«و روز یکشنبه، دوازدهم ماه ربیعالآخر، از گرگان برفت. و از اینجا دو منزل بود تا سِتارآباد. به راهی که آن را هشتادپُل میگفتند. بیشههای بیاندازه و آبهای روان؛ و آسمان آن سال هیچ رادی نکرد به باران.»
این را بیهقی مینویسد. از همراهان امیر بوده و نزدیک واقعه. و لشگری را تصور کن که از خانهی خود بار بسته و به سوی طبرستان میرود؛ و جلوی لشگر امیر مسعود که آی سرخوش است از گرمی خورشید که به پشتش میخورد و روی اسب خود کمر راست کرده و به مقصدش، آمل فکر میکند. آسمان هیچ رادی به باران نمیکند.
«که اگر یک باران آمدی، امیر را باز بایستی گشت به ضرورت؛ که زمین آن نواحی با تنگیِ راه سُست است و جویها و جرها بیاندازه. که اگر یک باران در یک هفته بیاید، چند روز بیاید تا لشگری نه بسیار بتواند رفت، چندان لشکر که این پادشاه داشت چون توانستی گذشت؟»
امیر خوب میداند که یک باران که بزند دیگر ادامه نمیشود داد. باید به مقصد نرسیده دست از پا درازتر برگردد خراسان. اما یک جای کار میلنگد. امیر نمیداند در خراسان چه خبر است.
«ولیکن چون میبایست که از قضای آمده بسیار فساد در خراسان پیدا آید، تقدیر ایزدی چنان آمد که در بقعتی که پیوسته باران آید، هیچ نبارید.»
امیرمسعود هیچ خبر ندارد که همزمان که با لشگرش راه سوی طبرستان دارد، دشمن به سوی مقر اصلیاش، خراسان حرکت کردهاست. حال امیر را تصور کن که چه سرخوش است از این سفر. که چه قندی در دلش آب میشود از این «موفقیت». غافل از این که هر یک قدم که برمیدارد یک قدم دورتر میشود از خانه و همزمان یک قدم هم دشمن به خانه نزدیکتر میشود. میبینی؟ میبینی «و عَسىٰ أَنْ تُحِبوا شَيْئًا و هو شَر لکم» را؟ در قاب به قاب این داستان نفس میکشد و بازدمش به صورت امیر مسعود میخورد، به هر قدمی که اسب امیر برمیدارد. که این آخرین سفرهای امیر است.
از من میشنوی، یعنی من دوست دارم این را به تو و خودم بگویم که از چیزی که میدهند آنقدر خوشحال نشو، از چیزی که از دستت میرود هم آنقدر دلت نگیرد. حیف دلت هست آخر. بارها شده در این زندگیام که فکر کردهام به طبرستان میروم و موفقام و بعدا فهمیدم که چه چیزها که در خراسان، در خانهام غارت نکردهاند در غیابم. از تو چه پنهان برعکس هم پیش آمده چند باری؛ که در مسیر بودهام که بارانی زده و خجالتزده و با لباسهای خیس مسیر کج کردهام به خانه؛ و بعداها چیزهایی فهمیدهام که از همان بارانی که آن روز به آن بدترین بد و بیراهها را میگفتم معذرت خواستهام و گفتهام خدا پدرش را بیامرزد. امیر مسعود خوب میتاخت در هوای آفتابی و خوب دور میشد، که ای کاش نمیشد.
راستی بیهقی داستاننویس عجیبی است، در زندگی و نوشتههایش به چیزهایی نگاه میکند که من و تو اصلا به گوشهی چشممان هم نمیآید، چه برسد به این که کنار هم بگذاریمشان و با این ادبیات قوی مکتوبش کنیم. بیهقی ادامه میدهد:
«و روز یکشنبه، بیست و دوم جمادیالآخر، امیر از آمل برفت. و مُقام اینجا چهل و شش روز بود. و در راه که میراند [...]؛ و بارانها پیوستهشد در راه...»
حالا امیرمسعود میخواهد برگردد، باران ولکن ماجرا نیست.