چند وقت پیش لابهلای سرچهایم به مطلبی از یک وبلاگ مادرانه برخوردم که مادری گفته بود: « وقتی بچههایمان نوپا بودند، شوهرم تصمیم داشت کتابی با عنوان "چگونه با بچههای خود بازی کنیم بدون اینکه از روی کاناپه بلند شویم" بنویسد!» سپس مادر نویسنده در مورد این بازیها صحبت کرده بود و گفته بود خیلی از اوقات از اینکه نمیتوانستند با فرزندشان بازی کنند احساس گناه میکردند و مجبور بودند به این ایدهها پناه ببرند تا کمی عذاب وجدانشان را تسکین دهند. از محتوای این مطلب و ایدههای جذاب این پدر و مادر که بگذریم باید بگویم خیلی از اوقات با والدینی مواجه میشوم که احساس میکنند به اندازه کافی برای فرزندشان وقت نمیگذارند یا همیشه سردرگمند که چه میزان باید با کودک بازی کرد؟ آیا واقعا بازی کردن انقدر مهم است؟ بازی تک نفره بهتر است یا بازی تعاملی با والدین؟

در مرحله اول باید بگویم شاید از نگاه بزرگسالان بازی کردن فعالیتی برای سرگرم کردن بچهها و موضوعی بیاهمیت بهشمار بیاید ولی در واقع بازی به کودکان تجربیات حسی، فیزیکی و شناختی متفاوتی میدهد و تجربیات ارتباطاتی را در مغز ایجاد می کند که به رشد فیزیکی، شناختی، اجتماعی و عاطفی کودکان کمک میکند. در مرحله دوم با توجه به مطالعاتی که در حوزه کودک و بهویژه بازیکردن داشتهام، روی این نکته تاکید میکنم نمیتوان گفت بین بازیهای تکنفره یا گروهی کودکان برتری خاصی وجود دارد اما چیزی که نباید فراموش شود اهمیت بازی والدین با کودک است. در واقع میتوانم بگویم بازی کودک با والدین در میان بازیهای تعاملی و گروهی، جایگاهی ویژه دارد که با هیچ نوع فعالیت دیگری قابل جبران نیست. روانشناسان پیشنهاد میکنند پدر و مادرها روزانه یک زمان هر چند کوتاه برای بازی با فرزند خود در نظر بگیرند.
اما در این میان معضلی وجود دارد! علیرغم مزایای فراوان بازیها، آمارها نشان میدهد که مدت زمانی که کودکان برای بازی در اختیار دارند طی دههها در حال کاهش بوده است. برنامههای خانواده و مدرسه با ساختار محکم و سختگیرانه، کار بیشتر والدین در خارج از خانه، مکانهای امن کمتر برای بازی و افزایش استفاده از رسانههای مختلف و بالا رفتن زمان تماشای صفحههای نمایش از جمله دلایل این موضوع هستند. به عنوان مثال، تحقیقات نشان میدهد که هر کودک پیشدبستانی به طور متوسط هر روز ۴.۵ ساعت تلویزیون تماشا میکند!
اجازه بدهید در مورد راهحل این معضل باهم صحبت کنیم. چندبار تا به حال بعد از بازی با فرزندتان هرچند از روی اجبار و وظیفه، احساس کردهاید که تمام خستگی و استرس روز از بدنتان در رفته است؟ بازی با کودکان درست مثل یک ورزش ذهنی به شما انرژی دوباره میبخشد و برای لحظاتی اضطراب و استرسها را از شما دور میکند. پس دادن فرصتهای روزانه به کودکان برای بازیکردن درست مثل یک تیر و دو نشان است هم برای کودک پرمنفعت است و هم برای شما! در واقع بازی کردن با بچهها یکی از بهترین راهها برای کمک به آنها برای تبدیل شدن به بزرگسالانی کنجکاو، خلاق، سالم و شاد است. دفعه بعد که فرزندتان از شما خواست تا باهم بازی کنید، از فرصت استفاده کنید خودتان را به یک فعالیت انرژیبخش دعوت کنید. البته این که بتوانید خلاق باشید و بازیهای مناسب حال جسمیتان و در عینحال ارتقادهنده تواناییهای کودک را انتخاب کنید، دقت نظر شما را میطلبد. برای مثال ایده خلاقانه این پدر برای بازی با فرزندش من را شگفتزده میکند?