آقا رضا

خیابان را دوست داشتم اما دلیلش را نمی‌دانستم تا اینکه با رضا آشنا شدم. تمام سرمایه اش یک گاری بود: یک مخزن چهارگوش با ابعادی یک متر و نیم در یک با عمق همان یک متر ( تقریبا ) سوار بر چهار چرخ. مانند عروسی بی‌جهیزیه، همه‌چیزش همان‌جا بود. البته « همه‌چیز » قدری زیاده‌روی است. یک زیرانداز نخی که بیشتر به آبکش برنج شباهت دارد، یک کارد میوه خوری که معلوم نبود از کجا راهش را به بساط او کج کرده بود، نقش تمام ابزار آلات غذاخوری را برایش بازی می‌کرد. البته گمانم بیش از این‌ها کارراه‌انداز بود: مثلاً پیچ‌گوشتی و گاها چکش! یک ظرف غذاخوری که به هرچیزی شباهت داشت الا بشقاب. باقی، تماما دوریختنی‌هایی بودند که میشد به اسکناس تبدیلشان کرد. آن لابلا، یک ابزار پرکاربرد به چشم می‌خورد که گمانم برای رضا بیشتر از بقیه اهمیت داشت: پیکنیکی نُقلی که حمل و نقل آن زیاد سخت نیست؛ البته احساس میکنم دلیل مهم انتخابش چیز دیگریست، اینکه با هزینه‌ی کمتری پر می‌شود ؛ البته خب این که توجیه اشتباهی ست؛ زود پر شود، طبیعتاً زود هم خالی می‌شود، نه، دلیلش چیز دیگری است که خود رضا بهتر از من می‌داند.

بعد از آشنایی با رضا، دری را مقابلم دیدم که تعریف‌های ذهن من را تماما تحریف کرد. خیابانی که شاعرانگی های من، از زیر صفر به آن مدیون هستند، پس‌کوچه‌ای شد و لابلای سایر کوچه‌های بی‌ادرس حل شد و من ماندم و بی‌واژگی. مردی چهل و نه، پنجاه و یک ساله با یک پیژامه‌ی آبی‌نفتی و پیراهنی هماهنگ با آن ، همراه با یک دمپایی زندان‌پوشِ قهوه‌ای سوخته، از ترکیب با موهایی سفید که چهره‌ی آفتاب‌سوخته‌اش را قاب گرفته بود، حرف‌های دیگری را برای گفتن داشتند که خود رضا الفبای آن را می‌شناخت. خانه‌به‌دوشی که عاشق تمیزی بود و این شده بود که تا فرصتی خالی را پیدا می‌کرد، نقطه‌ویرگول می‌شد جمله‌ای، کاری تازه را شروع می‌کرد؛ جار رو برمی‌داشت و بی توجه به منی که هم‌سن و سال بچه‌اش بود را جارو می‌کشید. هرچند من مفت‌بر نبودم که کارهایی را که وظیفه‌ی من است را گردن زیان‌بسته‌ای راه‌گم‌کرده بیندازم اما او کار خودش را می‌کرد حتی خلاق قانون نظافت مغازه‌ها، وسط ساعت کاری، طی نخی را می‌خیساند و مغازه را به صحرای محشر تبدیل می‌کرد؛ گمانم گمان می‌کرد هرچه بیشتر بشوید، بیشتر تمیز می‌شود ظاهراً در برابر این واقعیت که لکه‌های خیابان، با کف و تاید پاک نمی‌شوند مقاومت می‌کرد.
یک‌بار آن اوایل اشناییمان از لابلای صحبت‌هایش متوجه شدم که خانه دارد اما اجازه‌ی زندگی در آن را ندارد؛ گویا با زنش مشکل دارد. هربار در عمق درددل‌هایش به مشکلش که می‌رسید، افسار کلمات را بی‌نقطه رها می‌کرد و باز دنبال جارو می‌گشت؛ من هم با سر به سطل زباله اشاره می‌کردم. یک بار از برنامه‌ی چهارشنبه‌ی عاشقی، برایش سه ظرف شام گرفتم و یک‌بار مهمان دل دریایی‌اش شده و نان و گوجه و چکیده خوردم. یک‌بار دیدمش: گاری‌اش را اریب به دیواره‌ی سنگی فضای سبزی بالاتر از مغازه تکیه داده و با پیکنیک مشغول است. حقیقت دارد که تا توانستم اخمی پارسانمایانه تحویلش دادم و در درون، بی‌تَه سرزنشش کردم که ببینش، چه بساطی راه‌انداخته و... نشانه‌ها کنار یکدیگر چیده می‌شد و من سردی‌ام به واژه‌ها، به زمین و هوای خیابان، بیشتر می‌شد. تا امشب که چیزی شبیه به ادامه‌ی آن مطلب، از ذهنم عبور کرد: « خیابون رو دوست داری چون خونه داری... »