سالها در پی کلید بودم اما در همیشه باز بود

کتاب های مختلفی توی زندگیم خوندم، موقع خوندن این کتاب ها امیدوار بودم نکتهی ماندگاری به ذهنم اضافه بشه با بهتر از اون تاثیری روی نگرشم به زندگی داشته باشند( حتی تاثیری مخالف نوشته نویسنده). اما معدود کتاب هایی موفق شدن نظرم راجع به چیزی رو متزلزل کنن یا تغییر بدن . من توی زندگیم نسبت به اخلاقیات دگم بوده و هست.
باور دارم کار درست معمولا واضحه، ولی انجام دادنش گاها خیلی سخته. اینقدر سخت که باعث میشه برای انجام ندادنش باور کنیم نمدونیم کار درست چیه یا باور کنیم کار درستی وجود نداره.
این کتاب تونست این عقیده من رو متزلزل کنه.
این دومین کتاب از نویسندگان هندیه که من میخونم هیچ وقت نظر خاصی راجع به ادبیات هند نداشتم هنوز هم ندارم ولی این کتاب برای من واقعا سورپرایز جذابی بود. چیزی رو که پیدا کردم که انتظارش رو نداشتم.
داستان توی هند در زمانی احتمالا نه چندان دور میگذره ولی وقایعی که توی کتاب رخ میده به قدری نکان دهندهاند که فکر میکردم متعلق به قرن ها پیش هستند. داستان روایت شخصی از زندگی خودش از زمان کودکی تا به حال برای نخست وزیر چینه. پسر بچه فقیری رو روایت میکنه که توی روستا زندگی میکنه این پسر بچه بزرگ میشه انتخاب هایی میکنه و سعی میکنه توی این دنیایی که انسان بودن غیر ممکنه انسان بشه.
سوال اساسی که ذهن من رو در طول این کتاب مشغول کرد این بود که بهای آزادی یک انسان چقدره؟ چه میزان تلفات ارزش آزادی یک انسان رو داره؟
روزی برهمن زیرکی که می خواست سر به سر بودا بگذارد. از او پرسید: استاد، شما خود را انسان میدانید یا الهه؟ بودا تبسمی کرد و گفت: هیچ کدام، من فقط کسی هستم که بیدارشده است، در حالیکه الباقی شما کماکان در خوابید.
حالا اگه آدم ها مثل مهره های یک دومینو باشند چطور؟ اگر آزادی یک انسان مثل یک ضربه بتونه مهره های دیگر رو هم به حرکت دربیاره چطور؟ اگه یکی یکی به هم بخوریم و این آزادی بتونه کل جامعه رو به حرکت دربیاره چطور؟ اون وقت ارزشش چقدره؟
خطر اسپویل
یه بار یه شخصی بهم گفت یه داستان خوب با اسپویل شدن ارزشش از بین نمیره ولی خوب این بخش رو رد کنید اگه اسپویل براتون مهمه.
قتلی که توی این کتاب صورت میگیره و محوریت اصلی این کتاب رو تشکیل میده و شما از همون اوایل کتاب درباره این قتل میشنوید. قتلی که قهرمان اصلی کتاب انجام داده.
این قتل یکی از ضروری ترین قتل هایی بود که من توی کتاب ها خوندم. با وجود این که این قتل نه از روی دفاع شخصیه. آدم های نفرت انگیزتر از شخصیت مقتول هم توی کتاب زیادن. حتی خود قاتل هم آدم کاملا منزه ای نیست. اگه این قتل صورت نگیره هم شخصیت اصلی ما میتونه بره ولی نمیتونه آزاد بشه نه تا وقتی که اربابش کشته نشده، شاید نه تا وقتی که اربابش رو نکشته. و این جالب ترین نکته کتاب برای من بود، این که این کار اخلاقی اشتباه ضروریه و عظمت آزادی یک نفر برای من شگفت انگیزه.
پایان محدوده خطر
جامعه ای که توی کتاب توصیف شده جامعه ی وحشتناکیه ولی اگه از خیر جزییات بگذریم واقعا چقدر جامعه ای که ما توش زندگی میکنیم متفاوته؟ وضعیت آزادی ما چطوره؟ آیا ما انسانیم یا صرفا زنده ایم؟
من این کتاب را از طاقچه با ترجمهی ابوالفضل رئوف خوندم و مشکلی با ترجمه نداشتم به جز این مورد که فکر میکنم بعضی اشعاری که توی کتاب نقل شده اصالتا به فارسی نوشته شدن و مترجم اون ها رو طبق متن از همون زبانی که کتاب ترجمه شده برگردونده به نظرم میشد اصل شعر هم در کنارش نقل بشه چون من متاسفانه نتونستم اصل شعر رو پیدا کنم.
اقبال، آن شاعر بزرگ چقدر خوب گفته است: به مجرد درک زیبایی های این جهان، دیگر تن به بردگی نخواهید داد. مرده شور ناگزالها و تنفگهایشان را ببرد که از چین میآیند. اگر به هر پسربچه فقیری، نقاشی کردن را میآموختید، روزگار دولت اغنیا در هند به پایان میرسید.