یه بار از هوش مصنوعی خواستم «یه متن برای معرفی کسبوکارم بنویس». جوابی که داد درست بود، ولی بیروح بود؛ از همون متنهایی که هزار تا شبیهش رو قبلاً دیدی. بعد همون درخواست رو یه جور دیگه نوشتم و جوابی گرفتم که تقریباً بدون تغییر استفادهش کردم.
فرقش توی مدل نبود؛ توی جملهای بود که نوشتم. این هشت ترفند رو توی ماهها کار روزمره با هوش مصنوعی به فارسی یاد گرفتیم. هیچکدوم فنی نیستن و از همین امروز میشه ازشون استفاده کرد.
هوش مصنوعی خیلی چیزها رو میدونه، ولی هیچی از «تو» نمیدونه: نه کارت رو، نه مخاطبت رو، نه سلیقهت رو. هر چی بیشتر از موقعیت خودت بگی، جواب به کارت نزدیکتر میشه.
بهجای: «یه متن معرفی برای کافهم بنویس.»
بنویس: «یه کافهی کوچیک توی شیراز دارم که بیشتر دانشجوها میان. یه متن معرفی سهخطی برای بیو اینستاگرامش بنویس؛ صمیمی، با یه اشاره به قهوهی دمی که مخصوص ماست.»


اگه لحن یا قالب خاصی میخوای، توضیح دادنش سخته؛ نشون دادنش راحت. یکی از متنهایی که قبلاً نوشتی و دوستش داری رو بذار و بگو «با همین لحن و همین اندازه، یکی هم برای … بنویس.» این یه کار، از ده خط توضیح بهتر جواب میده.
برای کارهای بزرگتر (برنامهی سفر، برنامهی درسی، طرح یه پروژه) آخر درخواستت بنویس: «قبل از اینکه جواب بدی، هر سؤالی لازم داری ازم بپرس.»
معمولاً سه چهار سؤال میپرسه که خودت یادت نبود بگی، و جواب نهایی خیلی دقیقتر میشه.

«یه مقالهی دو هزار کلمهای دربارهی …» معمولاً یه متن کلی و تکراری تحویل میده. بهجاش: اول فقط سرفصلها رو بخواه، سرفصلها رو درست کن، بعد بخش به بخش جلو برو. هم کنترل دستت میمونه، هم کیفیت هر بخش بالاتره.
خیلی وقتها مشکل جواب، محتواش نیست؛ شکلشه. صریح بگو چی میخوای: «توی یه جدول با سه ستون: گزینه، مزیت، عیب.» «حداکثر پنج تا نکتهی کوتاه.» «بهصورت چکلیستی که بشه تیک زد.»
این یکی مخصوص ماست. فارسی دو تا زبان نوشتاری داره: «میکند» و «میکنه». اگه نگی کدوم، ممکنه وسط یه متن رسمی یهدفعه لحن خودمونی ببینی، یا برعکس.
برای نامهی اداری بنویس «با فارسی رسمی و اداری». برای پست اینستاگرام بنویس «خودمونی، مثل حرف زدن با یه دوست».


یه نکتهی دیگه: برای کارهای فنی مثل کدنویسی، اصطلاحهای انگلیسی رو انگلیسی بنویس؛ جواب دقیقتری میگیری و میتونی توضیحش رو به فارسی بخوای.
بعد از جواب اول، بنویس: «این جواب رو مثل یه ویراستار سختگیر نقد کن؛ سه تا ضعفش رو بگو و بعد نسخهی بهترش رو بنویس.»
اغلب نسخهی دوم بهطور محسوسی بهتره، چون حالا مدل دنبال ایراد گشته، نه فقط دنبال جواب.


همهی مدلها توی همهچیز یکسان نیستن. تجربهی ما اینه که معمولاً برای متنهای بلند و ویرایش دقیق، Claude حوصلهی بیشتری داره؛ برای منطق و ریاضی، مدلهای استدلالی مثل DeepSeek R1 قویترن؛ و برای کار با عکس و تصویر، Gemini دستش بازتره. اگه جوابی که گرفتی راضیت نکرد، همون سؤال رو از یه مدل دیگه هم بپرس. اگه هنوز اشتراک هیچکدوم رو نداری و میخوای اول رایگان امتحانشون کنی، این مقایسهی سایتهای چت جی پی تی رایگان رو ببین.

یه پرامپت خوب معمولاً اینها رو داره: تو کی هستی و برای کی مینویسی، یه نمونه، شکل جواب، و لحن. و یادت باشه جواب اول، پیشنویسه؛ توی همون گفتوگو بگو چی عوض بشه.
ما توی تیم هوش مصنوعی علاءالدین هر روز با همین ترفندها کار میکنیم. اگه برای شروع پرامپت آماده میخوای (برای ساخت عکس، حل تمرین، ترجمه، نوشتن رزومه و کارهای دیگه)، یه کتابخونهی پرامپت فارسی جمع کردیم که میتونی کپی کنی و همین الان امتحانشون کنی: پرامپتهای آمادهی فارسی برای هوش مصنوعی
شما چه ترفندی دارید که جواب هوش مصنوعی رو بهتر میکنه؟ توی نظرها بنویسید.