حوالی ساعت ۱۲ است،
حالم سخت گرفته.
کمی پیشتر گریه کردهام و دماغم چنانی قرمز شده که نمیخواهم بروم طبقه بالای شرکت،
با یک روش هوشمندانه (و البته احمقانه) لیوانم را میگیرم جلوی دماغم تا کسی متوجه نشود.
به میزم میرسم،
ماسکم را برمیدارم و سریع به صورتم میزنم. اعلام میکنم تا دم سوپری میروم و برمیگردم.
چند شکلات برمیدارم و به خودم قول میدهم دقایقی را خارج از شرکت زیر آفتاب بنشینم.
کنار جدول مینشینم،
کنار مردی که کفّاشِ خیابانی است.
نگاهم میکند. شکلاتم را تعارفش میکنم.
میگوید نه.ممنون.
من هم به خوردن و بستن چشمم زیر نور آفتاب ادامه میدهم.
ازش قیمت بند کفشها را میپرسم. و دوباره شکلات تعارفش میکنم. اینبار برمیدارد.
تا میخواهم پول را بدهم میگوید هر چقدر میخواهی بده. نمیدانم چرا از مرامش خوشم آمده.
بهش میگویم:« تهران شهر کثیفیه، نه؟»
میگوید:« نه، خیلی هم خوب است.»
ازش میپرسم چند وقته است آمده و از کجا آمده (درحالی که اصلا نمیتوانم حدس بزنم از کجا آمده، اما خوب نگاهش میکنم، چهرهاش را آفتاب سوزانده،
دو دندان جلو ندارد و بسیار لاغر است،
میگوید یک سالی است که از افغانستان آمده،
درست بعد از اینکه طالبان روی کار آمده.
ازبک است، میگوید قاچاقی از مرز ردش کردند،
خانمش اما هنوز افغانستان است.
میگه تا قبل از طالبان اوضاع خیلی بهتر بود،
اقتصاد داشت درست میشد، وضعیت اجتماعی خوب بود. حالا دختران را نمیگذارمد مدرسه بروند، دانشگاه بروند.
بهش میگویم عمر ما قد نمیدهد تا درست شدن وضعیت زنان سرزمینمان را ببینیم، اما بالاخره میشود.
ازش میپرسم اینجا سرپناه دارد؟
میگوید آره،
سمت میدان توحید جایی هست که با چند کارگر میخوابد، در طول روز یک وعده غذا میخورد. پول روی هم میگذارند برنج و روغن و چیزهایی میخرند و شبها غذا درست میکنند.
میپرسم در افغانستان چه کار میکرده؟ میگوید آنجا هم کفّاش بوده.
بهش میگویم تا قبل از طالبان دوست داشتم افغانستان را ببینم،
نمیدانم چرا تعجب میکند،
میگوید واقعا؟
تنها میخواهی بروی؟
کی میخواهی بروی؟
من که سفر به افغانستان مثل علاقهام به سفر در مراکش است و در یک رویای دور بهش فکر میکنم، میگویم برنامه خاصی ندارم،
بهم میسپرد که تنها نروم و گفتم نه با دوستانم میروم، میگوید دوستت پسر است؟
سرم را به نشانه تایید تکان میدهم.
میپرسم دلش برای افغانستان تنگ شده است؟
میگوید خیلی. زنم را یکساله ندیدهام.
بهش میگویم اگر قانونی بخواهد همسرش بیاید ایران چقدر خرجش میشود؟ فکر میکند، میگوید چیزی حدود ۳۰ میلیون تومان.
میپرسد ازدواج کردهای؟
میگویم نه، هنوز شک دارم.
میگه دخترها در افغانستان معمولا از۱۵ تا۲۰ سالگی همهشان ازدواج میکنند.
در انتها بهش میگویم من اینجا کار میکنم،
هر موقع غذا بود برای ناهارتان میآورم.
برمیگردم و به چند نفر میسپارم. از جمله به خدمه واحدمان.
خدمه واحد ما یک استثنا به معنای واقعی است.
سرمایه فرهنگی بسیار خوبی دارد،
هر بار،ش برایم از فیلم عصر جدید و شعر و رادیو میگوید، یکبار بهم گفت فلان کلمه که آنجا نوشته بودی معادل بهتری در فارسی دارد و...
هر چه از کمالاتش بگویم، کم گفتهام.
دو دختر دوقلو دارد و روزی حداقل ۱۲ ساعت در شرکت مشغول به کار است.
شغل قبلیاش کفّاشی بوده است.
از آن کار بیرون آمده و حالا اینجا کنار ماست. و چند باری باهام درباره روزمرگی صحبت کرده است. میگوید تنها دخترانم سر ذوق میآورندم.
دارم فکر میکنم این جهان چقدر به کفّاش نیاز نداشته است، که این همه آدم را ناکام گذاشته است.
امروز را پیش خودم روز کفّاش نامگذاری میکنم.
دوباره مبذیم سراغ کار و داریم از همکاران مصاحبه میگیریم برای تبریک نوروز،
در بین سوالها یک نکته نظرم را جلب کرده است،
وقتی از همکاران مرد میپرسیم، امسال چه کسی را خیلی اذیت کردهای و میخواهی از دلش در بیاوری؛ میگویند همسرشان که بار زندگی بر دوششان است.
نمیدانم چرا اما با همسرانشان همدردم.
اینکه همواره آغوش محبتشان باز است، بارها را زمین نمیگذارند و سعی میکنند باری هم بر دوش کسی نباشند،
اما احتمالا سالی یکبار همسرشان یادشان میافتد که همراهشان چقدر کنارشان بوده است و چقدر در این مسیر اذیت شدهاند.
وقت ناهار رسیده.
غذایم را دو لقمه میخورم.
بیمیلم.
سهم سیب روزانهام و غذای یکی از بچهها هم که نمیخورد را برمیدارم و میبرم برای اکبر آقا که یک سال است از افغانستان آمده.
خوشحال میشود.
و من هم از کمک جزئی که در زندگی به کسی میکنم احساس خوبی دارم. فکر میکنم اگر روزی نباشم، اکبر آقا سرِ ساعت ناهار چشم به راهم مینشینه و همین اندازه هم برایم کافی است.