
کوه باشی، سیل یا باران چه فرقی میکند؟ سرو باشی، باد یا طوفان چه فرقی میکند؟
زدن این حرف ها برای کسی که خود همچون کوه پشتوانهی ملتی ست و مانند سرو الگوی پایداری راحت است. برای منِ مشتی خاک و چوبی خشک، شنیدنش هم اشک به پهنای صورت به بار میآورد. آری حاج قاسم، برای تو باد و طوفان، سیل و باران هیچ توفیر نمیکند. که تو زمام اینها را بر دست داری و دیگر از کم و زیاد شدنشان هراسی نداری. پشتت گرم است به خدایی که هوای بندگان صالحی چون خودت را دارد. اما برای من، قطره ای باران گِل شدنم را کفایت میکند و نسیمی از جا کنده شدنم را. هیچ امیدی ندارم جز اینکه خود را آویزان کنم بر چون تویی تا با صد واسطه هم که شده، وصل شوم به آن قدرت لا یزال و ابدی. روزگاری، برای ما کوهی بودی که حین رو در رویی با دشمنِ وحشی، بی تکیه گاه نمی ماندیم. کافی بود بودنت را به خاطر آوریم. بودن تویی که نشانه ی دست خدا بودی و بوی او را میدادی. دست هایمان را دور تنه تنومندت حلقه می کردیم و شکی بر ریشه های در زمین محکم شده ات نمیبردیم. البته برای اهلش امروز هم همین است. بلکه آن درخت تنومند تر شده و آن کوه پایدار تر. اما برای من چه؟ من که اینها سرم نمی شود حاجی! من که عقلم به این چیز ها قد نمی دهد به چه دل خوش کنم؟ کجا به دنبال صدای خنده ات باشم؟
مرزها سهم زمین اند و تو سهم آسمان... آسمان شام با ایران چه فرقی میکند؟
قرار بود سهم آسمان باشیم، قرار بود مانند تو و در کنارت آسمانی بشویم. این وعده ای بود که خدا از تمام بنی بشر گرفت. اما عجیب است این خاکی زمین که مارا بین مرز های خود گیر انداخته است و رهایمان نمی کند. قرار نبود ما خوراک مرز هایش شویم اما شدیم و شد آنچه میبینی. قرار بود قدم به قدم اوج بگیریم و بال باز کنیم و در آسمان بی کران، بی حد و مرز مقرب شویم اما هر قدمی که برداشتیم با صورت به زمین خوردیم. شاید هم قدمی برنداشتیم و خود را با این زمین سرگرم کرده ایم. خاکی شده ایم حاجی، اهل خاک. ما بهشتی بودیم و قرار بود مدتی میهمان اینجا باشیم اما غربتمان را فراموش کردیم و به این ویرانه عادت کرده ایم. آری... برای من آسمان شام با ایران که سهل است، آسمان خانه خودم با همسایه ام هم فرق میکند. که برای ما آسمان از ابر ها بالاتر نمیروم. چشمی نداریم که بالاترش را ببیند، بالی نداریم که بر فرازش پر بکشد. پاهایمان را از زمین برنمیداریم و برای راه رفتن، آنها را خاک میکشیم تا مبادا ذره ای فاصله گرفته باشیم.
قفل باید بشکند، باید قفس را بشکنیم... حصر الزهرا با آبادان چه فرقی میکند؟
آری. باید قفل ها را بشکنیم. برای تو که قفل های خودت را شکسته ای، حرف زدن از شکستن قفل دیگران و رها سازی مظلومان ساده است. برای من هم حصر الزهرا و آبادان فرقی ندارند. من تفاوتی نمیبینم چون در قفل های وجودم گیر افتاده ام و تو فرقی نمیبینی چون آزادمردانه، مثل خودت آزاد شدن را برای همه آرزو میکنی. و نه تنها آرزو که برایش جان میدهی. ما نیز پیش خودمان نشستهایم و در خلوت با قفل هایمان ور میرویم. به خیال خودمان داریم کم کم از آنها رهایی می یابیم و خود را برای پرواز آماده میکنیم. اما با همین آوردن نام پرواز، دنبال میان بری زمینی، برای رسیدن به پرواز میرویم. تا اگر راه دارد خود را مجبور به باز کردن این همه قفل نکنیم. اما امان که راهی نیست و وقتی متوجه میشویم که انبوهی از قفل ها بر گردنمان افزوده شده. ما خودمان مرزهایمان هستیم. حائلیم که باید از میان برخیزیم اما جا خوش کرده ایم. به خیال خودمان بهتر از نشستن روی تشکی گرم و نرم نمی شود. پرواز نچشیده ایم که این گونه ایم. اما تو پرکشیدی و بالا رفتی و بی چارگی مارا دیدی. اگر نبود اینکه هرکه پر بکشد، دلسوز زمینگیر شدگان میشود، دیگر امیدی نداشتیم.
