
نظر مرا بخواهید، که مطمئناً نمیخواهید. رنج از نوادگانِ جبر است؛ اجتنابناپذیر، ناخواسته و در عین حال تربیتکننده. بسیاری از ما عمری کوتاه اما پرهیاهو را صرف آن میکنیم که مدام رنج را از خود برنجانیم تا از ما دور شود، غافل از اینکه این تلاش نه تنها بیثمر است، بلکه خود سرچشمهی رنجی تازه میشود. مثل کسی که به کاهدان زده باشد و انتظار گنج داشته باشد.
جنبهی رنج، فراتر از جنبهی آدم رنجدیده است؛ اوست که انسان را میآزماید، میسنجد و حتی در برابر خود، انسان را تراش میدهد. بهگمانم رنج اصلی ما، خودِ رنج نیست، بلکه فرار بیپایان ما از آن است. در حقیقت، رنج همانقدر که میآید تا زخمی کند، میآید تا پردهای بدرد و ما را وادار به دیدن حقیقت کند.
رنج در لحظهای که پذیرفته میشود، چهره عوض میکند. دیگر هیولایی بیشاخودم نیست که ما را میبلعد، بلکه معلمی است که دست روی شانهمان میگذارد و میگوید: «اینجا را نگاه کن، چیزی در تو نیاز به دگرگونی دارد.» آنگاه رنج به گنج بدل میشود، گنجی که در عمق خود، صبر، بینش و استقامتی نهفته دارد.
ما گمان میکنیم که رنج پایانِ زندگی است، اما در حقیقت رنج نقطهی تولدی دوباره است. لحظهای است که انسان درمییابد از چه چیزی ساخته شده و تا کجا میتواند ادامه دهد. هر بار که از دل رنج عبور میکنیم، تکهای از خامیِ ما کنده میشود و جای خود را به پختگی میدهد، درست مثل نان که در آتش نان میشود.
زندگی بدون رنج، سطحی و بیریشه میشود. تنها کسی میتواند از شادیهای کوچک لذت ببرد که پیشتر رنجهای بزرگ را لمس کرده باشد.
رنج به ما میآموزد که مسیرِ فرار را رها کنیم و جرئت نگاه کردن در چشمهای او را داشته باشیم. در همین نگاه است که معنای تازهای زاده میشود: «من رنج دیدهام، اما رنج، پایان من نیست، آغاز من است.»
«رنجنوشتهای خطاب به رنجدیدگان و دیدگانِ رنجِ دیگران، از طرفِ یک رنجکشیدهی رنجدیده.»
– زهرا نصیری