همه چیز از سایههای کشآمده و غریبِ مورنائو آغاز شد. سینما در ابتدا، زبانِ ترسهای فروخورده بود؛ جایی که نور و ظلمت بر پرده میجنگیدند تا به ما بگویند فراتر از این واقعیتِ روزمره، دنیای دیگری در جریان است. اما آن قطارِ اولیه که مردم از هراسش گریختند، به جای زیر گرفتنِ ما، ما را با خود به سفری برد که ایستگاه اولش «انجمن شاعران مرده» بود؛ آنجا که آموختیم کلمات و تصاویر میتوانند جهان را نجات دهند.
سینما برای من، مسکنی است که به جای خواباندن، بیدار میکند. سینما یعنی آمیزشِ نبوغِ تعلیق در دستان هیچکاک، که با هر کات، تپش قلبمان را به بازی میگرفت، با رادیکالیسمِ ژان لوک گدار که سینما را از بندِ قصه رها کرد و دوربین را به خیابان آورد تا بگوید: «سینما، حقیقتی است که ۲۴ بار در ثانیه رخ میدهد.»
در این مسیر، به دنیایِ دیوانهوارِ لوئیس بونوئل و آلخاندرو خودوروفسکی پرتاب میشویم؛ جایی که جادو و سورئالیسم، منطقِ خشکِ زندگی را به سخره میگیرند. آنها به ما یاد دادند که رویاهای ما، وحشیتر از آن هستند که در کلمات بگنجند. اما در میانه این هیاهو، کیشلوفسکی با ده فرمانش، از تقدیر و پیوندهای نادیدنیِ میان انسانها گفت؛ سینمایی که مثل یک جراحیِ ظریف، روح را در میانِ رنگها و موسیقیِ «پرایزنر» کالبدشکافی میکند.
و آه از شکوهِ شرق... جایی که آکیرا کوروساوا حماسهی انسانیت را در میانِ باران و شمشیر بنا کرد و در مقابلش، یاسوجیرو اوزو با دوربینی که از سطح زمین بالاتر نمیرفت، قداستِ خانواده و گذرِ آرامِ زمان را در فنجانی چای و لبخندی تلخ خلاصه کرد. اوزو به ما آموخت که بزرگترین درامهای زندگی در سکوتِ میان دو نگاه رخ میدهند. همانطور که فدریکو فلینی در ایتالیا، سینما را به سیرکی از خاطره و خیال بدل کرد؛ جشنی از زوال و زیبایی.
سپس نوبت به معمارِ مه میرسد؛ تئو آنجلوپولوس. او سینما را به یک سفرِ ابدی در مرزهای مهاجرت تبدیل کرد. تماشای فیلمهای او، ایستادن در ساحلی متروک است، جایی که زمان کُند میشود تا ما سنگینیِ تاریخ را بر شانههایمان حس کنیم.
اما در نهایت، دل به سینمایِ خودمان میسپاریم. جایی که سهراب شهید ثالث با نگاهی خیره و بیرحم، «انزوا» را به یک اثر هنری بدل کرد. او به ما نشان داد که تکرارِ ملالآورِ زندگی، خودِ تراژدی است. و سرانجام، به ایستگاهِ آرامشِ عباس کیارستمی میرسیم. او که سینما را به سادگیِ یک هایکو و به طراوتِ یک شاخه گل گیلاس برگرداند. کیارستمی به ما فهماند که سینما زندگیست و دیگر هیچ.