Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde

این پست برای چالش کتابخوانی طاقچه است.

آن چه که توی این متن نوشته‌شده می‌تونه بخش‌هایی از داستان رو لو بده (Proceed at your own risk)

کتاب "مورد استثنایی دکتر جکیل و آقای هاید" رو به زبان اصلی خوندم. متن‌های ادبیات کلاسیک معمولا نگارش سبُکی ندارن ولی خوندنشون بسیار لذت‌بخشه و حتما پیشنهادشون می‌کنم.

دکتر جکیل یه دانشمنده که روی یه تئوری کار می‌کنه مبنی بر این که انسان‌ها حاصل خوبی و بدی درهم‌آمیخته هستن؛ طبیعت انسان ترکیبی از خوبی و بدیه و بنابراین ناخالصه. این دو سرشت با هم در تضاد و تقابل همیشگی هستن و این باعث می‌شه که انسان‌ها در زندگی از بازدهی خالص و صددرصد برخوردار نباشن. دکتر جکیل این طور نظر می‌ده که اگر یکی از این نیروها سکان وجود رو در دست داشته‌باشه و در واقع طبیعت انسان خالص باشه، می‌تونه بازدهی رو بسیار بالا ببره و نیروی فوق‌العاده‌ای به دست بده. به این صورت آزمایش‌هایی رو در پی می‌گیره تا به راهی برسه برای خالص‌سازی سرشت انسان ...

داستان "مورد استثنایی دکتر جکیل و آقای هاید" در ژانر تخیلی ترسناک و تخیلی گاتیک قرار می‌گیره. هنگام خوندن این کتاب، محیطی که از داستان در ذهن نقش می‌بنده، جلوه‌ای از فضایی تاریک و مرموزه. زاویه‌ی دید اول شخصه ولی راوی داستان شخص سومی هست که بیرون از زندگی دکتر جکیل و آقای هاید قرار داره و چیزی از حقیقت ماجرا نمی‌دونه. برای همین داستان سراسر معماگونه‌ست و خواننده همراه با راوی باید تکه‌ها رو کنار هم قرار بده تا به حقیقت برسه. معماها و ناشناخته‌ها وجود دارن و در عین حال این حس می‌شه که جان انسان‌هایی در این میون در خطره و هر چی که کشف راز بیش‌تر طول می‌کشه، زمان نجات اون‌ها بیش‌تر از دست می‌ره. همه‌ی این‌ها احساس ترس رو در خواننده زنده می‌کنن؛ و البته خود شخصیت آقای هاید چهره‌ی اصلی ترس در این داستانه؛ با توصیفی که از ظاهرش می‌شه و همین طور نخستین جایی که باهاش روبه‌رو می‌شیم.

سبک نگارش به نظرم در جهت نگه‌داشتن حس معماگونه‌ی ماجراست؛ توی داستان بیش از این که دیالوگ‌هایی میون افراد داشته‌باشیم، با نامه‌ها سروکار داریم. راوی در سیر جست‌وجو به دنبال آن چه رخ داده، سرنخ‌ها رو در قالب دست‌نوشته‌های به‌جامونده پیدا می‌کنه و توی داستان متن این نوشته‌ها رو می‌خونیم. فکر می‌کنم این سبک نگارش میون داستان‌های سده‌ی ۱۸ و ۱۹ زیاد دیده‌شد مانند غرور و تعصب یا بابالنگ‌دراز. خوندن ماجرا از نگاه نامه‌هایی که از شخصیت‌ها به جا مونده، همیشه انگار حس حل معما به داستان می‌ده؛ نکته‌های زیادی که ناشناخته هستن و کم‌کم دارن کنار هم جمع می‌شن.

برای من شاید تاثیرگذارترین بخش داستان پایانش بود. در بخش پایانیه که همه چیز روشن می‌شه؛ پایانی که هم حقیقت رو آشکار می‌کنه و هم خواننده رو به فکر فرو می‌بره؛ چون به نظرم فلسفه‌ی اصلی داستان رو بروز می‌ده. یه نکته داشت که با خوندنش لرزم گرفت؛ این که دکتر جکیل با دست‌خط خودش مرگ خودش رو اعلام کرد؛ این که یک نفر زندگی‌ش رو روی یه کاغذ با یه نقطه به پایان برسونه. نشون‌دهنده‌ی این بود که این پایان نتیجه‌ی کارهای خود دکتر جکیل بوده. فکر می‌کنم فلسفه‌ی باطنی این داستان همین بود. این که رهانیدن انسان از دشمن‌های بیرونی شاید امکان‌پذیره، ولی چطور می‌شه یک نفر رو از خودش نجات داد؟