جایی که امروز در مسیر حرفهایم ایستادم، مرهون تصمیمهای به ظاهر نادرست (و به طور دقیقتر ریسک) من و اطرافیانم در بزنگاههاست؛ چیزی که از دیدگاه بعضی شانس و تصادف به حساب میاد.
۴سال پیش و بعد از ۳سال همکاری پاره وقت، تصمیم گرفتم از اولین شرکتی که تجربه رسمی کاریم باهاش شروع شده بود، جدا بشم و بالاخره آخر شهریور بیرون اومدم. همکاری من با رابین (که ۶ماه بعد از پیوستن من، در نوژا ادغام شد) با معرفی یکی از سال بالاییهامون به فرید (مدیرعامل و از ورودیهای قدیمیتر دانشکده) و یه مصاحبه سطحی شروع شد؛ مصاحبهای مناسب کسی که هنوز از دانشگاه فارغالتحصیل نشده و تجربه کاری نداره. ۳سال بعد که بالاخره دل رو به دریا زدم و تصمیم به جابهجایی گرفتم، اولین دلهرهام مربوط به یافتن مقصد و دومیش مربوط به مصاحبه بود: «از کجا شرکت خوب پیدا کنم؟ تو مصاحبه چی میپرسن؟?». به خصوص که مدیرم تو مصاحبه خروج و در جواب اینکه که گفتم دلیل اصلی رفتنم، نحوه تفکر و تصمیماته نه شرایط مالی، گفته بود: «خودت میری میبینی که همهجا همینه!»
از اواسط تابستون رزومهام رو برای دوست و آشنا فرستاده بودم و چند جایی که معرفی شده بود، رفتم؛ اما حسم بهشون خوب نبود. من برام فرهنگ کاری خیلی مهم بود و اصلاً به خاطر همین بود که از نوژا جدا شده بودم. برای هر کدوم از شرکتها تلاش میکردم یه دوست یا آشنا تو شرکت پیدا کنم که بتونم از حال و هوای شرکت بپرسم. اون زمان تعریف یه خطی مقصد رو گذاشته بودم «استارتاپ رشد کرده» و با این تعریف، پیچک و کافهبازار طبق شناخت دورادوری که ازشون داشتم، مقصدهای مورد علاقهام بودن. براشون رزومه فرستادم و وارد فرآیند جذبشون شدم. یه شرکتی هم به اسم اپسان باهام تماس گرفت و وقت مصاحبه تنظیم کرد؛ شرکتی که اسمش رو هم نشنیده بودم و تا ۲سال بعد نمیدونستم رزومهام چطور به دستشون رسیده!
کافهبازار رو بیشتر دوست داشتم و فرآیندش رو زودتر شروع کرده بودم؛ ولی بعد از مصاحبه دوم، ضمن تشکر از توانمندیهام، از اینکه نمیتونن باهام همکاری کنن ابراز ناراحتی کردند و پایان خط. مصاحبه اولم با پیچک و اپسان به فاصله دو روز و هر دو حوالی ۹-۱۰ صبح بود. با اینکه پیچک به مراتب دورتر بود، مسیر خونه تا شرکت رو کمتر از نیمساعت رفته بودم و برای اپسان هم همین حدود وقت گذاشته بودم. اما اوّل یه خروجی رو رد کردم و همین اشتباه من رو یه ۱۵ ۲۰ دقیقه عقب انداخت و بعد از سر بیتجربگی و نشناختن فاجعهای به نام «جای پارک در جردن»، ۴۵دقیقهای برای پیدا کردن جای پارک چرخیدم و بالاخره با یک ساعت تأخیر به مصاحبه رسیدم! با دستی که میلرزید و لیوان آبی که در اولین مواجهه با فرهنگ self-service شرکت خودم از آبسردکن پر کرده بودم، تو اتاق جلسه منتظر نشستم تا با تأخیر معنیداری، پریسا و میگل وارد اتاق شدن و مصاحبه شروع شد. بعدتر فهمیدم دلیل تأخیر این بوده که کسی که قرار بود من رو مصاحبه کنه گفته «مصاحبهاش نمیکنم! کسی که انقدر تو قرار اول تأخیر داره، قابل اتکا نیست» و بچههای HR با این توضیح که «تا اینجا اومده؛ خوب نیست که اینطور بگیم و برگرده»، از پریسا خواسته بودن به جای نفر قبلی من رو مصاحبه کنه. مصاحبه خوب پیش رفت و برای مرحله دوم دعوت شدم (و البته که از ترس تجربه قبلی ۲۰دقیقه زودتر رسیدم و باز به نظر میرسید با زمانبندی میونه خوبی ندارم ?). اون موقع من تازه کارشناسی ارشد قبول شده بودم و به شرکتها میگفتم چیزی که میتونم تعهد بدم ۱۵۰ساعته، ولی ممکنه بیشتر بتونم. پیچک اگرچه مصاحبهاش خوب پیش رفته بود، سر همین موضوع توافق نکرد؛ ولی اپسان، این شرکتی که معلوم نبود از کجا پیداش شده، به پیشنهاد حامد با من قرارداد مسئولیتی تمام وقت بست.
