باسم رب
#هر_بحران_یک_فرصت
مقدمه اول:
"آدم همیشه تو محدودیت ها ستاره میشه!!!"
قسمتی کمابیش معروف از تِرَکی کمابیش معروف از خواننده‌ای کمابیش معروف. (سرباز وطن/یاس)
هرکسی از دوران جهالتش نشانه ای برایش مانده، یک نفر، یک "فقط به عشق تو فاطی" ی بد خط با جوهر آبی، روی ساعدش، دیگری رد چاقوی گنده لات محله ی بالاتر بر گوشه ابرویش، من هم حفظ بودن همچین آهنگ های بی سر و تهی! خدا را شکر در دوران جهالتم پا را از این فراتر نگذاشتم :)) اما با همه ی بی‌خود بودنشان گاها عبارت های جالبِ توجهی درونشان یافت میشود، مثل همینی که این بالا نوشته ام.
مقدمه دوم:
حضرت امیر، علی بن ابی‌طالب که اوج خداشناسی و کمال عرفان و نهایت معرفت است (از یاس رسیدیم به کجا!) شناخت خود از خدا را در "به هم شكستن عزم‌ها و فرو ريختن تصميم‌ها و برهم خوردن اراده ها و خواسته ها" عنوان میکند. (نهج البلاغه، حکمت 250)
مقدمه سوم:
ما با وجود اینکه علاقه ای که به تحریم شدن و محدودیت نداریم، به آن به چشم یک فرصت برای رشد درونی خودمان و جهش در تولیدمان می‌نگریم. هرگز از دنیا نخواسته‌ایم که راه بر ما ببندند ولی از آن طرف هم منتظر چراغ سبزشان ننشسته‌ایم و معتقدیم اگر اهل عمل باشیم پیروزی از آن ماست.
به نظر می آید که دارم پرت و پرت می‌‌بافم ( احتمالا اگر دوران جهالتتان پایان نیافته باشد صفت و لفظ دقیق تری به ذهنتان خواهد رسید : ) ) اما حقیقت این است که این حرف ها و دیدگاه ها، همه ریشه ای واحد دارند. فلسفه واحدی ست که این ها را حمایت میکند. فلسفه ای اسلامی که در نهایت عقلانیت، نوعی عرفان درون خود دارد:
انسان به خاطر اختیار و عقل و دیگر نعمت های برجسته ای که نسبت به دیگر مخلوقات دارد، مسئولیت انتخاب و برنامه ریزی را بر عهده دارد. باید سعادت و کمال خود را بشناسد و با همه توان به سمت آن حرکت کند، برای آن برنامه های بلند مدت و کوتاه مدت بریزد و از هیچ فرصتی غافل نماند. همه اینها برای این است که "رشد" کند و از بنی بشر بودن به سمت انسانیت حرکت کند که اگر در این مسیر به همه چیز برسد و به این نرسد، باری بر زمین نگذاشته و فقط خود را خسته کرده. اما این تمام ماجرا نیست، فقط یک سرِ آن است که نمودی از وجود عقلانیت در فلسفه اسلامی دارد.
سر دیگر ماجرا، خدای واحدی ست که جهان را اداره میکند و رب هر مربوبی ست و به قول خودمان، عند برنامه ریزی و این کارهاست! اوست که بر ریز و درشت اعمال ما آگاه است و از قصد و نیت مان در کوچک ترین کارها، مطلع است. در کارش خطا راهی ندارد و از او مهربان تر هم وجود ندارد. همه اینها یعنی او بیش از خود ما بر رشد ما مشتاق است! و بهتر از ما راه آن را می‌داند. اما امان که ” كَلاَّ إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى / حقا که انسان حتما سرکشی میکند."
ما بر اساس وظیفه ای که نوع خلقتمان به دوشمان گذاشته، دور هم می‌نشینیم، هم فکری می‌کنیم، خود را به آب و آتش می‌زنیم تا بهترین راه برای رشد خود را بیابیم. بهترین مقصد ها را نشانه رفته و امن ترین مسیر ها را انتخاب می‌کنیم. بعد از همه اینها، امیدوارانه در مسیر انتخابی‌مان گام برمی‌داریم و حرکت خود را تحسین می‌کنیم. اما همان طور که گفته شد این یک سر ماجرا ست.
