبت کرده و دست نخورده با خود حمل میکرد. همان حجب و حیا، همان نگاه آرام، همان آدم کمصحبت!
رسیدن شکل گرفت و آنها محرم یکدیگر شدند. او گمان میکرد که دیگر خواستهای از دنیا ندارد. خود را صاحب تمام زیباییها میدید. خود را مالک تمام واژهها میدانست حتی در کنار کسی که استفادهی زیادی از حنجرهاش نداشت. حقیقتاً هم همهچیز خوب بود. حمید همان کسی بود که او از میان تمام انسانها آرزویش را داشت. محکم، ساده، بیریا. با سکوتش مخالفتی نداشت. با خلوتهای شبانهاش با آسمان هم هیچ مشکلی نداشت. با تنهاییاش هم کنار میآمد. او تمام تعریف عشق و احساس و زندگی را از نگاه محبوبش میخواند و همین برایش کافی بود. تا اینکه نشانههای حضور ستاره، قدم به میدان گذاشت. آنجا بود که فاصله اتفاق افتاد. آنجا بود که به حقیقت درون همسرش پی برد. درد را از نگاهش خواند؛ آنجا که صدای مهمان تازهوارد در فضای خانه پیچید.
دیگر نمیتوانست حرفهایش را به گوش شریک زندگیاش برساند. دیگر نمیتوانست از کلافگیهای روزمرهاش با ایشان صحبت کند چون او اکنون حوصلهی خود را نیز نداشت. از هر دری وارد شد، حمید را پشت آن ندید. هر تمنایش در تاریکی و انزوای خانه، پژمرده میشد؛ شبیه شمعدانیای که به مناسبت تولد دخترش قَلمه زده بود. روزهای گرم و روشن زندگی مشترکشان، در زمستانِ بیتفاوتی، یک به یک تنهایش گذاشتند. او مانده بود و هَمزادی از همسرش که با دیدنِ قد کشیدنش، خود ذره ذره در باتلاقِ اشک فرومیفت. از زمینیان که کاری برای شوهرش بر نمیاد، با آشناییای که از وی داشت، شبها به جای او پا در تراس میگذاشت و از آسمان، از ستارهها درخواست کمک مینمود. التماسشان میکرد که حمیدش را به او بازگردانند.
حال، او (حمید) قفل زندان شخصیاش را باز کرده بود و بعد از مدتها نبودن، آمد و او (سارا) را به جرعهای نگاه میهمان نمود. دعاهایش را رو به استجابت دید. پرده از مقابل نگاهش فرو افتاد و جسمش را بر روی صندلی تنها گذاشته و با روحش به استقبال از نیمهی گمشدهاش رفت. با حضور او، با هر تپش، خونِ منجمد شده در رگهایش را به زحمت به قلبش فرستاد تا از شدت خوشحالی از هوش نرود. کاش باز هم میتوانست نگاهش را بفهمد. کاش میتوانست به گوشش برساند که آغوشش چقدر محتاج نفسهای گرم اوست اما حیف که اکنون خودش نیز به بیماریِ سکوت مبتلا شده بود.
پس از ملاقاتی کوتاه، (حمید) برگشت و کیف چرمیِ شانهای اش را در دست گرفت و بند آن را به دور مُچش چرخاند و بعد از پس زدنِ ستاره، با قدمهایی سنگین، سکوت خانه را شکست و به سوی درب خروجی حرکت کرد. صدای بسته شدن در، با صدای شکستن سارا در هم آمیخت. ستاره اشکریزان به سمت مادرش دوید. مادری که از او، تنها جسمی سرد و نَمور برایش باقی مانده بود. او رفتنش را با چشمان خود مشاهده کرد اما نتوانست مانعش شود. نمیدانست چرا. شاید رفتنش را باور نکرده بود! بغضش بدون صدا ترکید. بندِ دلش پاره شد و در مسیر قدمهای آشفتهاش، ستاره را با دستانش به گوشهای هل داد و سراغ اتاق شوهرش را گرفت. قدرت تشخیص خنده از گریه را از دست داد و در اتاق، دیوانهوار نام حمید را صدا میزد. حرفهای عاشقانه بر زبان میآورد. از آرایشی که به تازگی انجام داده بود برایش صحبت کرد. لباسهای زیبایش را نشان او میداد. تا اینکه از رمق افتاد و با زانو، نقش بر زمین شد. صدای شیونهای ستاره که از در و دیوار خانه بالا میرفت، به او متذکر شد که همسرش دیگر در بین آنها نیست. رنجور و درمانده، سراغ دخترش را گرفت و هردو در وسط هال به خوابِ آرامی فرو رفتند.
