ریا نباشه، احساس میکنم کم کم دارم یاد میگیرم چجوری اِسپند دود کنم! همین چند دقیقهی پیش بود که همچین کاری رو ثابت کردم!
روالِ این کار به این شکل بود که اسپنددودکُن رو روی شعلهی بزرگ گاز گذاشتم و رفتم تا به باقی کارهام برسم. خونه که رسیدم، بعد از احوالپرسی با داداشِ ماسکبهصورت و مادرِ زانوبغلگرفته، نگاهم به تلویزیون افتاد که داشت یه فیلم قدیمی رو پخش میکرد. گمونم شبکهی آیفیلم بود شایدم نمایش؛ نمیدونم. من زیاد اهل تلویزیون تماشا کردن نیستم! یه نگاهِ سَرسَری بهش انداختم و در همین حین، با درخواستِ مادرم مواجه شدم که اَزم یه تیکه نون خواست تا ضعفش رو برطرف کنه. نهار روی گاز درحالِ آماده شدن بود. زودپز داشت سوت میکشید و بویِ محتویاتش رو به بیرون هُل میداد. حتی بوش هم خوشمزه بود! احساس کردم که قراره شدیداً اَزش خوشم بیاد! کلا عاشقِ دستپخت مادرم هستم! تعریف از مادر نباشه، ایشون روی پلهی اولِ بهترین دستپختهای فامیل قرار دارن! این رو همه میگن! اَزش پرسیدم غذا چیه، گفت خوراک لوبیا و سیبزمینی و گوشت و... همینجوری داشت ادامه میداد که فهمیدم حدسم درسته و باید منتظر صرفِ یه غذای خوشمزه باشم! اسپنددودکُن و ظرفِ حاویِ محتویاتش رو که سابق بر این، قوطیِ رب بوده رو از اطاقِ دیگه آوردم و گذاشتم کنار گاز و تصمیم گرفتم تا شعله رو روشن کنم. هنوز لباسهای بیرونم تنم بود. کلید رو که تو قفل در انداختم و بعدش، وقتی وارد شدم، تصمیم گرفتم این کار رو کنم. احساسم بهم گفت که میتونه بهترین کارِ ممکن باشه! شنیدم که میگن یکی از بهترین میکروبکُشهاست! برای همون، هرجا که وارد میشم ( منظورم محیطهای بستهای که قراره مدت طولانیای رو توش بمونم ) سراغِ اولین چیزی که میگیرم، همین اسپندِ!
تجربههای زیادی در این زمینه دارم! همیشه انتظارم از اِسپند دود کردن، اون دودِ غلیظی هست که فضای اطراف رو پر میکنه! جوری که آدم رو به سُرفه بندازه؛ اصلا به نظرم درستش هم همینه! باید هوای محیط رو لَبالَب از دود کنی تا ریههات، چیزی جز دودِ اِسپند رو برای تنفس پیدا نکنه و اون وقت که دیگه به سُرفه افتادی، یعنی ماموریتت رو به درستی انجام دادی و میکروبها، همه مردن! حالا باز از این مرحله به بعد، نظریهها متفاوتِ؛ یکی میاد در و پنجرههارو باز میذاره تا دودِ اضافه بره بیرون و هوای تازه بیاد داخل ولی من نه؛ اجازه میدم اون دود، همون داخل بمونه و تاثیرِ درازمدتِ خودش رو بذاره! اصلا عاشق این صحنه هستم: دراز بکشی و موزیک با صدای بلند کنار گوشت بخونه و تو به ابری از دود که خودت خَلقش کردی زُل بزنی! انگار که تداعیکنندهی نوک قله باشه! هوای بارونی و ابرهای سنگینی که بهش میگن مِه، بیان و قله ارتفاعات رو دوره کنن! وای فکر کن! تو اون لحظه که نگاهت به ابرهای دودیِ بالای سرتِ، یه لحظه چشمات رو ببندی و اون صحنه رو تصور کنی! آخ که همین الان دلم خواست! [ یعنی میشه؟ ] ولی هیچکی به این تصویر ذهنی علاقهای نداره؛ اینها همش مال وقتهاییِ که تو خونه تنهام!
حالام برم که ناهار داره از دهن میفته. کم کم داره صدای مادرم در میاد! یه ناهار خوشمزه تو یه هوای اِسپندی!
اومدم. میگفتم. اسپند دود کردن، برای من، از اون مهارتهایی هست که خیلی سعی دارم توش پیشرفت کنم! الگوهای من، اون دوستای عزیزِ نیازمندم هستن که اکثراً میشه سَرِ مزار پیداشون کرد. جوری دود به راه میندازن که آدم انگشتبهدهن میمونه که خدایا چجوری آخه!؟ برای رسیدن به این ایدهآل، روشهای زیادی رو امتحان کردم که اگه مایل باشی، میخوام راجبشون صحبت کنم!