مرز ما عشق است، هرجا اوست همان جا خاک ماست... سامرا، غزه، حلب و تهران چه فرقی میکند؟
تو آسمان را برای خودت انتخاب کردی تا مرزت بشود عشق بی کران و لایتناهیِ حق و حقا که خوب عاشقی کردی و پا به پای مرز دویدی و کوتاهی نکردی. در همان اثنا که ما با عقل خود، کلیدی برای قفل هایمان میساختیم، تو عاشق شدی و همه را یک باره گسیختی و پر کشیدی. معاندانه به تو نگاه کردیم و گفتیم: نه! این حقیقت ندارد. نمی تواند... با عقل جور در نمی آید! و ما در مرز های زمین ماندیم اما تو آسمان را سهم خود کردی. ما آثار عالمان را تورق میکردیم و تو عارفان را درس میدادی. ما کلید میساختیم و تو قفل ها را ذوب در عشق میکردی. ما زمین گیر شدیم و تو آسمانی... برای تو نباید هم حلب با تهران فرقی بکند. عشق که اینها سرش نمیشود. مرز نمیشناسد بی مروت.
هر که را صبح شهادت نیست، شام مرگ هست... بی شهادت مرگ با خسران چه فرقی میکند؟
آهای اهل زمین! گوش فرا دهید به آنچه میگویم شما را. اگر با بال های وجودتان پرواز نکنید، شما را با منجنیق به پرواز در میآورند! گریزی نیست... این زمین جای ماندن نیست... صدایم را میشنوید؟ میشنویم حاجی. اما خود را زنجیرپیچ کردهایم و سفت چسبیدهایم بر این زمین سرد. قرار بود میهمانی گذرا باشیم اما خود را صاحب خانه پنداشتیم و شد آنچه نباید میشد. حال تو مارا از آسمان فرا میخوانی. به خدا که من هم میخواهم از شما بشوم و خودم را رها کنم از این زنجیر ها. اما قدری ضعیفم... خیلی ضعیفم. قطره ای عشق نیاز دارم که در وجودم ریخته شود تا با آن خودم را از یوغِ ستمِ خودم رها سازم و اهل آسمان شوم. که ما راهی جز جدا شدن از این زمین نداریم. حال یا خود پر میکشیم یا به زور مارا از تعلقاتمان جدا میکنند. که اگر سرانجاممان به پروازی عاشقانه ختم نشود، به کنده شدنی دردناک ختم میشود... گریزی نیست...
اگر تکانی به بال هایت دادی و مرزت شد عشق و سهم آسمان شدی که هیچ... همه چیز از آن توست. تو امیری، تو خلیفه ای و چیزی از دست ندادهای. اما اگر همه عمر ناچیزت را به بهانه ی کلید ساختن، به بستن خود بر زمین سپری کرده ای، هیچ در چنته نداری. هیچ به معنای مطلق کلمه. زنجیر های ناچیزت را که دانه دانه بافته بودی در طرفة العینی نابود میکنند. اولش انگار که همه داراییات را گرفته اند اما قدری که ارتفاع گرفتی، نه آن زنجیر ها که تمام این زمین آنقدر برایت ریز و ناچیز میشود که پی میبری عمرت را هدر داده ای. اما حیف و صد حیف که دیگر دیر است... خیلی دیر... بال های تو دیگر فرصتی ندارند و مهر زمینی بودن بر پیشانی ات خورده. شاید هم بر قلبت.