نکاتی از کتاب فریب بزرگ علم اقتصاد یا اقتصاد علم‌نما ،دکتر مسعود درخشان
1-مارکس در پی بیان روابط موجود در تاریخ است یعنی چیزی که به آن علم اثباتی گفته میشود.
۲-در نظام سرمایه داری عمدتاً نه کارفرما میداند دارد کارگر را استثمار میکند و نه کارگر میفهمد که دارد استثمار میشود.اما روابط و نظام به گونه ای تنظیم شده که کارفرما کارگر را استثمار میکند.
۳-جریان اقتصاد ریاضی و برنامه ریزی خطی از نتایج کارهای کارنتروویچ[1] شکل گرفت برای تخصیص منابع که در آن زمان نیاز مهمی برای شوروی بود.
۴-اقتصاد ریاضی در شوروی و آمریکا خیلی دنبال شد ولی(بجز در موارد استثنایی) به نتیجه ای نرسید ولی آمریکا همچنان پایش ایستاده تا سایر کشور ها اقتصاد را فهم نکنند.
۵-نمیشود گفت ریاضی هر طور وارد اقتصاد شده دیگر شده و ما باید همین را بگیریم بریم جلو اینجوری ما تو اسیر چارچوب های تحمیلی میشویم.
۵- عالم (scientist) با علم ساز( science maker )تفاوت قابل توجهی دارد چیزی که در ورود افراطی ریاضی به اقتصاد رخ داده عمدتا از جنس علمی سازی مغرضانه( science makeing) است.
اولین کسی که پول را با رویکرد ریاضی بیان کرد سیوا(ceva[2]) بود.
۶- سال۱۸۳۸کورنو کتابی می‌نویسد که رویکرد ریاضی را وارد اقتصاد کند کسی از این کتاب اسقبال نمیکند سپس در 2 تجدید نظر تلاش میکند مرتبا ریاضی را کم کند اما باز هم مورد اقبال جامعه علمی اقتصاد قرار نمیگیرد.در سال ۱۸۷۷قبل از فوتش در نامه ای می‌نویسد که حالا که دارم میمیرم خوشحالم که کسی به نام مستر والراس حرف هایی را میزند که من می پسندم و در خط کارهای من است.
7-جونس و والراس با چه تاکتیکی ریاضی را در اقتصاد میچپانند؟
آنها همه اقتصاد دانان کلاسیک را گذاشتند کنار نه از اسمیت حرفی زدند نه از ریکاردو و جان استوارت میل همچنین به مارکس هم اصلا ورود نکردند.
نه آنها را نقد کردند و نه تایید کلا گذاشتنشان کنار و از جای دیگری اقتصاد را تعریف کردند و به کارشان اسم اقتصاد علمی را دادند.
8-جونس در ۱۸۷۱کتابش را منتشر کرد وکلیه کارهایی که با رویکرد ریاضی در اقتصاد قبل از خودش بود را نام برد که حدود ۳۵کار قبل کورنو و ۶۲تا کار بعد کورنو بود.
والراس در ۱۸۷۴ کتابش را منتشر میکند.
سال۱۸۱۰ اصول اقتصاد ریکاردو نوشته شده
سال ۱۸۴۸مالتوس کتاب اش(اصول اقتصاد سیاسی) را نگاشت .
در همین سال مانیفست کمونیست مارکس منتشر شد.
سوال اینجاست که چرا اقتصاد دانان بزرگ ضرورتی برای ورود ریاضیات در اقتصاد ندیده اند؟ چند نفر به این پرسش پاسخ داده اند دبرو،والراس،فون نویمان[3] و مورگنشتاین[4] اینها به این موضوع پرداختند ولی حرف های آنها قانع کننده نیست.
-دبرو ریاضی دان و اقتصاد دان فرانسوی که در ۱۹۸۳نوبل اقتصاد گرفته
پاسخ دبرو:
اینهایعنی والراس و پارتو اقتصاد نخوانده بودند 😐 وکتاب کورنو هم تصادفی بوده و همچنین ظهور پارتو و والراس دردانشگاه لوزان
مکتب لوزان ریاضی سازی اقتصاد را به اوج رسانید
جافا از بزرگترین والراس شناس های قرن صراحتا اعلام کرد نظریات والراس حتی در تعادل عمومی ریشه در مسایل ارزشی و ارشادی یا نرماتیو دارد.