دو سال بعد، در روزهایی که با اشک و آه داشتم از شرکتی که روز اول، آخرین گزینهام بود —ولی نقطه شروع شکلگیری خیلی از چارچوبهای ذهنی کاری من شده بود— جدا میشدم، بالاخره معرفام رو پیدا کردم! بعد از اینکه بابت رقم زدن چنین تجربه خوبی تشکر کردم، ازش پرسیدم که چرا دوست نداشته بگن کی معرفی کرده؟ و اینطور جوابم رو داد: «همون زمان نمی دونستم کار خوبی می کنم یا نه. من تجربه خوبی از کار تو فناپ نداشتم. نه اینکه بگم همش بد بوده ولی درد داشته برام. دوست نداشتم یه نفر دیگه هم دردش بیاد.»
دوباره وقت انتخاب مقصد و مصاحبه بود؛ اون هم در شرایطی که به شدت از لحاظ روحی به خاطر اتفاقات شرکت آسیب دیده بودم. نزدیک به ۱۰ شرکت و ۲۰ جلسه مصاحبه رفتم و برای خودم یه لیست سؤال داشتم که بعضیش برای مصاحبهکنندهها عجیب و چالشی بود و خیلی از شرکتها با دلیل محترمانه «عدم انطباق فرهنگی» من رو رد کردن. این بار امّا اوضاع یکم بهتر از سال ۹۵ بود، از یکی از شرکتهای مجموعه توسن و fax.ir پیشنهاد داشتم و یه گزینه روی میز هم آروان بود. شرکتی که یادآور اپسان و ترس از تجربه دوباره رنج «بار دیگر شرکتی که دوستش داشتم...» بود —به خصوص با سایه فناپ بالای سرش. البته فقط هم من نبودم که مردد بودم! آروان هم از یه طرف به خاطر اینکه به مراتب بیش از ظرفیت ساختمون مطهری نیرو گرفته بود و جابهجاییش به ساختمون جدید به تأخیر افتاده بود، جذب رو متوقف کرده بود و از طرف دیگه، در مورد خود من تردید داشتن. مصاحبه آخر با تیم راهبری و فرهنگ همیشه فرمی عجیب و معمایی داره؛ با حضور منِ شکاکِ مردد و سؤالهام، عجیبتر و سختتر هم شده بود! مصاحبه که تموم شد، ثمین از همه خواست از اتاق بیرون برن و با من تنها باشه. و از مبل روبهرو در اون سمت اتاق اومد و روی مبل کنار من نشست و گفت: «نمیدونم کار درستی میکنم یا نه و شاید به نظرت رفتارم غیرحرفهای بیاد. من نشانههای وسواس فکری توی تو میبینم و ازت میخوام که پیش مشاور بری. اگر بهش بیتوجهی کنی در آینده بدتر میشه و کارآییت رو از دست میدی.» و بعد کمی حرف زدیم و روز بعد —نه با پذیرش وسواس؛ بلکه بیشتر از سر کنجکاوی و برای التیام آسیب روحی و حال اون روزهام— ازش سراغ مشاور گرفتم و مشاورهام شروع شد.
آروان با اینکه مردد بود در مورد من، به نظر حامد —که از روزی که رفتم اپسان برام مثل یه مربی بود— اعتماد کرد و من هم با اینکه مردد بودم و پیشنهاد مالی ۳۰درصد بالاتر از آروان داشتم، به آروان اعتماد کردم و همکاریمون شروع شد.
من امروز دوستهای بینظیری دارم که تو این مسیر پیداشون کردم. نگرش و مهارتهایی دارم که تو محیطهای خوبی که فرصت حضور در اونها رو داشتم به دست آوردم. بعد مدتها احساس آرامش میکنم چون بالاخره پذیرفتم که یه مشکلی دارم و بعد کلی مقاومت، کله شقی رو کنار گذاشتم و مصرف دارو رو براش شروع کردم (البته باز هم با ظرافت ثمین؛ یکی از همون دوستهای بینظیری که پیدا کردم). امّا خیلی از این داراییها رو نداشتم اگر...
اگر ریسک نمیکردم و از نوژا جدا نمیشدم؛
اگر دوستی که با شناخت من و انتظاراتم رزومهام رو به اپسان فرستاده بود، نمیفرستاد؛
اگر پریسا نمیپذیرفت من رو مصاحبه کنه و تو Workable ازم تعریف نمیکرد؛
اگر حامد من رو به سمت قرارداد تمام وقت هل نمیداد و مثل پیچک —که هنوزم دوستش دارم— بهم اعتماد نمیکرد؛
اگر آروان به حامد اعتماد نمیکرد و من رو استخدام نمیکرد؛
اگر ثمین ریسک نمیکرد و در مورد وسواس صحبت نمیکرد و از کنارم رد میشد؛
اگر ...
ما هیچ کدوممون موقع گرفتن این تصمیمها نمیدونستیم بعدش چی میشه. راهی هم برای دونستنش نداشتیم. ولی در برابر آدمها و این موقعیتها، من راهی جز ریسک کردن —از نظر منطقی— و گوش دادن به ندای درونی نمیشناسم.