
یکی از موضوعاتی بشر همواره با آن دست به گریبان بوده است، مساله زمان است. اینکه آیا خود زمان لبه و کناره دارد؟ یا خیر زمان از دو طرف بیدامنه است و هیچ گونه لبه و کنارهای ندارد؟ همچنین اینکه آیا خداوند، قرآن، جهان، و... قدیم (بدون زمان اولیه) بودهاند یا حادث (دارای زمان اولیه)؟
اما بیایید از یک زاویه دیگر به قضیه نگاه کنیم. اینکه آیا اساسا زمان وجود دارد یا خیر؟
تصور کنید هیچ انسانی روی کره زمین نبود. در این صورت میلیاردها سال زمین دورتادور خود میچرخید، موجودات متحول میشدند، حیوانات منقرض میشدند، دریاها طوفانی میشدند، باد و باران باعث تغییرات در ساختار کره زمین میشدند. اما آیا این تغییرات در واقع رخ داده بود؟
یک سنگ را در کویر لوت در یک میلیون سال پیش در نظر بگیرید. این سنگ یک میلیون سال بعد نیز در همان نقطه ثابت مانده است. زمان برای این سنگ هیچ مفهومی ندارد. حیوانات نیز همینطور و نباتات. برای هیچکدام از اینها زمان مفهوم ندارد. اما چرا؟
جواب ساده است. چون تنها انسان به مرگ خود واقف است. در واقع مساله مرگ و مرگآگاهی آنقدر در ضمیر بشریت ریشه دارد که تمام رفتارهای وی را تحت تاثیر قرار داده است. مفهومی مانند زمان نیز از این قاعده مستثنی نیست. در واقع ما چیزی به اسم زمان نداریم. این زمان نیست که در حال گذران است بلکه این ما هستیم که در حال پیر شدن و نزدیک شدن به مرگ هستیم.
کل دنیا در یک نقطه بخصوص ثابت است اما ما فرسوده میشویم، پیر میشویم و در نهایت میمیریم. اما چون ما توانایی فهم این تحولات و مرگ را داریم، تصور میکنیم که زمان در حال گذران است.
زمان مفهومی است که ما برای اندازهگیری این گذران اختراع کردهایم. پس هنگامی که گفته میشود خداوند از ابتدا وجود داشته است. از آن جهت این گزاره برای ما غیر قابل درک است که ما زمان را متغیر در نظر گرفتهایم و آن را با عمر خود مقایسه میکنیم. در واقع سعی میکنیم تصور کنیم عمر خداوند به اندازه عمر چند انسان است. در حالیکه این سوال از اساس اشتباه است.
حال تصور کنید زمان وجود ندارد بلکه تنها تغییر وجود دارد. به عنوان مثال تصور کنید زمان ثابت است اما تغییرات در این زمان ثابت صورت میگیرد. یک سنگ را از ارتفاع پرتاپ میکنیم. تا وقتی که این سنگ به زمین برخورد کند هیچ زمانی نمیگذرد بلکه تنها جایگاه خورشید نسبت به زمین تغییر میکند. تا زمانی که ما میمیریم زمان نمیگذرد، ثابت است. بلکه تنها (به عنوان مثال) زمین ۱۰۰ بار به دور خورشید میچرخد.
با این تفسیر میبینیم که بسیاری از سوالات از قبیل قدیم و حادث بودن، لبه دار بودن یا بیلبه بودن زمان، سفر در زمان و... اساسا مطرح نمیشود که بخواهیم جوابی به آنها بدهیم.
نظر شما چیست؟ آیا با این نظریه موافق هستید؟ یا معتقدید زمان وجود دارد؟ نظراتتان را در کامنتها با بقیه خوانندگان در میان بگذارید.