
سرد بود که متولد شد. هوا که ابری شد، نجواهایی در آسمان برخاست که خبر از یک میهمان را با خود به همراه داشت.
لکههای ابر را، باد گرد هم جمع گرد. ابرهایی که سال به سال، تنها چند ماه از آن را با یکدیگر آشتی بودند؛ آنهم به اصرار آن بالایی. هرچند معلوم بود راضی به این داستان نبودند؛ این را رعد میگفت. در ابتدا درد میکشیدند از این اجبار و این درد را با اشکهای خود به زمینیها تقدیم مینمودند. اما آن بالاییها اصلا برایشان اهمیت نداشت. ما باران را میدیدیم. تولد را میدیدیم. جوانهها را میدیدیم. عطرِ زندگی را میدیدیم اما درواقع آن رنجی بود حاصلِ یک اجبار. ما زمینیها خوشحال بودیم؛ چتر برمیداشتیم و بعضی بدونِ چتر، این واقعه را جشن میگرفتیم.
ما به گریههای ابرها میخندیدیم. این درد، تلختر از اجبارِ آن بالاییها آزارشان داد؛ برایشان دلخوری آورد؛ سردی آورد و برف متولد شد. هرچه زخم عمیقتر، فشار بیشتر، برف سنگینتر؛ کولاک آمد؛ زمین سفید شد.
دانههای برف انگار از جایی ناشناخته سردرآورده بودند. سفیدی با غم جور در نمیآید اما همه میدانستند که دانهها غمِ سنگینی با خود حمل میکنند. سیاهیها را، لکههای روی زمین را، هرچه کثافت را لاپوشانی میکنند اما دل پری دارند.
دانهها، دستهجمعی از آن بالاها سقوط میکردند و حجمِ سنگینیِ ابرها را اندکی سبکتر میکردند اما چه فایده که به این پاییننشینها توجهی نمیکردند و با خودخواهیِ تمام، دلخوریشان بر سر ایشان خالی میکردند. سرما را با تمامِ وجود بر سطح زمین القا میکردند. برایشان اهمیتی نداشت که چند نفر قربانی میگبرند؛ اصلا اهمیتی نداشت که غصه را با تمامِ نیروی منفیاش، در روحِ چند نفر دعوت کنند. اهمیتی نداشت چون خود، زادهی تصمیمِ خودخواهانهی یک سِری دیگر بودند؛ به گونهای مامور بودند و معذور. به هیچ عنوان حق انتخابی نداشتند. پس میباریدند و میباریدند؛ آنقدر که مادرانشان خسته شوند.
بیخانمانها، به هولووَلا میافتادند. باغدارها دودستی به سرشان میکوبیدند. تنهاها تنهاتر میشدند. زنانِ رانندهها، چشمانتظارِ بازگشت شوهرانشان میماندند. تنها یک عده بودند که این ضیافت را جشن میگرفتند، آنها هم کسانی بودند که دستشان به دهانشان میرسید یا آغوشی گرم، بی هیچ دردسری انتظارشان را میکشید؛ در یک جمله: مُرفهینی بی درد.
غصه که شادی کردن ندارد و تنها غصهدارهایند که این را درک میکنند. ایشان اهل برفبازی نیستند. هیچ دل خوشی از آدم برفی ندارند. اصلا میانهای با قدم زدن برروی زمینِ برفزده ندارند؛ آنها با مفهومِ خوشی، آبشان در یک جوی نمیرود؛ انگار که نطفهیشان با دانههای برف، یکجا بسته شده است؛ زادهشدهای حاصلِ یک خودخواهی؛ یک رابطهی تعریف نشده.
ابرها عهدی با خود بسته بودند که در تاریخی مشخص، به سوگی دستهجمعی بنشینند. زمستان را برای این منظور انتخاب کرده بودند. همهی پایینیها میدانستند که باید به اجبار در این مراسم شرکت کنند. از روزها قبل، لباسهای مناسبی را کنار میگذاردند؛ برنامههایشان را طوری تنظیم میکردند تا با احتراماتِ کامل به استقبال بروند. آن دسته هم که به این برنامه و کلا هر مناسبتِ دیگری بیتفاوت بودند که حسابشان سَواست.
در این بین، درصدِ اندکی پیدا میشدند که در هیچ دستهای قرار نمیگرفتند. کسانی که نگاهشتن را عادت داده بودند به گونهای دیگر نگریستن. آنها کسانی بودند که تیزیهایشان را غلاف کرده بودند. بس که جنگیده بودند، از هر نبردی به هر شکل و شمایلی دوری میکردند. نه اینکه صلح را، که زندگی را انتخاب کرده بودند؛ نفس کشیدن را؛ خندیدن را. غصه را هم میدیدند اما گذشتن را تمرین کرده بودند. ایشان باور کرده بودند که زندگی یک بازی بیش نیست؛ یک بازیِ موقت که تنها باید حرکت کرد؛ حال چه بهتر که با خنده ادامه داد. زیبایی را از زشتی، خوب تشخیص میدادند؛ بس که چشمانشان هرچیزی را امتحان کرده بود؛ بس که از این امتحان ضربه خورده بودند.