کورنو در پیشگفتار کتابش پیشرفت های صد ساله اقتصاد سیاسی را میگوید ولی میگوید باید اقتصاد اثباتی ساخته بشود. همچنین میگوید:
"دانشی که به اقتصاد سیاسی معروف است و برای یک قرن توانسته تا بدین حد مورد توجه متفکران قرار بگیرد امروز بیش از هر زمانی در گذشته نشر و گسترش یافته و توجه مجلات معروفی را که امروزه مهم ترین ابزار برای نشر اطلاعات بشمار می‌روند به خود جلب کرده اما مردم به قدری از نظریات و نظام ها خسته شده اند که اکنون موضوعات به اصطلاح اثباتی را متقاضی اند تا بدین ترتیب پرتوی از مطالعات تجربی و سوالات مهمی افکنده شود که بصورت نگران کننده ای در مقابل کشور قرار گرفته و مورد توجه بسیار زیاد همه طبقات جامعه است."
حال این نگرانی ها چه بوده؟ انقلاب های کارگری
در بند دو پیشگفتار میگوید که حق دارم نظریه پردازی محض‌بکنم کورنو متعلق به خط و جریانی نبود لذا سریعا فرمول های کتابش را حذف کرد.
اگر رویکرد ما علمی باشد اختلافات علمی قابل توجه معنی ندارد اصلا
والراس رمان دختر نجات دهنده را نوشته است و هم اقتصاد نخوانده
اصطلاح هایی مانند کلاسیک برای دسته بندی اقتصاددان ها جعلی هستند که بعدها انجام شده اند و عملا با این اصطلاح ها اینها را به حاشیه بردند و تضعیف شان کرده اند نتیجه این جعل اصطلاحات این است که الان ما بگوییم اینها قدیمی بوده اند و گفتند فسانه ای و در خواب شدند برویم ببینیم جدیدی ها چه میگویند.
یکی از شاخص های بزرگ فریب کاری متفکران غربی در جعل اصطلاحات است.
بقیه کشور ها خود را مسحور و کوچک در برابر این اصطلاح ها می‌بینند این خیلی خطرناک است چون وقتی می‌شنوید احساس عقب ماندگی علمی میکنید.
این یک فریب کاری بیش نیست هر وقت در برابر کسانی قرار گرفتید که مرتبا از اصطلاحات استفاده میکنند بپرسید من آشنا نیستم توضیح بدهید این ها چیست بعد عمدتاً بلا فاصله میفهمید خودش هم نمی‌داند و دارد فخر فروشی علمی میکند.
چرا در ریاضی نمی‌گویند ریاضی دان کلاسیک؟؟؟
فیثاغورث همون قدر اهمیت داره هنوزم که هنوزه که انیشتن!!! فیزیک دانان قدیمی نداریم جریان علم پیوسته است.مخصوصا در علوم پایه با اینکه الان حرف های جدید آمده حرف های قدیم را هم تدریس میکند و هیچ از اهمیتش کاسته نشده
این ابزار بزرگ فریب در علوم انسانی غربی است. یکی از فریب های بزرگ غرب اینه که علم اقتصاد کنونی را نتیجه رشد طبیعی علمی میداند و جریان پیوسته معرفی میکنند
در حالی که واقعیت تاریخی نشان میدهد که گسستگی دارد اقتصاد در سایر علوم انسانی هم همین طور است.
[1] لئونید کانتوروویچ (1986-1912) ریاضی‌دان و اقتصاددان اهل روسیه که در سال ۱۹۷۵ به همراه تیالینگ کوپمانس موفق به دریافت جایزه نوبل اقتصاد شد.
[2] جیووانی سوا )۱۷۳۴ -۱۶۴۷ ( ریاضی دان و مهندس ایتالیایی که در سال 1711 کتابش را با عنوان "در باب شمارش، در باب نظریه پولی" را منتشر کرد.
[3] Von neumann
[4] Morgenestern
