چند وقتیه هر بار میام توی ویرگول یه مطلب تحلیلی ، نقد فیلم یا نوشته عاشقانه بذارم میگم آقا ول کن یه چیزی بنویسم شاید یکی خندید. اینه که بازم تصمیم گرفتم یه چیزی بنویسم با یکم چاشنی طنز شاید یکی خندید حالش خوب شد.
اگر دانشگاه رفته باشید همیشه یک جدال اعتقادی مسخره ای هست بین بچه های بسیجی و انجمن اسلامی که در اوج خامی دوست دارند الکی با هم بحث کنند. این طرف بگویند شما از اسلام چیزی نفهمیدید. آن طرف بگویند شما کله خرین.(البته نمیدونم هنوزم هست یا نه ولی فکر کنم باشه)
بنده از آنجایی که گرایشات مذهبی داشتم نصف دوستانم از جبهه به اصطلاح راستی و چون هنر، تئاتر و سینما را هم دوست داشتم نصف دوستانم از جبهه چپ بودند.
پر واضح است که هم از طرف راست و هم از طرف چپ همیشه آماج حملات لفظی دوستان بودم.
اما هیچوقت مشکلی با این قضیه نداشتم.
مشکل از جایی شروع شد که یکی از بچه ها به خود بسیجی ها هم گیر میداد و میگفت "شما ایمانتون ضعیفه". دیگر فکرش را بکنید که وقتی با من برخورد میکرد چه حالی میشد. هر وقت مرا در محوطه دانشگاه و مسجد و خانه فرهنگ میدید از هر فرصتی استفاده میکرد که یک تیکه ای به من بیندازد و بگوید:
"تو یکی که اصن مسلمون هم نیستی چه برسه به اینکه ایمانت ضعیف باشه. "
سر همین اختلاف اعتقاداتش با بقیه رفت برای خودش یک تشکیلات ثبت کرد و شد رییس تشکلیلات. دقیقا یادم است که برای ثبت رسمی تشکیلات 200 امضا میخواست. 199 تا امضا جمع کرده بود، برای آخرین امضا یک نگاهی به من کرد و طوری که به قصد ضایع کردن من در جمع باشد، بلند گفت: "تو که اصن امضات نباید پای تشکیلات من باشه، امضای بعضی ها تشکیلات رو خراب میکنه". و رفت.
اگر داستان دو خرما فروش در بازار را شنیده باشید ، دوست عزیزمان دقیقا مثل یکی از خرما فروش ها هر خرمایی که میخورد هسته اش را پرت میکرد توی سر من و من مثل خرما فروش دوم سکوت اختیار میکردم و لبخند میزدم.
اواخر اسفند 94 بود و روز سفر به اردوی راهیان نور.
من بخاطر علاقه همزمان به دفاع مقدس و سینما، هر سال خودم را مفت و مجانی در اردو جا میکردم و دوربین به دست، از سفر راهیان نور مستند تهیه میکردم.
چند ساعتی قبل از سفر کنار اتوبوس ها، روی چهره تک تک بچه ها زوم میکردم و با هرکدام یک شوخی میکردم، آنقدر حواسم گرم درست بودن کادر و گرم بودن مصاحبه شده بود که اصلا اطراف را نمیدیدم. در کادرِ چشمانم، چیزی جز صفحه ی ال سی دی کوچک دوربین نبود و چند ساعتی بود که از همان صفحه دنیا را برانداز میکردم.
چهره به چهره جلو میرفتم که یکهو همان شخص( که از این به بعد استاد مینامم) در کادر صفحه ال سی دی ظاهر شد.
سرم را برای اولین بار از ال سی دی کَندم و به چشمان استاد خیره شدم. طوری که قشنگ معلوم بود هم من خوشم نمیاید سفر زهر شود و هم او، نگاهی بهم کردیم و با زبان بی زبانی بهم فهماندیم که :"دور و ور هم پلکیدیم چی؟؟؟ نپلکیدیم."
دو روز از سفر گذشته بود و نوبت به شب ماندن در آبادان رسیده بود.
سفره شام را که انداختند همه بچه ها به طرفه العینی جاگیر شدند و تنها یک جای خالی برای نشستن باقی مانده بود و یک نفر هم سرپا ایستاده بود.
اگر فیلم سفر فاطمه معتمد آریا به کاشان را دیده باشید، عده ی کثیری به خاطر حضورش در کاشان تظاهرات خیابانی به راه انداخته بودند و مردم به سمت ماشینش هجوم آورده بودند. در فیلمهای ضبط شده یک جایی هست که پلیس جمعیت را به عقب میراند، و اطراف ماشین معتمد آریا را خالی میکند. بین جمعیت یک جوان میخروشد، از زیر دست پلیس فرار میکند و خودش را به ماشین معتمد آریا میرساند. با چهره خشمگین با کف دست، کف گرگی طور، محکم به شیشه پنجره سمت معتمد آریا میکوبد و سرش داد میزند که چرا اومدی؟ و خیلی حرفهای زشت دیگر.
پلیس آن جوان را میگیرد، زندانی میکند و در دادگاه 6 ماه حبس برایش میبرند. ولی به لطایف الحیلی با سند و خرید زندان ، آزادش میکنند.
آن یک نفر که پلیس دستگیرش کرد و آن کسی که سرسفره سرپا ایستاده بود همان شخصی بود که با من مشکل داشت و آن جایی که سر سفره خالی بود دقیقا کنار دست من بود.
من حسابم پاک بود اما خبر زندان رفتن او در کل دانشگاه پیچیده بود و پاکی اش در اذهان عمومی خدشه دار شده بود.