ریتمِ زندگیشان را با گردشِ زمانه هماهنگ کرده و همسو با آن، تنها قدم برمیداشتند و با هیچ چیزی، اعم از عقیده و ایده و اعتقاد، مخالفتی نداشتند؛ به نحوی سَرشان در لاک خودشان بود و عمر را شادمانه، همانند کودکی با لذت و میگذراندند و عقربههای ساعت را از امروز به فردا میچسبانیدند. بهانهجوییهای مسخره کنار میگذاردند و تعریفها را آنگونه که به مزاجشان خوش میآمد، تغییر میدادند. تعریفِ خنده، هدف، دوستی، مهربانی، شجاعت و هرآنچه که دیگران روتین از بقیه تقلید میکنند. آنها حتی معنای تقلید را نیز تحریف میکردند و اگر هم قرار بود تقلیدی صورت گیرد، تقلیدِ خنده بود در هر شرایطی؛ در هر شرایطی! به سن و عدد شناسنامه اعتقادی نداشتند و هرجا را که نیاز به شیطنت بود، شیطنت میکردند. هرجا که اخم لازم بود، اخمو بودند. در عوض دنبالِ علت واقعیِ آن میگشتند تا طولِ عمر شادیها را به نسبتِ غمها افزایش دهند. اگر هم تولدی قرار بود صورت بگیرد، تولد آرامش بود؛ ایشان هرروز را با طلوعِ آفتاب، از نو متولد میشدند و به خود فرصتی دوباره برای تحربهی آرامش میدادند و...
برف میبارید. با وجودِ اینهمه گوناگونیِ شخصیتها، دانههای برف، آزادانهتر از قبل، به مقصدِ زمین سفر میکردند و میباریدند و میباریدند.
ساختن، آفرینش، از خصوصیاتِ آن بالاییها بود اما آن بالاییها خودخواه نبودند و قدری از این صفت را در روحِ پاییننشینها هم تُخس کرده بودند. برف که میبارید خیلیها بودند که به دنبالِ لذتجویی از این موهبت، دست به انجامِ کاری میزد. یکی فرار با چتر؛ یکی پناه گرفتن در چهاردیواریِ خانه؛ یکی در زیر پلها و خرابهها؛ دستهای دوربین به دست، درحالِ ثبتِ انعکاس نور در دانههای بلورینِ برف؛ حال چه تنهایی و با عشقجانشان با جاشنیِ بوسه. عدهای هم بودند که معنای آفرینش را جورِ دیگری برای خود باز میکردند. اینگونه که دستکش به دست، وارد میدان میشدند و طرح میزدند بر جانِ بیروحِ اجتماعِ دانههای برف. آنها اعتقادی به خودخواهی نداشتند؛ چه مربوط به بالاییها؛ چه پایینیها! آنها در بطن هر چیزی، زندگی را میدیدند و این کشف را با ساختن، به رخ دیگران میکشیدند. میساختند و میساختند؛ روح را از جانِ خود فرا میخواندند و در فرزندانِ ابرها. اَشکالی را به زمین احضار میکردند که نو را بر تنِ هر کسی راست میکرد؛ از پایینیها بگیر تا آن بالاترها. شاید در نگاهِ هرکسی کودکانه و پوچ به نظر میرسید اما آنها که بلد بودند چگونه با کلمات به نحوی صحیح بازی کنند، تعریفها را با درونمایهای روشن و پر از روحِ زندگی، با یکدیگر درمیآمیختند و به همه لبخند میزدند. دیگران دستپروراندهی آنها را آدمبرفی صدا میزدند و آنها به ایشان لبخند میزدند. دیگران مسخرهیشان میکردند و آنها باز لبخند میزدند؛ حتی با قهقههای آنها، قهقه میزند زیرا یاد گرفته بودند که با نگاهشان به اطرافیان ابراز کنند حق با آنهاست؛ مخالفتی با کسی نکنند و همسو باشند با هر جهتی اما آدرس خود را که تنها برای آن زنده بودند را فراموش نکنند.
دیگران، آدم برفی را موجودی بیهوده میپنداشتند؛ حتی با اخم و تعصب به ایشان ابراز میداشتند که موجودی که با یک آفتاب مردنیست را چه ارزشی برای وقت گذاشتن دارد؛ اما ایشان گوششان به این حرفها بدهکار نبود و تنها به دنبالِ ارضای میلِ لذت، حتی برای لحظهای کوتاه بودند؛ هرچند این ظاهر ماجرا بود. اعتقادِ اصلیِ آنها چیز دیگری بود.