ویرگول
ورودثبت نام
abkeshtkar
abkeshtkarفعال در زمینه آموزش حرفه‏ ای متدولوژی پژوهشها، آمار کاربردی و نگارش مقالات علمی در حیطه های علوم پزشکی و زیستی، علوم انسانی و ...
abkeshtkar
abkeshtkar
خواندن ۳ دقیقه·۸ سال پیش

بعنوان یک دانشجوی تحصیلات تکمیلی، چگونه میتوانم پژوهشگر حرفه ای باشم؟ (بخش اول)


بعنوان یک عضو هیات علمی دانشگاه که فعالیتهای حرفه ای ام، تنها محدود به کلاسهای آموزشی دانشگاه و یا بهتر است بگویم، چاردیواری دانشکده و ....، نبوده و دو دهه فعالیت حرفه ای آموزشی و پژوهشی در حیطه های مختلف (بطور عمده در حیطه علوم زیستی، سلامت و پزشکی، فعالیت داشته، اما با حیطه های علوم انسانی مانند مدیریت، روانشناسی، علوم اجتماعی و حتی فیلدهای بین رشته ای فی ما بین نیز آشنایی دارم) در کارنامه ام دارم، سالهاست که با سوال فوق مواجهم! این سوال ویژه گروه خاصی نیست، گاهی این سوال از جانب دانشجویانی که بتازگی دوره دکترای تخصصی (یا همان پی اچ دی) را آغاز نموده، مطرح میشود و گاهی نیز عزیزانی که بتازگی به عنوان عضو هیات علمی در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی مشغول شده اند، آنرا از بنده و سایر همکارانم، میپرسند و پاسخ مناسب و درخوری برای آن، طلب میکنند.

البته همینجا باید یادآوری کنم که برای پاسخ به این سوال، قصد ورود به یک سلسله مباحث نظری و تو در توی فلسفی نیز ندارم که مخاطب را بیشتر سردرگم نموده و .....!!، بلکه برعکس، قصدم از طرح این سوال بسیار مهم و پرتکرار (بخصوص برای گروههای مورد اشاره)، دادن پاسخی درخور و بقول امروزیها، «مختصر و مفید» میباشد، تا در کنار این پاسخ، یک برنامه عملی و کاربردی برای همه دوستانی که این سوال برای آنها، یک سوال بالقوه یا بالفعل بوده، ارائه نمایم.

از موضوعات مقدماتی و زمینه ای پژوهش در سطوح جهانی، منطقه ای و ملی که بگذریم، باید به این نکته توجه کنیم که پرداختن به حرفه پژوهشگری نوین در سطوح جهانی (یعنی برای اینکه پژوهشگری در مقیاس جهانی باشیم و نه اینکه فقط در محدوده یک کلاس به ما عنوان پژوهشگر اطلاق گردد!!!)، الزامات و بایدهایی دارد که از طریق توجه به این الزامات است که میتوانیم فرایند دستیابی به این جایگاه را تعریف، و یا بهتر است بگویم «بازتعریف» نماییم. چرا که متاسفانه این سوال، بطور مشخص و اختصاصی در محیطهای آکادمیک، طرح نشده و به آن توجهی نمیشود. بسیار بدیهی است که در این شرایط، هر فردی به مصداق « .... هر کسی از ظن خود شد یار من ...»، یک تعریف ذهنی برای خودش داشته که براساس آن فرایندی را که خصوصیت ذاتی و بنیادی آن، «آزمون و خطا» است را در این مسیر، پیشه خود قرار میدهد.

در پاسخ به این سوال اساسی، هدف این است که در انتها یک برنامه مشخص برای ارتقاء دانش و مهارتهای مورد نیاز مخاطبین، در اختیار آنها قرار گیرد. با این دیدگاه، میپردازم به دانش و مهارتهایی که یک فرد آکادمیک باید برای دستیابی به جایگاه یک «پژوهشگر حرفه ای» در رشته یا حیطه علمی خودش، داشته باشد.

دانش و مهارت اول) جستجو در منابع علمی:

در جهانی که در شرایط فعلی زندگی میکنیم، دو ویژگی انفجار اطلاعات و تغییرات سریع روشهای دسترسی به اطلاعات، حائز اهمیت زیادی میباشند. هر دو ویژگی فوق، ضمن اینکه نوید بخش شرایط بهتر و مطلوبتر برای پژوهشگران آکادمیک هستند (اطلاعات بیشتر و بهنگامتر، دسترسیهای راحتتر و با هزینه های کمتر و ...)، اما با خود، چالشهایی را هم بوجود می آورند. جدا کردن اطلاعات معتبر از اطلاعات نامعتبر یا با اعتبار کمتر، دسترسی به منبع اصلی اطلاعات، یادگیری روشهایی که جایگزین روشهای قبلی میشوند و ....، تنها برخی از این چالشها میباشند که اهمیت آن برای پژوهشگران حرفه ای، قطعاً بیش از کاربران عمومی اطلاعات است.

با این تصویر از جهان امروز، بدیهی است که اگر بخواهیم در کوتاهترین زمان ممکن، به معتبرترین اطلاعات دسترسی پیدا کنیم، لازم است همواره دانش و مهارت قابل قبولی در زمینه موضوع «جستجو در منابع علمی» داشته باشیم.

آن بخش از محتوای وب که آنرا میتوان دانش حاصل از پژوهشها دانست (محتوای مقالات علمی، سمینارها یا کنگره های علمی، پروتکولهای مطالعات پژوهشی، کتب و ...)، نیز دارای دو ویژگی مورد اشاره میباشند. توجه به این نکته حائز اهمیت است که از اطلاعات نمیتوان به صورت مستقیم در تصمیم گیریها استفاده نمود و برای این فرایند، لازم است ابتدا اطلاعات را به دانش تبدیل کرد. دانش و مهارت (یا هنر) جستجو در اطلاعات، ارزیابی اعتبار اطلاعات و همچنین نقّادی این اطلاعات، مجموعه دانش و مهارتهایی است که یک پژوهشگر حرفه ای باید از آن برخوردار باشد.

..... پایان بخش اول (ادامه دارد !)

پژوهشروش تحقیق
۵
۰
abkeshtkar
abkeshtkar
فعال در زمینه آموزش حرفه‏ ای متدولوژی پژوهشها، آمار کاربردی و نگارش مقالات علمی در حیطه های علوم پزشکی و زیستی، علوم انسانی و ...
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید