با خواندن بی کتابی متوجه خواهید شد که نویسنده برای پُختن این داستان چه حجمی از تحقیق را متحمل شده است. آن هم وقتی داستانی را بخواهی بنویسی که در حال و هوای مشروطه و به توپ بستن مجلس و دعوای بین مشروطه چی ها و غیرمشروطه ای ها باشد.
داستان بی کتابی، گویای یک جنایت است. یک جنایت بزرگ در دوره ای از تاریخ، آن هم عصر قاجار در پرحاشیه ترین دورانها که نامش را اگر با شرمی بر پیشانی عرق کرده، کتاب دزدی بگذاریم بهتر است.
شخص کتاب دزدی که نامش لسان الدوله است و کلیددار کتابخانه ی شاه و دربار. در بیشتر زمانهای سوت و کور، گاهی چندین برگ از نسخه ای را جدا می کند و گاهی نسخه ای دست نویس را برمی دارد و در انبارِ خانه اش پنهان می کند
شاهِ وقت، زمانی که لیاخوف را مامور میکند تا مجلس را به توپ ببندد، بیش از این نمی توان توقع داشت که لسان الدوله های دربار خیانت نکنند. بدتر از دزدی برای نام گذاری این خیانت، بی کتابی است که لسان الدوله انگار خودش نام این کتاب را با جنایت خودکرده اش انتخاب می کند. وقتی از جانب دربار به او شک می کنند و جنابش را اخراج می کنند و پس از مدتی با عده ای قزاق درب منزلش صف می کشند و احضارش می کنند، لسان الدوله در آن دقایقی که صدای پر از عصبانیتشان را می شنود، تمام کتابها و برگه های دزدیده شده را که در اصل باید بگویم بخشهای وسیعی از تاریخ را، در حوض خانه اش میان آبها می اندازد و با گذاشتن دری به روی حوض پر از آب، قائله را پایان می دهد. و تاریخ را به بوسه های سرد ماهی های کوچک قرمز در میان آب می سپارد.
و باید بودیم و می دیدیم که در آن لحظه تاریخ چطور درون آب دست و پا می زد.
جایزه ادبی جلال نوش جان نویسنده و ادبیات
بی کتابی را خواهش می کنم بخوانید
رمان بی کتابی
نویسنده محمدرضاشرفی خبوشان
انتشارات شهرستان ادب
یادداشت کوتاه
عباس میبدی
طلبه و فعال فرهنگی
