
زمینی شده بودم. یک زمینیِ مطیع. هرجا قوانینِ خود را دارد؛ زمین هم همینطور. میخواستم یا نه، باید باورم میشد که طبق قوانینی نانوشته، از آسمان طرد شدهام. با برداشتنِ هر قدم بر روی زمین، اطمینانم بیشتر میشد. بالهایم قطع شده بود و رشتهی افکارم با آسمان هم همینطور!
این دوگانگی، سخت مرا اذیت مینمود. قسمتی از خود را جا گذاشته بودم: شاید احساسم را در آن بالاها!
اختیارِ قدمهایم را نداشتم؛ اینگونه گمانمیکردم که روحِ من در کالبدی جداگانه دمیده شده تا وظیفهی حمل من بر زمین را بر عهده داشته باشد. مانند هر زمینی که روبریم در حالِ قدم برداشتن بود، سرخوشیای آغشته با بیتفاوتی سراغم را گرفته بود. حالتی گوارا بنظر میآمد: اینکه فقط به فکرِ خود و هیکلِ خودت باشی؛ نهایتا حواست به نفرِ جلو و پشتسرت هم باشد. آنهم به اجبارِ دستور!
شبیه به یک خواب که اجازهی بیدار شدن از آن را نداشته باشی: نه سرما را احساس کنی، نه گرما را. نه خسته بشوی، نه احساس راحتی کنی! تقریبا عاری از هرگونه احساس، تنها طبقِ برنامهای از قبل چیده شده، رو به جلو، به سمتِ مقصودِ صاحبِ خواب پیش بروی!
غرق در همین افکارِ متناقض، نگاهم را از آسمان بریده و علفها را میشمردم. گاهی هم نگاهی به اطرافم میانداختم تا مطمعن بشوم شخصی جدید به گروهمان اضافه شده یا نه. نبود. تنها سایهام مرا تعقیب مینمود تا به من یادآور بشود که ماه حواسش به همهچیز است!
به زمینی مسطح رسیدیم که در آنجا نه درختی وجود داشت و نه هیچ گونه گل و گیاه. حتی کوها نیز دست از سَرمان برداشته بودند. مشتی جاندار بودیم که توسط ستارهها احاطه شده بودیم. گویا نسبت به لحظهای پیش، نزدیکتر به مکانِ موعود قرار گرفته بودیم؛ این را از جوش و خروشِ جمعیت متوجه شدم.
زیر نورِ ماه، همهچیز آبیرنگ بنظر میرسید؛ این، انعکاسِ تصویرِ افراد، در نگاه طرف مقابل بود! من در نظرِ آنها، چه شمایلی داشتم؟ منی که قادر به تماشای خود نبودم.
طول کشید تا آرام گرفتند و من بیرون از جمعیت، مشغولِ تماشای فعالیتِ آنها، که با این صحنهی جالب مواجه شدم: دایرهای تشکیل شده از انواع و اقسامِ جانداران! همگی، سرها را به سمت راست چرخانده بودند و مشخص بود که انتظارِ حضور شخص خاصی میکشیدند.
سردرد عجیبی سراغم را گرفت. به یکباره تمامِ هر آنچه از خود به یا داشتم را بیرون ریخته و تعریفی جدید آنرا پر کرد. کلمات، زمزمهوار در مغزم زنده شدند؛ همان زمزمهای که عاملِ این همه ناهماهنگی بود. اینبار نزدیکتر و واقعیتر!
چشمانم تار میدید. موقعیتِ خود را گم کرده بودم و مانند مرغی سرکنده به دور خود میچرخیدم. مغزم کار نمیکرد و هرچه تقلا میکردم که فریاد بزنم، موفق نمیشدم. در همین تکاپو، تمام انرژیم را از دست داده و از هوش رفتم.
نمیدانم که چند ساعت بیهوش بودم. چشم که باز کردم تمامِ بدنم درد میکرد. انگار که کل جمیت یک به یک از روی آن عبور کرده باشند! چشمانم جایی را واضح نمیدید. تصاویر مات و گنگ بودند. به زحمت میتوانستم روی پاهایم بایستم. تنها چیزی که قادر به شنیدنِ آن بودم، صدای سوتی ممتد بود که به من گوشزد مینمود واقعهای مهم رخ داده است!
جمعیت، مانند دیوار، استوار در جای خود ایستاده بود. لنگان لنگان خود را به آنها رساندم. یکی دو مزاحم را پس زده و در میانشان جایی را برای خود باز کردم. پلکهایم را با کف دست مالیدم، چشمها را محکم بر روی هم فشار دادم و آنچه اتفاق میافتاد را مشاهده کردم.
صاحب مجلس از راه رسیده بود. او با حضور خود حرارتی به محیط بخشیده بود که همه، مجذوب به آن، لبِ خود را میگزیدند. گویی تکهای از خورشید بود که بر زمین افتاده باشد؛ او آتش بود!
