تو ماشین نشستیم و طبق معمول تو ترافیک گیر کردیم. میگم: من هر چی آشنا از اصفهان میشناسم اکثرشون یه تنهای به هنر زدن. یا شاعرن، یا موسیقی میفهمن و میزنن، یا نویسندهان.
میگه: هر شهری یه خصوصیتی داره. آدمهایی که توش زندگی میکنند میفتن تو موج اون شهر و شهر میبرشون اون وری. شیراز که میشنوم حس میکنم آدم باید اونجا عاشق و سرگردون بشه؛ اصفهان که میشنوم انگار هنر از سر و روش میباره. همین تهران رو ببین. آدم حس میکنه ساختنش برای آدمهایی که زور میزنن موفق بشن.
...
راست میگه. تهران رو ساختن برای آدم موفقها. برای زیادهخواهی. برای این که از سر و شونه هم آدمها بالا برن تا بالاتر بقیه برسن. بیشتر داشته باشن. برای تکاثر. که من از تو موفقترم. من از تو زیباترم. حتی من از تو شادتر و خوشحالترم و فقط برای این خوشحالم که به تو نشونش بدم. آنقدر زیاد که روی چیزهایی که از دست دادهایم و یا برامون ارزشی نداره و میدونیم از دست میدیم هم فخر میفروشیم. که حتی سنگ قبرهامون رو هم میشمریم. که حتی زرتم المقابر. حتی رنج. حتی حضور بیغش. حتی لبخند رو به آینه. حتی رقص در تراس. حتی سیگار.
اما خب اینطور نمیماند؛ بعدا میفهمیم. نه اصلا، اینطور نمیماند؛ بعدا میفهمیم... *
بیا یک طور دیگر ببینیم. تا به حال به این فکر کردی که بو مثل چیزهای دیگر نیست؟ که مثلا مزه رو میشود گفت یک غذایی تلخ یا شور و یا شیرینه. من مزهی تلخ دوست دارم یا ندارم. ولی بو هیچ خصوصیتی نداره. یا خوبه یا بد. هیچ دلیلی هم برای خوب بودنش نمیشود آورد، برای بد بودنش هم. انگار این خوبی و بدی تو ذاتش تنیده شده. کاریش نمیشود کرد. همه بدون هیچ توضیحی درکش میکنند. انگار بو خاصیت الهی داشته باشد. بیخود نیست شاعرها به بو و رایحه حساس بودهاند. که دربهدر دنبال «بوی زلف یار» میگشتهاند. مثلا حافظ که میگوید «به بوی زلف و رخت میروند و میآیند/ صبا به غالیهسایی و گل به جلوهگری». و همینجا متوقف شدهاند. توضیحی ندادهاند. که عشاق خود میفهمند بوی زلف یار چیست. بگذریم. از بحث دور نشویم. هر شهری بویی دارد. عمیق نفس کشیدهای در تهران؟ وقتی در آن عمیق نفس بکشی دودش شروع میکند اول از گلویت پایین میرود و بعد در تنت پخش میشود. بوی تهران همین است. همانطور که شاعرها از بوی زلف یار توضیح ندادهاند که مخاطب اهل، خودش میفهمد چیست و هر که در پیاش بیفتد راه به کجا میبرد؛ اینجا هم بعد از بوی دود تهران نمیشود چیزی گفت، که مخاطب اهل خودش میفهمد اگر در پی این دود بیفتد راه به کجا میبرد. اصلا تهران شهر سرفه است، نه نفس عمیق.
عمیق نفس کشیدن حوصلهای میخواهد، ذوقی میخواهد که با زیستن در عجله و با حرص زیادتر داشتن ماها جور در نمیآید. ما شبانهروز پی بیشتریم. در حالی که برکت لزوما بیشتر داشتن نیست. جاری بودن است. برکت در همان دست دادن گرم به رفیق است و لبخند اول صبح. برکت همان سیالیتی را دارد که در رایحه هست. تهران ولی بوی گم کردن میدهد. که هر قدم که در آن برمیداری کمی از جاری بودنت کم میشود انگار.
راستی اصلا تو تا به حال پیامبری دیدهای از شهر مبعوث شدهباشد؟
(این متن تکمیل شود شاید روزی)
آه سانفرانسیسکوی سورئال من/ آه پاریس بد نام شده/ آه فرانکفورت نفرینی/ میلان خسته میلان تنها/ کلن کلافه/ به انزلیای که #جا_گذاشتمش
*: الهاکمالتکاثر، حتی زرتمالمقابر، کلا سوف تعلمون، ثم کلا سوف تعلمون.