
فهرست مطالب
کمکهای اولیه حقوقی: مرجع کاربردی و فوری برای حل مشکلات حقوقی روزمره
پیشگفتار
راهنمای مطالعه
فصل اول: مبانی و مفاهیم پایه در نظام حقوقی ایران
۱. تعریف حقوق و تقسیمات آن (حقوق عمومی و خصوصی، موضوعی و شکلی)
۲. منابع حقوق در ایران (قانون اساسی، قوانین عادی، رویه قضایی، فقه و عرف)
۳. اصول کلی حاکم بر قوانین (اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها، اصل برائت، اصل شخصی بودن مسئولیت)
۴. آشنایی با ساختار قوه قضائیه و دادگاههای ایران
۵. اصطلاحات کلیدی حقوقی: شاکی، متهم، شاهد، وکیل، مدعیالعموم و ضابط دادگستری
۶. تفاوت دعاوی کیفری و مدنی و حقوقی و حسبی
۷. اهمیت آشنایی با قوانین در زندگی روزمره شهروندان
۸. راهنمای مطالعه و استفاده از کتاب برای مخاطبان غیرحقوقی
فصل دوم: اصول بنیادین حاکم بر جرایم و مجازاتها در قانون مجازات اسلامی
۱. تعریف جرم و عناصر تشکیلدهنده آن (قانونی، مادی و معنوی)
۲. اقسام جرایم بر اساس نوع مجازات: حدود، قصاص، دیات و تعزیرات
۳. مسئولیت کیفری و شرایط و موانع آن (سن، عقل، اختیار و علم)
۴. نقش قصد، خطا و اکراه در تحقق مسئولیت کیفری
۵. معاونت در جرم و شرکت در ارتکاب جرم
۶. عوامل رافع مسئولیت کیفری (دفاع مشروع، اضطرار و اکراه)
۷. مجازاتها و اقدامات تأمینی و تربیتی
۸. قواعد عمومی تعزیرات و نهادهای ارفاقی (تعلیق مجازات، آزادی مشروط و عفو)
فصل سوم: جرایم علیه اشخاص (حدود، قصاص و دیات)
۱. کلیات حدود و اقسام جرایم حدی (زنا، لواط، قذف، محاربه و افساد فیالارض)
۲. شرایط اثبات جرایم حدی (اقرار، شهادت و علم قاضی)
۳. قصاص در نفس و اعضاء: شرایط و موانع اجرای قصاص
۴. موارد تبدیل قصاص به دیه و گذشت اولیای دم
۵. دیات مقدر و غیرمقدر: میزان دیه کامل زن، مرد و دیه اعضاء و منافع
۶. دیه جنین در مراحل مختلف تکوین
۷. جرایم شبهعمد و خطای محض
۸. قاعده «الید» و نقش آن در مسئولیت مدنی و کیفری
فصل چهارم: جرایم علیه اموال، امنیت و آسایش عمومی (تعزیرات)
۱. سرقت و اقسام آن (سرقت حدی و تعزیری)
۲. کلاهبرداری و مصادیق آن در قانون
۳. خیانت در امانت و برداشتن مال دیگری بدون مجوز قانونی
۴. جرایم رایانهای (هک، برداشت غیرمجاز، نشر اکاذیب و هتک حیثیت)
۵. جرایم علیه امنیت کشور و افشای اسناد محرمانه
۶. جرایم علیه آسایش عمومی (مزاحمتهای تلفنی، قمهکشی، تخریب اموال عمومی)
۷. جرایم راهنمایی و رانندگی (قتل و صدمات بدنی ناشی از بیاحتیاطی)
۸. اعتیاد، حمل و نگهداری مواد مخدر و مجازاتهای آن
فصل پنجم: حقوق دفاعی متهم و بزهدیده در آیین دادرسی کیفری
۱. حقوق متهم از لحظه دستگیری تا صدور رأی (حق سکوت، حق برخورداری از وکیل، حق اطلاع از اتهام)
۲. وظایف و اختیارات ضابطان دادگستری در کشف جرم
۳. مرحله تحقیقات مقدماتی در دادسرا
۴. قرارهای تأمین کیفری (بازداشت موقت، وثیقه، کفالت، قرار وثیقه)
۵. میانجیگری و صلح میان طرفین در جرایم قابل گذشت
۶. حقوق بزهدیده (جبران خسارت، حمایت از بزهدیده، حق اعتراض)
۷. دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم
۸. اعتراض به آرای کیفری (تجدیدنظر، فرجامخواهی و اعاده دادرسی)
فصل ششم: تشریفات دادرسی کیفری از شکایت تا اجرای حکم
۱. نحوه تنظیم شکایت کیفری و دادخواست
۲. تشکیل پرونده کیفری و تعیین مرجع صالح
۳. فراخوانی متهم و تفهیم اتهام
۴. حضور وکیل در مراحل مختلف دادرسی
۵. جلسه دادرسی، ادای سوگند و استماع شهادت شهود
۶. صدور رأی و انواع آرای کیفری