به مدت یک ماه، هیچکس از حمید خبری نداشت. سارا هم در غار تنهاییاش، دوباره خود را با کار و رسیدگی به دخترش مشغول میکرد. آسان نبود اما چارهای نداشت. مادرش هر از چندگاهی به او سر میزد. مادر حمید هم همینطور. از او دلجویی میکردند. در کارهای منزل، یاریش میرساندند. ستاره را تر و خشک میکردند. تا میتوانستند خودشان خریدهای منزل را انجام میدادند زیرا در محل، شایعاتی پیچیده بود که وضعیت سارا را مناسبِ شنیدن آنها نمیدانستند. اما غافل از آن بودند که این شایعات به محل کار او نیز راه یافته است. نمیدانستند که نگاه جستجوگر سارا، در هر مردی که به او نزدیک میشود، سراغ حمید را میگیرد. شنیده بودند که میگویند:《مردی را دیدهاند که شبها، در سرمای زمستان، تنها با یک سوییشرت، سیگار به دست، در خیابانهای اطراف پرسه میزند و زیر لب جملههای نامفهومی را با خود زمزمه میکند. هیچکس جرات نزدیک شدن به او را ندارد. میگویند او دیوانه است. بارها حتی پلیس را هم در جریان گذارده و مشخصات تقریبی آن شخص را به آنها دادهاند. کسی به خوبی او را نمیشناسد.》
در شرکت، سارا هم از نیش و کنایهها در امان نبود. نگاههای معنادار همکارهای خانمش که او را مقصر میدانستند. چند نفری که آشناییِ مختصری با زندگیِ سابق او داشتند و درِگوشی، راجب خیالاتِ ساختهی ذهنشان که او را در رابطههای مخفیانه با رئیس شرکت دیدهاند، صحبت میکردند. آنها همین دست شایعات را قبل از ازدواج، در مورد او و همسرش نیز بر زبان آورده بودند. بدتر از تمام اینها، شنیده بود که میگویند:《بنده خدا شوهرش! ببین باز این چشم-سفید رو با کی دیده... از بس مرد توداریِ، نتونسته چیزی به زبون بیاره و زده به سرش و گذاشته رفته!》
اما حمید کجا بود؟ چرا هیچ آدرسی از خود به خانوادهاش نمیداد تا آنها را از این حجم از نگرانی خارج کند! یعنی تحمل سرمای زمستان از تحمل نگاه آنها آسانتر بود؟ بعد از گذشت یک ماه خیابانگردی و قدمزدنهای شبانه در پارک، حقیقتا دیگر خودش هم نمیدانست که کجاست! در تلاطمِ احساساتش، گاهی اشک میریخت و بیشتر سکوت میکرد. بدون واهمه از حضور آدمها، افکارش را بلند بلند بر زبان میآورد و اگر خندهای هم در کار بود، آنقدر وحشتناک بودند که کسی جرات خیره شدن در چشمانش را نداشت. مدام سیگار دود میکرد. طوری که با هر نخ، دیگری را آتش میزد و همچنان ادامهدار، سقفی از دود، بر روی آسمانِ گامهای درحال حرکتش میساخت.
شبی از شبهای اسفند بود. سوزِ استخوان-تَرکانی شهر را در بر گرفته بود. سارا در همان حالی که با بغضهایی فروخورده، دخترش را میخواباند، تنها آرزویی که داشت این بود که حمیدش، اگرچه در عاشقی کوتاهی کرده و او را تنها گذاشته، لااقل اکنون سرپناهی برای شبهای سرد خود داشته باشد. چشمهای سردش، در حال گرم شدن بود که ستاره، خوابالود پرسید:《مامان! بابا کی میاد؟ میخوام نقاشیامو نشونش بدم. 》
《عزیزم، بابا رفته ماموریت به این زودیام برنمیگرده.》
بعد از لحظهای مکث، با صدایی بیجان، دوباره پرسید:《به این زودیا یعنی کِی؟》
نمیدانست چه جوابی بدهد. آنقدر درمانده شده بود که ذهنش از سَرهم کردن دروغهایی کودک-پسند هم عاجز بود. دقایقی گذشت و هردو به خواب عمیقی فرو رفتند. گویا این هدیهای از جانب شب بود، برای جبران تمام بلاهایی که بر سر خانوادهاش نازل کرده بود.
کلید میان قفلِ در چرخید. لولاهایِ روغن نخورده به صدا درآمدند. سایهای، بااطمینان وارد تاریکی شد. بوی زَنندهی سیگار، یک قدم جلوتر از او وارد خانه شد. پشت سرش، قدمهایی با لکههای سرخ، او را تعقیب میکردند و تا اتاقی که در روبرو انتظارش را میکشید، مُشایعتش کردند.
شومینه با کُندههای مصنوعیش، در شعلههای آبی، خوب میسوخت. هوای مطبوعی فضای خانه را پر کرده بود. از آشپزخانه بوی قهوه به مشام میرسید. تُرک بود. همانی که مورد پسند او بود. لحظهای در مقابل درب اتاق مکث کرد. سرش را به راست چرخاند و در گرگ و میش، ملاقاتِ ماه و خورشید را نظارهگر شد. نفهمید چرا، اما بدون صدا لبخندی زد. حِسی آشنا، از اتاقی که سمت چپ هال در انتهای راهروی تاریک قرار گرفته بود، فضای خالیِ قلبش را یکجا پر کرد. خواست که خود را به منبع نیرو برساند اما جاذبهای قوی، دستگیرهی در را در دستش قرار داد و او داخل شد.
مقابل آینه ایستاد. دستهایش را از طرفین به دِراور تکیه داد. بعد از چند لحظه خیره شدن به تصویر مقابلش، محتویات جیب خود را بر سطح صاف و خاک گرفتهی دراور قرار داد: یک عدد هندفری، یک گوشی تلفن همراه با قابی مشکی، یک پاکت سیگار وینستون، یک عدد چاقوی جیبی ضامندار. برگشت و پشت به تصویرش، دستها را به میز تکیه داد. زیر لب زمزمه میکرد:《من پاکم...من پاکم!!》 نفسهایش به سختی راه خود را به بیرون از ریه باز میکردند؛ چند نفس عمیق که جای خود را به نفسهای کوتاه و بریده بریدهای دادند. پاهایش دیگر توانایی تحمل سنگینی هیکل او را نداشتند. قدمهایش سست شد...
چند دقیقه بعد، او دیگر در این اتاق نبود.
و کسی او را بخاطر انجام هیچ گناهی مقصر نمیدانست.