انسان در طول حیات خود دائما در معرض حوادثی است که در پاره ای از اوقات خسارتهای جانی و مالی جبران ناپذیری را بر او وارد کرده است. آرزوی او افزایش کنترل بر تمامی ابعاد حیاتش است و از ابتدا در تلاش بوده تا اثرات زیانبار رخدادهای غیر منتظره و ناخوشایند را تا حدممکن بکاهد و همواره در تکاپوی یافتن راهی برای پاسخ به نیازهایش بوده است. یکی از اساسی ترین این نیازها، تامین ایمنی است، که دستیابی به این هدف از ورای برنامه ریزی و عملکرد آگاهانه مبتنی بر شناخت، میسر میشود.
سالانه شمار کثیری از انسانها در نقاط مختلف جهان قربانی رخدادهای گوناگون میشوند و دولت ها، برای بازگرداندن جامعه به اوضاع عادی هزینه های بسیاری متحمل میشوند. حوادث گاه دارای منشا انسانی اند و گاه طبیعی. اما نکته اینجاست که اینگونه رخدادها زمانی به بحران تبدیل میشوند که غیرقابل کنترل و ناگهانی باشند و مشقت به وجود آورند، یا اینکه برنامه ریزی و پیش بینی های لازم برای مواجهه با چنین شرایطی لحاظ نشده و آمادگی کافی برای مقابله وجود نداشته باشد.
بحران، نیازمند مدیریت است و این مدیریت دارای مراحلی است. بخشی از فرایند مدیریت بحران پیش از رخ دادن و در جهت کاهش صدمات احتمالی و بخشی دیگر بهدنبال وقوع آن و در جهت نجات جان و مال انسانها و بازگرداندن جامعه به وضعیت عادی صورت میپذیرد.
برنامه ریزی پیش از وقوع بحران از مسائل مهمی است که امروزه پیش روی مدیران اجرایی به ویژه در حوزه مدیریت بحران قرار دارد. باتوجه به اینکه ایران از کشورهای بلاخیز دنیا به شمار می رود، لازم است مدیران قدرت و توانایی بالایی در مواجهه با حوادث ناگوار طبیعی داشته باشد و به منظور کاهش اثرات سوء بحران هابرای ارتقاء و گسترش توانایی های خود به طور مستمر تلاش نماید.
با نگاهی به پیشینه ی تاریخی پیدایش روستاها، متوجه این نکته خواهیم شد که اغلب روستاها در کنار یک یا چند عارضه ی طبیعی کوه، دریا، رودخانه، جنگل و...به وجود آمده و رشد و پیشرفت پیدا کرده اند. هر چند نزدیکی و بهره برداری از منابع طبیعی منافع زیادی برای روستاییان داشته، لیکن گاهی خشم طبیعت گریبان گیرشان شده و خسارات جبران ناپذیری را به آنها وارد آورده است. حوادث طبیعی اغلب غیرقابل پیشبینی و کما بیش غیرقابل کنترل اند. لذا اتخاذ استراتژی تهاجمی در قبال این سوانح کاری بیهوده است. بنابراین تنها گزینه باقی مانده استراتژی های تدافعی و پیشگیرانه است. با توجه به کمبود نسبی تجهیزات و امکانات و همچنین نزدیکی روستاها به کانون حوادث و سوانح طبیعی، سازماندهی امکانات و تجهیزات و تعیین مسوولیت ها امری است لازم و ضروری. در بسیاری از روستاهای کشورهای دنیا این مهم بر عهده ی کمیته ی مدیریت بحران روستا نهاده شده است.
«مقام معظم رهبری: »اسلام تسليم شدن و برخورد با مصيبتها و بلايای طبيعی را نمیپذيرد بلكه بر برخورد فعال و مثبت با اينگونه حوادث و عبرت گيری از آنها تاكيد میكند تا در سايه كار و تلاش هم مشکلات بوجود آمده از بلايای طبيعی حل شود و هم از بروز مصيبتهای مشابه جلوگيری گردد.