ویرگول
ورودثبت نام
زهرا
زهرا
زهرا
زهرا
خواندن ۲ دقیقه·۶ سال پیش

داستان میرزاعبدالله فراهانی و پدید آمدن هفت دستگاه موسیقی ایرانی

میرزا عبدالله‌خان فراهانی، پسر علی‌اکبرخان، نوازنده‌ی تار دوران ناصرالدین شاه است. میرزاعبدالله آموزش‌های اولیه‌ی موسیقی را نزد برادر و ناپدری‌اش طی کرد.

روح‌الله خالقی (که شاید خیلی از شما با کتاب تار و سه‌تار هنرستانش آشنا باشید)، داستان نوشتن ردیف توسط میرزاعبدالله رو اینطور نقل می‌کند: کلنل وزیری یک روز نزد میرزاعبدالله رفت و داستان به نت درآوردن ردیف‌ها رو با او درمیان گذاشت.
«همراه ابراهیم خان به خانه میرزا عبدالله رفته و خدمت استاد رسیدیم. من مقصود خود را اظهار داشتم و یکی از دوستان استاد که مرد سالخورده‌ای بود شگفت زده شد و پرسید مگر چنین کاری ممکن است؟ میرزا عبدالله با نهایت مهربانی خوشحال شد اما نسبت به اصل موضوع شک داشت که شاید این کار مقدور نباشد! من گفتم امتحان فرمایید. استاد پذیرفت تار را برداشت و شروع به نواختن شور بالا دسته کرد. من هم شروع به نوشتن کردم تا در حدود یک صفحه شد. من از استاد درخواست کردم اگر اجازه بفرمایند هفته‌ای یکی دو مرتبه این کار را ادامه بدهیم. ایشان قبول کرد اما گفت حالا معلوم نیست چیزی که شما نوشته‌اید همان باشد که من زده‌ام. من هم تار را برداشتم و نوشته‌های خود را دقیقاً نواختم و چون با تار آشنا بودم مضرابها را هم نوشته بودم و حتی چپ و راستها را هم همان‌طور که استاد زده بود نواختم. وقتی نواختن صفحه تمام شد استاد و بیان الممالک که آنجا حضور داشت تحسین کردند و مقرر شد این کار ادامه یابد. به‌علاوه استاد از من پرسید که غرض شما از نوشتن ردیف چیست؟ عرض کردم منظور اینست که آثار شما حفظ شود و اگر شرایط فراهم بود بنام خود شما چاپ شده و دیگران استفاده کنند. میرزا عبدالله از آنجا که مرد پاک‌سرشت و بی حسادتی بود پذیرفت در حالی که می‌دانستم استادان دیگر این رویه را ندارند. در نهایت این کار تقریباً هجده ماه طول کشید و من همه ردیف هفت دستگاه میرزا عبدالله را بدین شکل نوشتم.»
میرزاعبدالله‌خان ردیف‌های موسیقی را به احمد عبادی، پسرش، هم یاد داد. پدر ایشان، علی‌اکبرخان فراهانی هم از نوازندگان به نام تار بودند. در اوایل سلطنت ناصرالدین‌شاه، امیرکبیر از او و خانواده‌اش درخواست کرد تا از فراهان به تهران مهاجرت کنند. عارف قزوینی در دیوان خودش درباره‌ی آقاعلی‌اکبر می‌نویسد: آقا علی‌اکبر بی‌اندازه مورد تشویق و محبت شاه بوده به طوری که اغلب وقت را در مصاحبت شاه گذرانیده و او را از نغمات عالی و بی‌نظیرِ ساختهٔ خود، سرمست نگاه می‌داشته‌است. از عجایب اینکه درجه و میزان هنر استاد به حدی بود که کسی را یارای مخالفت یا جرأت حسادت با او نبوده و اخلاقاً هم طوری با اطرافیان شاه می‌زیسته که محبوب همه واقع و مورد توجه عموم قرار گرفته بود.
علی‌اکبر شهنازی، نوازنده‌ی سرشناس تار از نوه‌ی ایشان بودند.

۵
۰
زهرا
زهرا
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید