چند وقت پیش یکی از دوستانم برای خرید یک وسیله جدید به فروشگاه رفته بود. وقتی برگشت، جعبه محصول را روی میز گذاشت و گفت: «یه چیزی روی این بسته هست که ذهنمو درگیر کرده.»

جعبه را برگرداند و یک بارکد معمولی را نشانم داد. کمی پایینتر، یک QR Code هم چاپ شده بود.
گفت: «این دوتا چه فرقی دارن؟ چرا روی یه محصول باید هر دوشون باشه؟»
گوشیاش را برداشت و QR Code را اسکن کرد. چند ثانیه بعد صفحهای درباره محصول روی گوشی باز شد. بعد گوشی را دوباره روی بارکد گرفت و گفت: «پس چرا این یکی مثل اون کار نمیکنه؟»
همانجا بحثمان شروع شد. هر دو بارکد و QR Code را تقریباً هر روز میدیدیم، اما تا آن روز به تفاوتشان دقت نکرده بودیم. روی بستهبندی محصولات بارکدهای خطی زیادی دیده بودیم و QR Codeها را هم روی منوی رستوران، پوسترهای تبلیغاتی، کارت ویزیت و حتی بعضی فاکتورها دیده بودیم، ولی هیچوقت جدی به این فکر نکرده بودیم که چرا برای کاربردهای مختلف از دو نوع کد استفاده میشود.
دوستم جعبه را دوباره برداشت و گفت: «یعنی ممکنه این دوتا اطلاعات متفاوتی داشته باشن؟ مثلاً یکی فقط برای شناسایی محصول باشه و اون یکی اطلاعات بیشتری بده؟»
گفتم: «احتمالش زیاده، ولی بذار دقیقتر ببینیم داستان چیه.»
همان سؤال ساده باعث شد موضوع برای من هم جالب شود. وقتی به خانه رسیدم، برای اینکه جواب دقیقتری پیدا کنم، درباره فرق کیو آر کد و بارکد در اینترنت جستوجو کردم و چند مطلب مختلف را خواندم. در میان نتایجی که پیدا کردم، به مطلبی در سایت کیوارلند هم رسیدم که درباره همین موضوع توضیح داده بود.
هرچه بیشتر درباره موضوع خواندم، متوجه شدم تفاوت این دو فقط در ظاهرشان نیست. نحوه ذخیره اطلاعات، میزان دادهای که میتوانند در خود جای دهند، روش اسکن و کاربردهایی که برای هرکدام در نظر گرفته میشود، با هم تفاوت دارد. حتی مشخص شد اینکه روی یک محصول هم بارکد ببینیم و هم QR Code، لزوماً به این معنی نیست که یکی جایگزین دیگری است.
همین کنجکاوی ساده باعث شد موضوع را دقیقتر بررسی کنم؛ اینکه بارکد و QR Code دقیقاً چه تفاوتی دارند، هرکدام چه کاربردی دارند و در چه شرایطی استفاده از یکی میتواند منطقیتر از دیگری باشد.