
مقصد اتحادیه طالقانیها ، در سایه وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا، حفظ قوانین اسلامی، بسط و توسعه احکامات دیانتی، جلوگیری از منهیات، ترقی و تعالی طبقات ولایتی، تحکیم روابط و داد بین آحاد جمعیت. تلاش برای تاسیس صندوق و شرکت های تعاونی جهت معاش اهالی طالقان و بسط معارف و تاسیس مکاتب مجانی و صنعتی در قراء طالقان، امکان کمک به هم ولایتی ها از قبیل وکالت حقوقی و غیره
حسن اعظام قدسی طالقانی در سال 1318 با دیدن دسته جات و تشکل های مختلف در سالهای قبل، به فکر تشکل قومی ِطالقانیها می افتد و به صورت جسته گریخته با طالقانیها مذاکره میکند برای ایجاد اتحادیه طالقانی های مقیم مرکز ؛
اکثر طالقانی ها در تهران روحانی بودند و شاید چند نفری کلاهی بودند. درجه اول میرزا علی اصغر خان اعظمی (طالقانی) با حدود سیصد آخوند و شیخ و سید عمامه ای در طهران بودند اکثریت آنها در خانه های بزرگان و رجال و اشراف طهران معلم بودند و یک عده هم در عدلیه آنروز قاضی و وکیل که غالبا معمم و مشغول وکالت بودند.
میتوان گفت فرهنگ آنروز کاملا در دست طالقانیها بود که پس از تشکیلات بعدی (وزارت معارف) هم اکثرا در فرهنگ و دبستانها و دبیرستانها وارد شدند ، شاید در طهران آنروز کمتر کسی باشد که نزد طالقانی ها تحصیل نکرده باشد.
تلاش شد اول با کسانیکه افکارشان بازتر است ملاقات شود. لذا با آقای شیخ موسی از مدرسین حوزه نجف (پسر عمو حسن قدسی) مذاکره شد که حاضر به مساعدت گردید. وی تذکر داد اول با آقایان علمای طالقان که هر کدام در ناحیه ای دارای مسجد و محرابی میباشند مذاکره نمایند. قصد ترقی هم ولایتی ها و عمران و آبادی در طالقان را داشتیم . اشخاص زیادی را نمی شناختم مگر سید علی نقی طالقانی اورازانی معلم شاهزاده مشدی فرزند کامران میرزا نایب السلطنه و آقای میرزا علی اصغر خان اعظمی برادرش بنام هدایت الله اعظمی با پدرشان ملا اعظم به لباس روحانی و برادرش شیخ الرئیس
طبق صحبت با آقای دکتر حشمت، با مرحوم شیخ علی وکیل دادگستری از مبرزین وکلاء بود و با سید حسن مدرس ارتباط داشت مذاکره و هم فکری با ، حاج سید ابوالحسن مجتهد پدر آیت الله سید محمود طالقانی، آقا شیخ محمد آقای مجتهد پدر آقای محمد علی بوذری وزیر دادگستری کابینه مرحوم رزم آراء، آقا شیخ محمد حسن مجتهد پیشنماز مسجد مرحوم حاج سیف الدوله، شیخ محمد اقا پیشنماز مسجد سپهسالار شروع شد.
تلاش ها برای تشکیل اتحادیه طالقانیها و قبول علمای طالقان برای حضور در تاریخ موعود با معرفی دکتر حشمت ، قرار بر دادن ناهار شد. برخی اسامی (اشخاص حاضر) عبارتند از: آقا شیخ موسی، حاج سید ابوالحسن، آقا شیخ محمد آقا بوذری، آقا شیخ محمد حسن معروف به شاه آبادی، شیخ علی کرودی، آقا سید علینقی، شیخ الاسلام حسن جونی، ملا محمد گورانی معروف به ملامیرزا، شمس الواعظین، شیخ علی آقا برادر ملا محمد آقا بوذری پدر اسمعیل بوذری، میرزا محمد علی یوسف زاده، هدایت الله خان اعظمی بهشید، آقا مهدی محصل دار الفنون طب .
حسن اعظام: با توجه به حضور آشتیانی ها، گرگانی ها و تفرشی ها در مقایسه با طالقانی ها، لازم است اقدامات عملی تری انجام گیرد هم در راستای کمک به هم ولایتی ها و هم ترقی و ابادانی طالقان ، لذا هم فکری هایی صورت گرفت ؛ طالقانی ها عالم بزرگشان که به مقام صدرات رسید صاحب بن عباد بوده که با همان عبا و عمامه هم بکارهای صدرات و مملکت رسیدگی میکرده است و هم این که در مدرسه جامع اصفهان درس میداده است لذا مقرر گردید از ظرفیت های موجود استفاده بیشتری شود .
در پایان پیشنهاد تاسیس جمعیت اتحادیه طالقانیا به اتفاق آرا داده شد و مقرر بر نوشتن اساسنامه و انتخاب 3 تا 5 نفر بعنوان موسس شد ؛ صورت جلسه توسط مهدی قدسی نوشته و قرار بر شروع اقدامات اولیه توسط اعظام الوزاره می شود .
برگرفته از کتاب روشن شدن تاریخ صد ساله نوشته حسن اعظام قدسی
روزنامه پیام اشنا چاپ بیست و نهم مرداد 99