جماعتِ حاضر، بجز من، تماما از تشریفاتِ مراسم آگاه بودند. همین باعث میشد تا به وضوح نگرانی را در نگاهشان ببینم. انگار خیلیها با میل باطنی به آنجا نیامده بودند. علت را نپرسیدم چون آشکارا آنرا میدیدم.
چیزی که مشخص بود، این بود که آتش هیچ فرقی بین هیچکدام از آنها قائل نبود و هریک میبایست طبق وظیفه، کاری که بر عهده داشت را تمام و کمال انجام میداد.
زنگ به صدا در آمد و مجلس به رسمیت شناخته شد. برای لحظهای، صدای تنفسِ حیوان کناریام را نشنیدم. تا اینکه آتش، سگی را به پیشگاه خود فراخواند! همگی چشم به او دوخته و منتظرِ اجرای حکم بودند!ِ نگاهِ همگروهیانش، طوری بر دوشَش سنگینی مینمود که باعث شد با حالتی اُفتان و خیزان خود را به پیشگاهِ آتش برساند.
همگی منتظر بودند که او چه چیزی را تقدیم حضورِ ایشان میکند! آنهایی هم که از قبل با او آشنایی داشتند، با خود میاندیشیدند که آیا جرات دارد از داراییِ خود بگذرد؟ خواه یا ناخواه او باید این کار را میکرد: قوانین اینچنین حکم میکرد که هرسال در همین تاریخ، در زمان کامل شدن ماه، هر موجود زندهای که ماه را چشمانِ خود دیده است؛ موظف است در این گردهمایی شرکت کند و خصوصیتی که او را به زمین وابسته میکند، به دلِ آتش بسپارد!
طبیعتا کار سادهای نخواهد بود! چیزی که یک سال با آن خو گرفتهای و جزئی از زندگیِ روزمرهات شده است را به یکباره کنار بگذاری: کاری شبیه به نوشیدنِ آب!
لحظهای تعلّل کرد و بیاختیار دست در سینهاش فرو برد و از قلبش، وفاداری را بیرون کشید و درون آتش انداخت و بی آنکه چیزی بینِ نگاه او آتش رد و بدل شود سرش را برگردانند و با سینهای پاره، رو به صف حرکت کرد.
حیوانات یک به یک انجام وظیفه کردند و برگشتند: یکی زیباییاش را به آتش کشید، آنیکی غرورش را.
با هر خوراکی که به آتش داده میشد، زبانه میکشید و به رنگهایی متفاوت بدل میگشت: گاهی آبی، گاهی سبز و گاهی هم به رنگ خون، قرمز!
طولانیترین شبی بود که به چشم خود دیده بودم. ساعتها دست بر زیرِ چانه گذاشته و اتفاقات را در حافظهام ثبت میکردم. آنقدر در جَو غرق شده بودم که فراموش کردم نوبت به من رسیده است! بغل دستیام که یک قویِ فروتن بود، به شانهام زد و با نگاه به آتش اشاره کرد که از انتظار هیچ خوشش نمیآید!
تکانی به خود دادم تا راهی شوم اما من که چیزی برای رها کردن نداشتم! تمامِ داراییام یک روحِ سرکش بود که اکنون به اجبارِ این بازی، در کالبدی فرو رفته و پایش به آنجا کشیده شده بود. ناشناسی از پشت هلم داد تا با ظاهری مردد پا درمسیر گذاشتم. نزدیکتر میشدم و گنگی، بیشتر بر من چیره میگشت! به هر طریق رسیدم. زیر لب با خود میگفتم که نهایتا وقتی در انتظارِ پیشِکش، صبرش تمام شد به او عارض میشوم که من نمیدانم باید از چه چیزی بگذرم! این لحظه هم رسید و نگاهمان در هم گره خورد. برای مدتی احساس کردم درونم گُر گرفته است. آری، او به وجودم رسوخ کرده بود؛ دست بر مقصودش گذاشته و بیرون آمده بود. برای لحظهای احساس کردم دیگر تمایلی به حرکت ندارم. آزادی را بر کف ِ دستش دیدم که در گویی بلورین در گردش است! گمان کردم به زمینِ زیر پاهایم پیوند خوردهام و سنگینیای را در قلبم متوجه شدم.
آتش، به بلندای آسمان، شعلهور گشت و چرخی در صحنه زد و ناگهان ناپدید شد. همهجا خاموش شد. ماه نیز خسته از این مراسمِ طولانی، تصمیم به ترکِ شب گرفته بود. من تنها ماندم. در آن لحظهی بخصوص، انگار که تمامِ کلماتِ دنیا، به پایان رسیده باشند، مغزم ساکت، در گوشهای آرام گرفته بود.