دهکده

دهکده ی جهانی، قرن بیست ویک، قرن ارتباطات، هوش مصنوعی، متاورس، گوشی های هوشمند و .....

وقتی مجری برنامه با لحنی سرشار از شادی میگفت : ما الان در قرن بیست و یک هستیم، الان ما در یک دهکده ی جهانی هستیم. دهکده ی جهانی برای من کلمه ای بود پر از معنا، پر از رنگ، پر از جذابیت، پر از هر چه احساس خوب است. آن روزها فکر نمیکردم دهکده ی جهانی بیشتر دخمه ی تاریکی است که هر کسی تاریکی آن را نمیبیند، انگار که در باغ سبز نشانمان دادند. آدم های دهکده به جز تعداد اندکی، مابقی سعی در خودنمایی، افشاگری، آبروریزی، دروغ، نفرت افکنی، تفرقه افکنی، تجمل گرایی و..... داشتند و دارند.

سال هاست میان اهالی روستا، خانواده و فامیل مرسوم شده که دهه ی محرم را باید رهسپار روستای آبا و اجدادیمان شویم. این قضیه میان تمام روستاهای اطراف نیز صدق می‌کند. البته از زمانی که به ایران آمدم، خانواده ی من نیز علاقه ی زیادی برای حضور در مراسمات ماه محرم روستا نشان میدادند. از همان عنفوان کودکی پدر ومادرم مرا با سنت، سبک زیست، هویت، اصالتمان آشنا کردند، همیشه با فامیل و بستگانی که در ایران داشتیم چه در شهر و چه روستا در تماس بودند. اگر پدر قصد عزیمت به ایران را داشت هم برای خانواده خودش و هم بستگانش چه آنهایی که در شهر بودند و چه روستا سوغات میخرید. عاشق این خصلت خانوادگیمان هستم. هر جا باشند، همان هستند، بی کم و کاست، سعی در عوض شدن، همرنگ شدن با آدم ها و محیط ندارند، آنها اگر لندن، پاریس، رم یا هر کجای این جهان بودند، فرقی نداشت. ما را یک ایرانی با سنت و سبک زیست بشاگرد بار می آوردند.

سال‌های کودکی که هر چند سال یکبار به ایران می آمدم. هنوز روستا برق نداشت و شب های خنک روستا، آسمان با شکوه و درخشش نفس‌گیر ستاره ها و عبور شهاب سنگ ها برای ما بچه ها یک منظره ی بی بدیل و زیبا بود که عبور شهاب سنگ ها و شمارش تعداد آنها یکی از سرگرمی هایمان محسوب می‌شد. شب ها روی پتو جلوی خانه ی «کپر» عمو همه سر به بالشت گذاشته و آسمان را نظاره میکردیم. ماه با سخاوت هر چه تمام تر زیبایی اش را به رخ می‌کشید، شب های مهتابی عین روز، روشن بود. گاهی برای فرار از حملات بی رحمانه ی پشه ها، پشه بند هم می‌بستیم.

دلم برای بوی نفت و فانوس های آویزان و بوی خاک نم خورده تنگ شده، برای آب های خنک داخل گراشی، برای پرده های رنگارنگ داخل کپرها، برای آیینه های کوچک و بزرگ رنگارنگ و گِردی که روی پرده ها وصل شده بود.برای شب نشینی های تابستان، برای نصفه شب بیدار شدن آنهم بیرون از کپر و صدای عرعر وحشتناک الاغ ها که نیمه شب در کوهستان می‌پیچید و اندکی خوف را به جانمان سرازیر می‌کرد.

دلم برای بازی در آب های رودخانه هم تنگ شده، برای افتادن در گِل و لای حاصل از باران، برای لیز خوردن های احتمالی بعد از برخورد با جلبک ها، برای تشنگی های بعد از گشت و گذار و شیطنت، برای استراحت در کاوار*، برای هر چه که دیگر نیست یا کم است.

این روزها هر چه نگاه میکنم، آدم ها را شبیه هم میبینم. قبل ترها مردم روستا و شهر تفاوت های زیادی داشتند، چه از لحاظ جسمی، چه روحی، چه سبک زیست، مردم روستا از نظر جسمی چابک تر و فِرز تر از مردم شهر بودند. خواب‌شان زود و بیداری شان صبح علی الطلوع بود. اما گویا دهکده ی جهانی واقعا به معنای واقعی اتفاق افتاده، دیگر روستا و اهالی اش نیز شبیه گذشته نیستند. دیگر شبیه گذشته دورهمی های شبانه و شب نشینی خانوادگی وجود ندارد، هست اما نه به گرمای گذشته، نه اینکه از جای جای روستا صدای گفت و گوی همسایه ها را بشنوی. حالا دیوار های خانه ها شبیه عایق عمل می‌کند. اکنون جوانان روستا بیشتر وقتشان را صرف فضای مجازی می‌کنند. دیگر از آن های و هوی گذشته خبری نیست. حتی بچه های کوچک روستا هم تداعی کننده ی روزگار خوش کودکیمان نیستند. نه وقتی آنها هم درگیر فضای مجازی و بازی های هوشمند یا مشغول بازی در پارک هستند و دیگر خبری از دویدن و بازی در کوه و کَمَر نیست.

پدرم از خوشه های ذرت، گندم زار، چرای بز و گوسفند ها می‌گوید. از کودکی اش، از کندوهای عسل، از بهارهای کودکی اش، از مادرش، از پدرش، از بازی های کودکی، از شبانه تنها خوابیدن آدم ها در کوهستان، در مزرعه های ذرت، در گندمزار، از نترس بودن آدم ها می‌گوید.

اما حالا آدم های روستا هم ترسو و مضطرب شده اند. دیگر آن شجاعت قدیم را ندارند.

دهکده ی جهانی کار خود را خوب بلد بود. هنوز پدر و مادران و بزرگتر ها هستند که حواسشان به نخل های کاشته شده، به روستا، به هویت و اصالتشان باشد. برادرم می‌گوید : بعید می‌دانم نسل جدید حاضر به زندگی در روستا شوند، به محض به دست آوردن موقعیتی بهتر در شهر، از روستا می روند. من نیز با حرف او تا حدودی موافقم.

دو سه شب پیش بخاطر بارش باران و وزش باد برق قطع شده بود. آسمان شبیه آسمان روزهای کودکی بود. ستاره ها به محض خاموشی مهتابی ها، شروع به چشمک زدن کردند. سر سجاده بودم که خواهرم صدایم زد اما تا رسیدم دیر شده بود، شهاب سنگی با عبورش چشم ها را خیره کرده بود و من نتوانستم ببینم.

اکنون نه خبری از کوزه های گراشی هست، نه بارش شهاب سنگ به مانند گذشته، نه برق ستاره ها، نه خوابیدن در پشه بند، حالا برق هست، آب لوله کشی شده، تلفن های هوشمند، تلویزیون، حالا روستا کمی روستاست، آدم هایش همین ما هستیم، شبیه آدم های شهر، خصوصا نسل جدید، حالا همه شبیه هم هستیم. پر از تشویش، بحران، ترس، تردید، انگیزه های فراموش شده، آرزوهای امروزی، بیداری و بی خوابی و پر خوابی بعدش، تمام بکر بودن ها را از ما گرفت. چه کسی؟ خودمان یا دهکده ی جهانی؟

پ ن : هر چقدر گشتم نتونستم معادل «کاوار» رو پیدا کنم، چون خودش هم دیگه وجود خارجی نداره، عکسی هم دیگه نیست که تو پست بذارم