قبل از هرچیز، جنس و شکلِ اسپنددودکُن اهمیت داره! دقیقاً آلیاژِش رو نمیشناسم ولی فکر میکنم یه ترکیبی از آهن و روی باشه! این آلیاژ به سرعت به حرارت واکنش نشون میده و بقول خودمون سُرخ میشه و از اون طرف، زمانِ سرد شدنش هم نسبت به باقی آلیاژهای مشابه، طولانیتر هست! البته شکل و ابعادِ این ظرف هم مهمه! نه باید زیاد بزرگ باشه برای اینکه حرارت با شدتِ زیاد و در کمترین زمان ممکن به همهی اِسپندها برسه و نه انقدر کوچیک که محتویاتش به راحتی اَزش روی زمین بریزه! که این به مرور، دستت میاد. نکتهی مهمِ بعدی، خودِ اِسپند هست! اِسپند به شکلهای مختلفی تو بازار موجودِ: یه سری هست که پوستهی خُشکش رو با کوبیدن، از صافی رَد میکنن و همون تُخمهای اِسپند میمونه. یه مدل دیگه هم داریم که همون ظاهرِ معمولی هست که هَمَمون دیدیم: به اصطلاح توپهای کوچولو-کوچولوی اِسپند! بنظر من این دومی کاربردیتره! اونهایی که میان پوستهی اِسپند رو اَزش جدا میکنن، بر این باورند که مهم همون تُخمهای اِسپند هست و باقیش اضافیِ ولی به نظر من همهی اِسپند با هم برای استفاده لازمه؛ حتی همون ساقههای خُرد شدهاش که اکثراً داخل اِسپند هست! نه اینکه با این کار، قصدِ درست کردنِ دودِ بیشتری باشیم، نه! چون طبق تجربهای که از قدیمیترها شنیدم، خدا چیزی رو بیدلیل خلق نمیکنه؛ همهی اِسپند، با همون چیزهای به ظاهر اضافه، کاری که باید رو میکنه! و من هم مطیعِ این داستان هستم. چرا! چون این چیزها ( برای مثال، اینجا اِسپند ) از میکروبکُشهایی هست که از قدیم-نَدیمها رایج بوده و تجربهی اونها تو این زمینه بیشتره و حتما شنیدی که میگن تجربه پدرِ علمِ! والا! ما دنبال خاصیتیم دیگه! وگرنه برای خوشگلی که...
بگذریم. اینها از شرایط اولیهای هستن که برای یه اِسپند دود کردنِ با کیفیت، یاد گرفتم اما همهاش به اینجا ختم نمیشه! اینکه چجوری و چقدر ( وقت ) بذاری تا اون ظرفِ اِسپند سُرخ بشه و بعد از اون، چه حرکتی روی اون ظرف بزنی که اون حرارت، مدت زمانِ بیشتری داخل اون فضا بمونه هم مهمه! آره. اینها مهمه و فقط با تجربه به دست میاد! من میام شعلهی آتیش رو روی بالاترین حدِ خودش تنظیم میکنم و اِسپنددودکُن رو روی بالاترین نقطه از شعله نگه میدارم تا حرارت، قشنگ به دل و جونِ ظرف نفوذ کنه. خیلیها این کار رو اصولی انجام نمیدن و از اینکه مدت زیادی زمان صرف این کار شده و به خیالشون هم همین کار کافیه، اون رو فرو میکنن داخل ظرف اِسپند و طبیعتاً چیزی هم عایِدِشون نمیشه! اینِ که میگم کجا نگهداشتنِ اِسپنددودکُن مهمه! بعد از سرخ شدن، اون رو داخل ظرف میکنم و طوری که نه پُر از اِسپند بشه و نه زیادی خالی بمونه، بیرون میکشم که به ادامهی برنامم برسم. اینم تو پرانتز بگم که این نکته رو هم به تجربه یاد گرفتم که بیام و اِسپند رو از قبل، خُرد کنم؛ اینجوری بهتر میسوزه!
خب، به ادامهی صحبتمون برسیم! یه نکتهی اساسیِ دیگه رو هم که یاد گرفتم، اینِ که بیای و اِسپنددودکُن رو بعد از همهی کارهایی که کردیم، تو هوا به حرکت دربیاری! یعنی چی؟ منظورم اینِ که اِسپنددودکُن رو یه جا ثابت نگه نداری! خیلی ساده! اون رو تو فضای مورد نظر، بچرخونی! اینجوری باعث میشه تا حرارت از نقطهای که ابتدا اِسپندها رو سوزونده، به راحتی به باقی نقاط منتقل بشه و باعث بشه که همهی محتویات، یکنواخت بسوزه و شما شاهدِ یه دودِ جانانه باشی!
آره. همهی تجربیاتِ من از یه اِسپند دود کردنِ ایدهآل، همینهایی بود که خدمتتون عرض کردم! البته خب شاید یه چیزایی هم از قلم انداخته باشم که یا مربوط میشه به وسواسِ شما یا هیجانِ من از ذوقِ درمیون گذاشتنِ تجربیاتم با شما ( که حق دارم چون تجربهی کارراهاندازی هم هست انصافاً! ) و شایدم مربوط بشه به تجربیاتی که خاصِ شماست که من تابحال بهش برنخوردم! بهرحال، امروز من یه تجربهی ناب از این کار داشتم و چقدر هم که مفید بود! با همین کارهای ساده، میشه جلوی فاجعهای که مقصرش ما نبودیم رو بگیریم. میدونم که میدونید منظورم چیه، پس توضیح اضافه نمیدم!
لحظاتتون سرشار از سلامتی و خنده در کنارِ عزیزانتون و قبل از همه، با خودِ واقعیتون ؛)