سر دیگر هم نقشی دارد در این حرکت و مسیر. اوست که می‌داند با وجود همه تلاشی که کردیم در طی طریقی افتاده ایم که نهایت امر نیست و جای اصلاح دارد. او که نمی تواند کج روی بنده ی وظیفه‌شناس خود را ببیند دست به کار میشود. باید اشتباهات را اصلاح کند تا خطاهای خلیفه‌اش همه چیز را به هم نزند. حال از به هم خوردن برنامه هایت، خدایت را شناختی؟ در فرو ریختن اراده هایت، دست خدا را دیدی؟ اوج محبت خدارا، پشت درهم شکست عزم ها چشیدی؟
"بحران"، نِمودی از برنامه خدا برای ماست که ظاهری ترسناک اما باطنی مادرانه دارد. نه اینکه بگویم این تنها بخش ماجرا ست! نه اینکه بگویم اعتقادی به عذاب الهی و تنبیه او ندارم که آن هم فلسفه ای دارد و چیزی دور از محبتِ یار نیست. میخواهم بگویم این بخش بزرگی از ماجرا ست که فراموش شده.
چنین است که باید هر لحظه شکرگزار خدا باشیم و نمی‌توانیم شرّی را به او نسبت دهیم. و چنین است که باید به هر بحران به چشم یک فرصت نگاه کنیم و در محدودیت ها امید به ستاره شدن داشته باشیم. هیچ کدام از اینها به این معنا نیست که ما طالب چیز منحوسی مثل کرونا در جهان خود باشیم چرا که ما باید بر اساس وظیفه مان، در پی رقم زدن جهانی بدون درد و بیماری باشیم. این مطلوبی ست که عقل مان به روشنی بیان میدارد. اما اینکه نتیجه تلاش ما چه خواهد شد دست ما نیست، دست اوست که عالم را در دست دارد. که ما مأمور به وظیفه ایم، نه نتیجه! چراکه در محقق شدن نتیجه ها به ما اختیاری نداده اند، فقط در انجام به وظیفه ها مختاریم و ” لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفسًا إِلّا وُسعَها"
خب، اکنون هم بحرانی در جهان آمده و برنامه ها را به هم زده، از مدرسه و دانشگاه و کنکور بگیر، تا مغازه ها و تولیدی ها، تا مساجد و هیات ها، همه و همه برنامه شان زمین خورده. وقت شناختن خداست! نوبت سر دیگر ماجراست تا قدرت ابدی اش را مجددا به ما گوش زد کند و ما را به خودمان بی‌آورد.
از اولین روزهای کرونا نگران ایام ماه محرم بودیم که قرار است چه بشود؟ ما که عمری شانه به شانه ی هم سینه زنی می‌کردیم و در هر مجلسی ده بار به سخنران کاغذ می‌دادیم که از مستمعین خواهش کند قدری جلو تر و جمع و جور تر بنشینند تا بقیه عزیزان بیرون روی پا نباشند، محرم را چگونه با کرونا سر کنیم؟
اما امروز می‌بینید که وقتی انسان هایی خالص و فراتر از بنی بشر، در بحران قرار بگیرند، چگونه آن را به فرصت تبدیل می‌کنند. چه قدر هر سال پول خرج غذاهایی می‌شد که عمده اش اگر دور ریز و خراب نمیشد، به دست کسی می‌رسید که احتمالا چشم به راه آن نبوده. برای تبرک میگرفته و انصافا که کمتر از هشت قیمه و دو پرس چلو کباب، تبرک به حساب نمی آید! اما امروز به لطفِ این بلا، همان پول خرج کسی شد که نانی در سفره اش نداشت.
چه قدر محرم آمد و رفت اما خانه ها و کوچه های ما بوی محرم نگرفت و هرچه بود در حسینیه ها و مسجد ها بود؟ البته همیشه بوده اند کسانی که تا آفتاب محرم بر زمین میخورد، پارچه سیاه ها را به در و دیوار خانه شان میزدند اما امسال این جریان، شور دیگری گرفته است.
چه کسی گفته برای روضه‌خوانی باید یک مکان خاص پیدا کنیم و فلان آخوند و بهمان مداح را هم دعوت کنیم و دیگر حداقلِ حداقل، عدس پلو در خیک عزاداران بریزیم تا روضه مان روضه شود؟ امروز می‌بینیم که یک روحانی می آید دست دو جوان را میگیرد، کنار خیابان یک روفرشی پهن میکند و روضه اش را میخواند. هر کسی هر رد میشود حداقل یک سلامی به سیدالشهدا می‌دهد. احیانا روسری‌اش را هم جلوتر میشکد . چه بسا از تصمیم اشتباهی که گرفته بود و در پی عملی کردن آن بود، برگردد.
و هزاران اتفاق خوب دیگر که باید از اهلش شنید. وقتی خودمان برای خوب شدن مقاومت می‌کنیم و پی راه حق نمی رویم، خدا خودش از سر محبتش، مارا مجبور به اصلاح میکند. هرچند، این اصلاح هزینه خودش را هم دارد، چرا که ما به خوبی به وظایف خود نپرداخته ایم.
