۱-متفکران و فلاسفه از ناکجا آباد نمی آیند در جامعه ای زیست کرده اند با مسائلی مواجه بوده اند و یک زندگی شخصی داشته اند که مجموعه اینها در شکل گیری تفکرات آنها بسیار نقش مهمی دارد و ما نمیتوانیم بدون توجه به بستر اجتماعی و زندگی فردی آنها اندیشه هایشان را مورد بررسی قرار بدهیم.
۲-اقتصاد غربی بر پایه یک سری مفروضات کاملا انتزاعی و تخیلی بنا شده است بطور مثال در مسئله مطلوبیت میگویند که اگر شخص ثروتمندی در بیابانی گیر کند و یک شخصی پیدا شود که آب داشته باشد هر لیوان آب را چقدر حاضر است برایش پول بپردازد و این میشود پایه نظریه نزولی بودن مطلوبیت و تمایل به پرداخت چنین شرایطی در عالم واقع بسیار کم احتمال وقوع دارد اما پایه بیان بحث مطلوبیت و نزولی بودن آن میشود.
نکته دیگر در مورد این فرض مگر جز این است که هر چیزی قیمتی دارد و اینگونه نیست که بسته به شدت نیاز انسان به آن قیمت گذاری شود.
۳-بنا شدن اقتصاد و هر علم دیگر روی یک سری مبانی ارزشی است که غرب با دقت تلاش کرده آنها را پنهان کند اما اسلام به وضوح میگوید که ارزش هایی وجود دارد که مبنا حکمرانی و ساختن نهاد های علمی است.
۴-در اواخر قرن نوزدهم علم اقتصاد تلاش میکند که به سمتی برود که علمی بشود مانند مکانیک و نظریه پردازان بسیاری در این زمینه مشغول کار میشوند.
۵-نقددهایی که به علم اقتصاد غرب میشود دو شیوه کلی دارد یکی نقد در چهارچوب که به معنی کاری است که در نهایت منجر به استحکام بیشتر ساختمان علم اقتصاد متداول میشود مثل نقد هایی که برخی اقتصاددانان مانند کینز و فریدمن دارند که منجر به توسعه و استحکام بیشتر پایه های علم اقتصاد میشود اما گونه دیگر نقد ان است که به کلیت و چارچوب وارد میشود و هدفش اصلاح و با استحکام آن نیست بلکه فروپاشی آن است چرا که اصل بنا با اهداف و ارزش های ما در تعارض است که در مدل دوم ما کمتر موفق بوده ایم.
۶-چرا اقتصاددانان ما نسبت به نقد های اساسی که به علم اقتصاد مطرح است بی توجه اند و مقاومت های اساسی دارند و حتی نسبت به فرد نقد کننده حالت تهاجمی دارند؟ در واقع این وضعیت بیشتر از آنکه جنبه نظری و علمی و بینشی داشته باشد جنبه روانی شناختی دارد چون یک اقتصاددان همه یا اکثر سرمایه علمی و حتی شغلی اش که برای آن زحمت کشیده همین علم اقتصاد است پس تمایل ندارد که آن را کسی نقد کند چون سرمایه خود او در خطر است این مطلب البته باید در شیوه نقد هم لحاظ شود و باید در نظر گرفت که با توهین و تمسخر و مجرم انگاری نمیشود با چنین مسئله ای مواجه شد چرا که شانس موفقیت را بسیار کم میکند متاسفانه فضای فرهنگی و علمی کشور ما به گونه ایست که نقد های اقتصادی بیشتر جنبه توهین و تمسخر و برچسب زنی های رنگارنگ پیدا کرده که همه یا اکثریت جریانات هم به این شیوه بد آلوده هستند و رقیب خود را متوهم غیر علمی بی سواد ضد منافع ملی و مسبب مشکلات اقتصادی موجود معرفی میکنند. فارغ از اینکه حتی اگر اینگونه هم باشد نمیتوان با توهین و تمسخر فرد را متوجه اشتباهاتش کرد.
۷-یکی از دلایل اصلی که اقتصاد به سمت ریاضی شدن پیش رفته تقابل با مارکسیسم است این رهیافت با داده های تاریخی جور در می آید یعنی تا قبل از مطرح شدن نظریات مارکس علم اقتصاد عاری از روابط و مدل های ریاضی بوده و هم زمان با شدت گرفتن اندیشه های مارکس تلاش های بسیار برای اعطای جنبه ریاضی به نظریات اقتصاد سرمایه داری هم شدت می گیرد اما به نظر میرسد هدف این تلاش ها فراتر از مارکسیسم باشد چرا که پنهان شدن اهداف و ارزش های موجود در نظریات اقتصادی سرمایه داری علاوه بر تقابل با مارکسیسم میتواند بستری برای تداوم عقب ماندگی جوامع فقیر و استیلای غرب و تداوم استعمار به شیوه های نوین باشد.
۸-اساسا ریاضی چه مسایلی را میتواند وارد دستگاه خود کند دکتر درخشان میگوید بطور کلی ریاضی با مفاهیم انتزاعی و مجرد میتواند کار کند و لازمه ورود نظریات اقتصادی در دستگاه ریاضی انتزاعی کردن آن است لذاست که نمیتوان اقتصاد اسلامی را ریاضی کرد چرا که از واقعیت دور میشود این مسیله به شیوه یک ضرب المثل هم بین اقتصاددانان مطرح است که هر چه یک حرف اقتصادی علمی تر میشود بیشتر از واقعیت فاصله میگیرد
۹-به عنوان کسی که تا عند اقتصاد سنجی را رفته میگویم که هیچی تهش نیست و هیچ فایده ای ندارد و اصلا هیچی نیست.
۱۰-وقتی در نظریات علوم اجتماعی حرف از جامعه و مردم میشود که رفته آنها بیشتر شود عمدتا منظور طبقات مرفه آن است و نه همه طبقات به عنوان مثال هیچ سیاستی اقتصادی را سراغ نداریم که هدفش کمی موجب کاهش سرمایه سرمایه داران شود.
#فریب_بزرگ
#علم_اقتصاد