این پست برای چالش کتابخوانی طاقچه است.
آدمهای زیادی توی این جهان جوری زندگی نمیکنن که براش ساخته شدهن، بلکه دنبالهی مسیرهای از پیش تعیینشده رو میگیرن؛ همگی زمانی که بزرگ میشدن یاد گرفتن که دنیا انتظارات مشخصی ازشون داره که انگار از نسلها پیش میان آدمها به توافق رسیده. توی این آرمان جهانی، آدمها همه یکشکلن و زندگی منحصربهفردی که هر کدام براش آفریده شدهبودن رو تجربه نمیکنن و برخی فرسودگیها و ناهنجاریها طبیعی پنداشته میشن. این آرمان جهانی میان آدمهای زیادی مشترکه ولی شاید راه دیگری هم برای زندگیکردن باشه. برای رسیدن به راه دیگه، نخست نیاز هست که آرمانهای همیشگی رو بازبینی کنیم و با خودمون و این جهان به توافقهای متفاوتی برسیم. به بیان دیگه، میثاقهای تازهای ببندیم.
اندیشههای سرخپوستی برای من جهان ناشناختهایه و همچنین بسیار جالب و باارزش. توی این فرهنگ بکر و باستانی دانش بسیاری نهفتهست و فلسفههایی غنی که نگاه سادهای به این جهان دارن. این فلسفهها توی جهان پرآلایش امروز میتونه به مردم زیادی کمک کنه؛ با درونمایهی همرنگشدن بیشتر انسان با طبیعت. کتاب "چهار میثاق" روزنهای بود برای آشنایی با اندیشههای این فرهنگ. این کتاب فلسفهی بسیار سادهای داره؛ این طور میگه که آدمها توی این جهان در حال دنبالکردن آرمانهای نادرستی هستن بدون این که بدونن. پدیدههایی مانند جنگ و تحقیر و نبود اعتماد ناخودآگاه عادی شدن که به این خاطره که معیارهای زندگی درست برای آدمها به غلط چیده شده و میثاقها نادرستن. در پاسخ، گفته میشه که بیایم معیارهای زندگی درست رو دوباره بچینیم. این کار سخت نیست؛ تنها کافیه که توی زندگی از چهار میثاق پیروی کنیم ...
با خوندن این کتاب احتمالا این از فکرمون میگذره که فقط همین؟! این چند تا قانون کوچک برای رو در رو شدن با جهان نامُراد؟ راستش همچنان در پس ذهنم اینه که چهار میثاق برای همهی چالشهای زندگی کافی نیستن ولی میپذیرم که بخش زیادی رو در بر میگیرن. به نظرم این درسته که خود انسان میتونه بزرگترین مانع برای آرامش خودش باشه و این میثاقها همگی خطاب به خود فرد هستن؛ تغییرهایی که اگر در خودمون ایجاد کنیم، میتونیم به گونهی دیگری زندگی کنیم. به گفتهی خود کتاب "در میان دوزخ در بهشت زندگی کنیم".
شاید همین سادگی نقطهی قوت کتاب باشه؛ اگه به جاش طومار بلند و بالایی از راهکارها و اندیشهها ارایه میداد، مخاطبش رو دلزده میکرد؛ شاید در پایان چیزی از آموختههاش رو به کار نمیبرد. ولی زمانی که این چهار قانون رو در پیش میبینیم، میتونیم به خودمون بگیم که کار چندان سختی نیست و تنها کاری که باید بکنیم همینه. پس بیشتر بهشون پایبند میمونیم و این جوری میتونیم رهآوردها رو هم ببینیم.
این کتاب کوچکه و میشه زود خوندش. هنگام خوندنش حس میکردم انگار برای من نوشتنش؛ چون چند تا مسئلهای که دربارهشون حرف میزد برای خودم چالش بودن. بیشتر از همه میثاق سوم رو دوست داشتم؛ چقدر از زمان روزانهم رو صرف خلقکردن خیالها و اندیشههای اگر و شاید میکنم. خیالها تسلط زیادی روی زندگی ما پیدا میکنن و ما هم بهشون وابسته میشیم. همین زمان و انرژی میتونه برای کارهای باارزشی به کار بره. میثاقها جادو نمیکنن؛ فقط یادآوری میکنن که گاهی خودمون خودمون رو توی دوزخ اسیر کردیم.
مفهومی که "چهار میثاق" دربارهش حرف میزنه بسیار سادهست. برای آغازِ خوندن فلسفه گزینهی مناسبیه. هم حجمش کمه، هم مفهومش سادهست، هم زبان بسیار روان و همهفهمی داره.