۷. اجرای احکام کیفری و نهادهای جایگزین حبس
۸. اعاده حیثیت و پاک شدن سوابق کیفری
فصل هفتم: کلیات حقوق مدنی و اهلیت اشخاص
۱. تعریف حقوق مدنی و قلمرو آن
۲. اشخاص حقیقی و حقوقی در قانون مدنی
۳. اهلیت تمتع و اهلیت استیفاء (اهلیت داشتن حق و توانایی اجرای آن)
۴. محجورین: صغار، مجانین و اشخاص غیررشید (سفیه و ورشکسته به تقلب)
۵. نحوه اعمال حقوق توسط اشخاص فاقد اهلیت (ولایت، قیمومت و وصایت)
۶. اقامتگاه و تابعیت اشخاص در نظام حقوقی ایران
۷. غایب مفقودالاثر و احکام مربوط به اموال او
۸. احکام ورشکستگی و نحوه اعمال آن برای اشخاص حقیقی و حقوقی
فصل هشتم: عقود، ایقاعات و الزامات خارج از قرارداد
۱. تعریف عقد و ایقاع و تفاوت آنها
۲. شرایط اساسی صحت معاملات (قصد و رضا، اهلیت، موضوع معین، مشروعیت جهت)
۳. اقسام عقود: لازم، جایز، خیاری و منجز
۴. عقود معین در قانون مدنی (بیع، اجاره، مزارعه، مساقات، مضاربه و جعاله)
۵. ایقاعات رایج (طلاق، ابراء، وقف، وصیت و اقرار)
۶. مسئولیت مدنی ناشی از تقصیر (تبصره ۱ ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی)
۷. غصب و اتلاف (قاعده لاضرر و لاضرار)
۸. اخلاق در قراردادها و شروط ضمن عقد
فصل نهم: حقوق خانواده (ازدواج، طلاق، نفقه و حضانت)
۱. شرایط صحت ازدواج دائم و موقت در قانون مدنی و قانون حمایت خانواده
۲. موانع نکاح (محرمیت نسبی، سببی و رضاعی)
۳. حقوق و تکالیف زوجین نسبت به یکدیگر (نشوز و شقاق)
۴. نفقه زن و اقارب (مواد قانون مدنی و قانون حمایت خانواده)
۵. طلاق و اقسام آن (طلاق رجعی، بائن، خلع و مبارات)
۶. نحوه اثبات نشوز و عدم تمکین در دادگاه خانواده
۷. حضانت و نگهداری اطفال و ملاقات فرزندان
۸. مهریه و نحوه مطالبه و وصول آن
۹. دعاوی خانوادگی و مراجع صالح (دادگاه خانواده)
فصل دهم: دعاوی مدنی و مراجع رسیدگی به آنها
۱. اقسام دعاوی مدنی و شرایط تحقق یک دعوای مدنی
۲. دادگاههای صالح برای رسیدگی به دعاوی (صلاحیت ذاتی، محلی و نسبی)
۳. دادخواست و نحوه تنظیم و تقدیم آن
۴. واخواهی و اعتراض به رأی غیابی
۵. تجدیدنظرخواهی از آرای دادگاه اول
۶. فرجامخواهی در دیوان عالی کشور و اعاده دادرسی
۷. دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی
۸. اعتبار امر قضاوتشده و آثار آن
۹. خسارت دادرسی و تأخیر تأدیه
فصل یازدهم: اجرای احکام مدنی و توقیف اموال
۱. صدور اجرائیه و ابلاغ آن به محکومعلیه
۲. اقسام توقیف اموال (منقول، غیرمنقول و وجوه نقد)
۳. موارد استثنای توقیف (مایحتاج زندگی، ابزار کار و مستثنیات دین)
۴. نحوه بازداشت مدیون و اعسار از پرداخت محکومبه
۵. ترتیب فروش اموال توقیفشده و توزیع وجوه میان بستانکاران
۶. اعمال تأمین خواسته و توقیف احتیاطی
۷. ابطال اجرائیه و اعتراض ثالث اجرایی
۸. هزینههای اجرا و نحوه محاسبه آن
فصل دوازدهم: حقوق شهروندی، دادخواهی الکترونیک و پرسشهای رایج
۱. منشور حقوق شهروندی و مهمترین اصول آن
۲. حق دادخواهی و دسترسی عادلانه به دادگاه
۳. سامانههای قضائی الکترونیک (ثبت شکایت، پیگیری پرونده و ابلاغ الکترونیک)
۴. نحوه دریافت وکیل تسخیری و مشاوره حقوقی رایگان
۵. تعرفه حقالوکاله و هزینههای دادرسی
۶. پرسش و پاسخ: راهکار عملی برای ۵۰ سؤال حقوقی پرتکرار
۷. فرمهای حقوقی کاربردی (نمونه شکوائیه، دادخواست، واخواهی و درخواست اعسار)
۸. جدول مراجع قضائی، نشانی دفاتر خدمات الکترونیک قضائی و شمارههای تماس ضروری
فهرست منابع و مآخذ