✔️ در باب دموکراسی و افلاطون

❗️ یکی از کسانی که مخالف دموکراسی بود، افلاطون بود. افلاطون در مهم‌ترین رساله خودش یعنی آپولوژی سقراط رو تصویر می‌کنه که در مقابل مردم (اینجا منظور پوپولوس هست) از هر قشری قراره از خودش دفاع بکنه. دفعه اول که سقراط دفاعیه خودش رو میگه با برتری نسبی رای به اعدامش میدن. سقراط دوباره باید از خودش دفاع کنه و اینبار اکثریت مطلق به اعدامش رای میدن. در واقع سقراط این دفاعیه رو از خودش میکنه تا کشته بشه. افلاطون طوری این رساله رو می‌نویسه که سقراط رو شهید دموکراسی نشون بده.

❗️ می‌دونیم دیدگاه افلاطون به دموکراسی منفی بود. افلاطون سوفیست‌ها رو افرادی دغل باز می‌دونست و می‌گفت که در دموکراسی ما به دنبال حقیقت نیستیم بلکه به دنبال این هستیم که با فن خطابه مردم رو قانع کنیم. کاری هم که سوفیست‌ها می‌کنن همینه. با سفسطه کردن (کلمه سفسطه و سوفیست از یکجا میان) مردم رو قانع کنن در حالی که هیچکدوم دغدغه حقیقت ندارن.

❗️ همینطور می‌دونیم سقراط یا وجود نداشته یا اگر هم وجود داشته به این صورتی که افلاطون از اون مراد می‌کنه احتمالا نبوده. افلاطون طرفدار ایده‌های فیثاغورثی بوده و شخص فیثاغورث جلوه‌ای پیامبرگونه در مقابل مریدانش داشته بنابراین مریدان فیثاغورث تا سال‌ها بعد از مرگ عجیبش همچنان هرچیزی که کشف می‌کردن به اون نسبت می‌دادن. (حتی خود نسبت معروف فیثاغورث رو خودش کشف نکرده)

❗️ بنابراین این احتمال وجود داره که سقراط استاد افلاطون بوده باشه اما افلاطون کشفیات خودش رو از زبان استاد بگه به سبک همون فیثاغورثی ها. اما چرا افلاطون اینقدر از دموکراسی بدش میاد؟ مثل همیشه دنبال علل مادی می‌گردیم.

❗️ خود افلاطون در یک خانواده اشرافی متولد و بزرگ شده بود. دایی‌هاش از الیگارش‌ها و اشراف ذینفوذ آتن بودن و خودش هم در نامه‌هاش صراحتا اعلام کرده که حداقل در جوانی علاقه‌مند به سیاست بوده.

❗️ بنابراین اینکه افلاطون مخالف دموکراسی میشه بخشیش ریشه در منافع شخصی و خانوادگیش هم داره. اما مهم‌تر از اون وضعیت آتن در زمان افلاطون هست. اون زمان به خاطر جنگ‌های پلوپونزی، دموکراسی در آتن به شدت فرسوده شده بود. تصمیم‌گیری‌ها در دموکراسی آتن خیلی کند انجام می‌شد و همین کندی منجر به شکست‌های پی در پی و ناتوانی در بسیج نیروها شده بود.

❗️ در سال ۴۱۱ پیش از میلاد هم دموکراسی آتن سرنگون شد و یک حکومت الیگارشیک متشکل از سی نفر بر آتن حکومت کردن که رهبر این ۳۰ نفر هم یکی از خویشاوندان افلاطون بود.

❗️ در این سیستم هست که افلاطون ضدیت خودش رو با دموکراسی مطرح میکنه. اما اتفاقات بعد از فروپاشی دموکراسی آتن و خصوصا وضعیت اعدام‌‌هایی که توسط دوستان و خویشاوندان افلاطون رخ میده اون رو به سیستم‌های دیگه هم بدبین می‌کنه و تقریبا در اواخر عمرش افلاطون تبدیل به یک شکگرای افراطی میشه. اما نکته اینه که بدونیم آنچه که فلاسفه می‌گن چیزی جز وضعیت مادی شخصی خودشون و دوران خودشون نیست. اینها ایده‌های انتزاعی همیشه صادق نیستن اینها گزاره‌هایی هستن که حاصل زیست در یک جغرافیای خاص هستن. اگرچه می‌تونیم با دیدگاه هرمنوتیک به اونها نگاه کنیم و ازشون یاد بگیریم اما باید یادمون باشه که هر فیلسوف و متفکر چیزی رو میگه که ناشی از زیست خودشه. ایده فیلسوف-شاه که افلاطون مطرح میکنه هم ناشی از زیست در زمانه و جغرافیایی هست که اون زمان زیست می‌کرده.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📊 شبکه‌های اجتماعی
Instagram | Telegram | Twitter

🔈 چندرسانه‌ای:
Castbox | Virasty | YouTube

🔗 شبکه‌های داخلی:
Bale | Eitaa | Rubika

🌐 وب‌سایت:
finsoph.ir