استاد درست شبیه اعدامی ها وقتی چوبه دار را میبیبنند، و میداند که قراراست لحظاتی دیگر طناب دار به گردنشان افکنده شود، چهره اش از ترس رنگ به رو نداشت اما در دل منتظر فرجی از سوی غیب بود، با چشمان پر از ترسش به بچه ها نگاه میکرد، شاید یک جوانمردی بلند شود و جایش را به او بدهد.
اما بچه ها هم میخواستند یک جایی، یک منتقمی ظاهر شود و انتقام نیش و کنایه ها را از او بگیرد.
برای انتقام چه زمانی بهتر از آن زمان که چند ماهی بود از زندان آزاد شده بود و چه کسی بهتر از من با آن زبان نیش و کنایه ای دوران جوانی.
بالاخره با اکراه تمام طوری که بدنش با من برخورد نکند، خیلی آرام کنارم جاگیر شد.
اگر از من بپرسید زندگی یا خیلی به شانس بستگی دارد یا تقدیر همه چیز از قبل نوشته شده است. اگر شام را میاوردند، بچه ها مشغول خوردن میشدند و قضیه ختم به خیر میشد. شام را هم آوردند اما یا استاد کمی بدشانس بود یا تقدیرش از قبل نوشته شده بود. نحوه توضیع شام به گونه ای بود که غذا را اول به سَرِ سفره اونوری میدادند، ولی ما ته سفره این وری نشسته بودیم.
سکوت حکم فرما بود و همه منتظر اولین جرقه بین ما بودند. بنده همیشه معتقدم انسان باید تا آنجا که میتواند خویشتن داری به خرج دهد، اصلا حدیث داریم اگر حرفت ارزش نقره دارد، اگر حرف نزنی ارزش طلا پیدا میکند.
من خویشتن داری به خرج دادم اما یکی از بچه ها به قیمت 1000 تومن مشت اول را کوبید و گفت : "استاد شنیدم تو زندان روی دیوار خط میکشیدی هفته هارو میشمردی."
استاد لبخند ملیحی زد اما از لبخندش میشد برداشت کرد که غیر مستقیم میگوید خفه شو.
در چند خط بالاتر کمی در مورد فواید خویشتن داری صحبت کردم. اما خب خویشتن داری تا کجا؟ انسان معاصر نمیتواند همه خویشتن داریهایش را با خود به گور ببرد. بعضی وقت ها لازم است که خویشتنتان را به دست باد بسپارید. من که نیش و کنایه هایم به نوک زبان رسیده بود، خویشتن خویش را یله و رها ، ول دادم وسط سفره شام. با یک لبخند ملیح طوری که هم مسخره باشد و هم تعلیق ایجاد کند،گفتم : "استاد راست میگن شاخای زندان همه به جنس موافق گرایش دارن؟"
شاید اگر بحث بین من و او بود داستان متفاوتی رقم میخورد اما در این لحظه همه بچه ها همصدا گفتند "راست میگه ما هم شنیدیم. تو اتفاقی واسه ت نیفتاده؟"
استاد گردنی کج کرد و استغفراللهی گفت.
چند ثانیه مکث کردم و همه منتظر ضربه دوم بودند.
گفتم: " استاد راست میگن تو زندان بطری بازی میکنن؟"
گفت: "بطری بازی؟ یعنی چی ؟"
گفتم: "یعنی شاخای زندان بطری میذارن صفر کیلومترا باید بشینن رو بطری."
خنده بچه ها را که دید، از عصبانیت لبی گزید و در کسری از ثانیه صورتش 7 رنگ شد. رویش را برگرداند آن طرف که مثلا نمیخواهد من را ببیند. من هم صورتم را بگرداندم و بچه ها را مخاطب قرار دادم: "بچه ها میگن اون بچه صفر کیلومترایی که میرن زندان وقتی در میان تا یه مدت ..."
هنوز حرفم تموم نشده بود که فریاد زد: "نههههههههه. به خدا نه. آقا من دو روز اونجا بودم. درم آوردن. کاریم نکردم".
و کلی حرف دیگر که یادم نیست.
حرفهایش که به آخر میرسید کم کم لحنش از فریاد و خشم به تو رو خدا دیگه ولم کنید تغییر پیدا کرد، طوری که دل هر جنبنده ای را آب میکرد.
اگر داستان دو خرما فروش در بازار را شنیده باشید آخر داستان خرما فروش دوم که همیشه هسته خرما توی سرش میخورده، یک گونی پر از هسته خرما در دست میگیرد و محکم میکوبد توی سر خرما فروش اول که هرروز هسته خرماهایش را تک تک پرت میکرده. بعد از آنکه سر خرما فروش اول میشکند، به او میگوید اینا همه هسته خرماهایی که این چند وقت زدی تو سر من. همه شو یک جا بهت پس دادم.
من هم طبق داستان خرما فروش در حالی که قضایا با صدای التماس گونه استاد داشت به پایان میرسید گفتم: "توجیه نشونه ضعفه . مشک آنست که خود ببوید نه آن که عطار بگوید. خودت بگی کاری نکردن که قبول نیست، اگه راست میگی ثابت کن."
دوستان هم همه یک صدا گفتند" راست میگه ثابت کن."
همانجا بود استاد در دم چهارگوشه تشک نیش و کنایه را بوسید و رفت . او تصمیم گرفت آن شب گشنه سر به بالین بگذارد و شکم بدهد، اما آبرو به باد ندهد.
از آن به بعد هر وقت از من را در دانشگاه میدید با حفظ فاصله دو کیلومتری از دور دستی تکان میداد و میگفت چاکر علی آقا هم هستیم.
*اسم داستان از این جهت بیجاکار گذاشتم که واقعا جاش نبود تو اون فضا اینارو بگم . ولی از طرفی هم به قول بچه ها جاش بود که تو همونجا اینارو بگم.
