✔️ در باب پزشکی مدرن و سرمایه‌داری

❗️ چند روز پیش بحثی شد در گروه مبنی بر اینکه بزرگترین دانشگاه‌های دنیا، اکثرا غیرخصوصی هستند. در واقع در کشورهای اروپایی تنها دانشگاه‌های محلی و درجه ۳ خصوصی (به معنای سهامی عام یا خاص) هستند. دلیلش احتمالا واضح است.

❗️ اما بحث درمان متاسفانه مدت‌هاست که وارد فاز سرمایه‌داری شده است. بخشی از این معضل را در متنی در سایت فینسوف (با عنوان پزشکی رهایی بخش یا آنارشیسم در پزشکی) نوشتم که می‌توانید مطالعه کنید.

❗️ اما به مناسبت روز پزشک می‌خواهم بحثی را مطرح کنم که چگونه سرمایه‌داری منجر به فاجعه در پزشکی شده است.

❗️ اولین مشکل این است که وقتی شما سود مادی را ملاک قرار می‌دهید، دیگر برای پزشک سلامت جامعه مهم نخواهد بود بلکه سود پزشک در بیماری است. در کشورهایی که هنوز پزشکی تبدیل به «صنعت» نشده است، پزشکان سردمدار مبارزه با بیماری‌ها هستند. در حالی که در کشور ما چون سیستم پزشکی از بیماری سود می‌برد، پزشکان نه اعتراضی به آلودگی هوا می‌کنند، نه اعتراضی به آلودگی غذا و خوراکی‌ها و...

❗️ مشکل بعدی انتقال دانش است. پزشکی علمی است که به شدت به تجربه فردی وابسته است. زیرا پزشک نمی‌تواند در یک آزمایش هزاران دارو رو امتحان کند. برای پزشک هر کیس بیماری یک کیس منحصر به فرد است. برای قرن‌ها این مشکل با انتقال تجربه حل شده است. اما نئولیبرالیسم این ارتباط را قطع کرده است. پزشکان تبدیل به رقبای یکدیگر شده‌اند و هرتجربه منحصر به فرد باید در اختیار فرد باقی بماند، زیرا اگر قرار است که دعوا بر سر جذب بیماران باشد، پزشکان باید اطلاعات را پیش خود نگه دارند تا برند خود را توسعه داده و خود را به عنوان پزشک حاذق‌تر جا بزنند و از این طریق حق الزحمه بالاتر (یا مشتری بیشتری) داشته باشند.

❗️مساله بعدی را فوکو به زیبایی توصیف می‌کند. او از مفهومی به نام «پزشکی شدن زندگی» یاد می‌کند. خصوصا در مورد بیماری‌های روانی (چون این بیماری‌ها نه بیماری هستند و نه روانی) این سبک بیماری ها را از آن جهت بیماری می‌دانیم که بتوانیم از اوتوریته پزشک استفاده کنیم. فوکو می‌گوید که پزشکی مدرن در سرمایه‌داری آنقدر قلمرو خود را افزایش داده است که دیگر مرزی بین زندگی و بیماری وجود ندارد. به عنوان مثال ریسک قلبی، فشار خون، قند خون، کلسترول و... فرد باید مدام در حال پایش خود و ارائه خود به پزشک باشد. گویی پزشک کشیش مدرن شده است.

❗️مساله بعدی آسیبی است که خود پزشکی مدرن در جریان درمان وارد می‌کند. در واقع برخی درمان‌ها آنقدر تهاجی هستند که می‌توانند در بلندمدت آسیب‌های جانبی شدید‌تری وارد کنند. (و حتی طول عمر را کوتاه کنند.)

❗️ مساله بعدی این است که پزشکی نمی‌تواند انسان را در کلیت آن درک کند. بلکه سعی می‌کند با آزمایش‌هایی جدا از هم عملکرد هر عضو را به تنهایی بررسی کند. پزشک مدرن (به خاطر تقسیم کار عمیقی که انجام گرفته) توانایی مشاهده بدن به مثابه یک کل را ندارد. او حتی متوجه نمی‌شود که حضور در بیمارستان می‌تواند منجر به بدتر شدن بیماری شود. اگر پزشک کبد باشد، تنها با آنزیم‌ها کبد سر و کار دارد و لاغیر.

❗️ مساله بعدی جدایی پزشک از بیمار است. پزشک بیمار را به مثابه یک انسان نمی‌بیند. بلکه او هم فرد را به مثابه عدد و رقم می‌بیند. (چه عدد و رقم حساب بانکی و چه عدد و رقم روی برگه آزمایش، فرقی نمی‌کند) بنابراین پزشک دیگر آن فردی نیست که در حال مبارزه با بیماری‌هاست، بلکه پزشک هم مانند بقال و قصاب و رفتگر، تنها کاری که می‌کند اجرای روتین‌هایی است که به او گفته شده است.

❗️ و از همه مهم‌تر دورهای چرخش سرمایه‌دارانه است. ساختار کلی اقتصاد نئولیبرال، بیماری‌های جدید تولید می‌کند و پزشکی مدرن نیز جلوی این بیماری‌ها را نمی‌گیرد (چرا که سودش در آن است) در پاسخ به این اقدام یک دور دیگر چرخش سرمایه‌دارانه از قبیل سازوکار تولید دارو ایجاد می‌شود که باید پاسخی باشد به نیاز انسان در جهان سرمایه‌داری به دارو و باز در یک چرخش سرمایه‌دارانه دیگر در بلندمدت این حجم از مصرف دارو منجر به بیماری‌های جدیدی می‌شود که نیاز به دارو و پزشک را از درون خود می‌زاید و این چرخه تولید مداوم سود می‌کند به طوری که در ایالات متحده پس از صنعت مالی، صنعت پزشکی و داروسازی یکی از پولساز‌ترین و سودآورترین صنایع می‌شود.

❗️برای حل این معضل پیش از هرچیز باید پزشک را از برج عاج به پایین کشید و او را به مصرف عمومی رساند. جایی که پزشک باید پاسخگوی هر عملش باشد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📊 شبکه‌های اجتماعی
Instagram | Telegram | Twitter

🔈 چندرسانه‌ای:
Castbox | Virasty | YouTube

🔗 شبکه‌های داخلی:
Bale | Eitaa | Rubika

🌐 وب‌سایت:
finsoph.ir